Միրզոյան, Նարինե Էռնեստի

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գործող կազմակերպությունների անվճարունակության ռիսկերի բացահայտման, համալիր գնահատման և կանխատեսման տեսական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, վճարունակության վատթարացման պատճառները, ֆինանսական դժվարությունների վաղ հայտնաբերման մեխանիզմները և հնարավոր սնանկության հավանականության գնահատման մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական հաշվետվությունների տվյալների հիման վրա կազմակերպության վիճակը բնութագրող ցուցանիշների վերլուծությանը, այդ թվում՝ իրացվելիությանը, շահութաբերությանը, ֆինանսական անկախությանը, պարտքային ծանրաբեռնվածությանը, ակտիվների օգտագործման արդյունավետությանը և դրամական հոսքերի կառավարմանը։ Դիտարկվում են անվճարունակության գնահատման տարբեր քանակական և որակական մեթոդներ, ֆինանսական գործակիցների համակարգեր, կանխատեսման մոդելներ և կազմակերպությունների ռիսկայնության դասակարգման մոտեցումներ։ Կարևորվում է առանձին ցուցանիշների մեկուսացված գնահատումից համալիր վերլուծության անցումը, որը հնարավորություն է տալիս միաժամանակ հաշվի առնել կազմակերպության ֆինանսատնտեսական գործունեության տարբեր կողմերը և ձևավորել դրա իրական ֆինանսական վիճակի առավել ամբողջական պատկեր։ Ուսումնասիրվում են նաև Հայաստանի տնտեսական միջավայրի առանձնահատկությունները, որոնք կարող են ազդել կազմակերպությունների վճարունակության վրա՝ շուկայական տատանումները, ֆինանսավորման հասանելիությունը, վարկային պարտավորությունները, մրցակցային պայմանները, հարկային և իրավական միջավայրը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է այնպիսի կանխատեսման համակարգի ձևավորումը, որը հնարավորություն կտա ֆինանսական ճգնաժամի նախանշանները բացահայտել մինչև անվճարունակության խորացումը և համապատասխան կառավարչական միջոցառումներ ձեռնարկել։ Քննության են առնվում ռիսկերի նվազեցման, ֆինանսական առողջացման, պարտավորությունների արդյունավետ կառավարման և կազմակերպությունների գործունեության կայունության բարձրացման հնարավոր ուղիները։ Համալիր գնահատման արդյունքները կարող են կիրառվել ոչ միայն կազմակերպությունների ղեկավարների, այլև բանկերի, ներդրողների, վարկատուների և այլ շահագրգիռ կողմերի կողմից՝ ֆինանսական որոշումների ընդունման և գործընկերների հուսալիության գնահատման ընթացքում։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է ՀՀ-ում ֆինանսական ռիսկերի կառավարման և անվճարունակության կանխատեսման մեթոդաբանության կատարելագործմանը՝ ուղղված կազմակերպությունների ֆինանսական խնդիրների վաղ բացահայտմանը, հիմնավորված որոշումների ընդունմանը և տնտեսական գործունեության կայունության բարձրացմանը։