Մկրտչյան, Թաթուլ Մելսիկի

Экономика

Գիրքը նվիրված է հարկային քաղաքականության և մակրոտնտեսական իրավիճակի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է հարկային քաղաքականության դերը երկրի տնտեսական գործընթացների կարգավորման, պետական բյուջեի եկամուտների ձևավորման, տնտեսական աճի խթանման և մակրոտնտեսական կայունության ապահովման գործում։ Հեղինակը դիտարկում է հարկային համակարգի հիմնական բաղադրիչները, հարկային բեռի ձևավորման առանձնահատկությունները, հարկատեսակների ազդեցությունը տնտեսության տարբեր ոլորտների և տնտեսական գործունեության մասնակիցների վարքագծի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային փոփոխությունների և այնպիսի մակրոտնտեսական ցուցանիշների փոխազդեցությանը, ինչպիսիք են տնտեսական աճը, գնաճը, զբաղվածությունը, ներդրումները, սպառումը, պետական եկամուտներն ու ծախսերը և ընդհանուր տնտեսական ակտիվությունը։ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հարկային քաղաքականության կիրառման առանձնահատկությունները, առկա խնդիրները և այն հնարավորությունները, որոնք կարող են նպաստել հարկային համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում հարկային քաղաքականության խթանող և սահմանափակող ազդեցություններին՝ ցույց տալով, թե հարկային դրույքաչափերի, արտոնությունների, հարկային վարչարարության և այլ գործիքների փոփոխություններն ինչպես կարող են անդրադառնալ տնտեսության զարգացման դինամիկայի վրա։ Ուսումնասիրությունը նաև արժեքավոր է հարկային քաղաքականության արդյունավետության գնահատման և տնտեսական քաղաքականության այլ ուղղությունների հետ դրա փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական և հարկային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման համակարգի ներկայացուցիչների, հետազոտողների, դասախոսների, ինչպես նաև տնտեսագիտության և պետական ֆինանսների ուղղություններով սովորող ուսանողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական անվտանգության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը, դրանց առաջացման հիմնական պատճառների բացահայտմանը և հնարավոր լուծումների մշակմանը։ Հետազոտության հիմքում տնտեսական անվտանգությունը դիտարկվում է որպես ազգային անվտանգության կարևոր բաղադրիչ, որը ներառում է երկրի տնտեսական կայունության, ինքնուրույն զարգացման, ներքին ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, արտաքին տնտեսական ազդեցությունների նկատմամբ դիմակայունության և բնակչության սոցիալ-տնտեսական բարեկեցության ապահովումը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են Հայաստանի տնտեսության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, որոնք կարող են վտանգել տնտեսական կայունությունն ու երկարաժամկետ զարգացումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական աճի տեմպերին, ներդրումային միջավայրին, պետական ֆինանսներին, արտաքին առևտրին, ներմուծումից կախվածությանը, արտահանման կառուցվածքին, գործազրկությանը, աղքատությանը և տնտեսության կառուցվածքային անհավասարակշռություններին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի տնտեսության արտաքին խոցելիության գնահատումը, այդ թվում՝ համաշխարհային և տարածաշրջանային տնտեսական փոփոխությունների, միջազգային շուկաների տատանումների, արտաքին ֆինանսական հոսքերի և աշխարհաքաղաքական զարգացումների հնարավոր ազդեցությունը երկրի տնտեսական անվտանգության վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև էներգետիկ, պարենային և ֆինանսական անվտանգության խնդիրներին՝ դիտարկելով դրանց փոխկապակցվածությունը տնտեսական համակարգի ընդհանուր կայունության հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տնտեսական անվտանգության գնահատման մեթոդաբանությունը․ ուսումնասիրության ընթացքում կարող են սահմանվել հիմնական ցուցանիշներ և չափանիշներ, որոնց միջոցով հնարավոր է բացահայտել տնտեսական համակարգի խոցելի կողմերը, գնահատել առկա սպառնալիքների մակարդակը և կանխատեսել դրանց հնարավոր հետևանքները։ Աշխատանքում քննարկվում են նաև պետական տնտեսական քաղաքականության այն ուղղությունները, որոնք կարող են նպաստել ռիսկերի նվազեցմանը և երկրի դիմակայունության բարձրացմանը։ Դրանց շարքում կարևոր են տնտեսության դիվերսիֆիկացումը, տեղական արտադրության զարգացումը, արտահանման խթանումը, ներդրումային միջավայրի բարելավումը, տեխնոլոգիական արդիականացումը, մարդկային կապիտալի զարգացումը և ռազմավարական ոլորտների կայունության ապահովումը։ Հետազոտության գործնական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ տնտեսական անվտանգության արդյունավետ համակարգը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն արձագանքելու արդեն առաջացած ճգնաժամերին, այլև նախապես բացահայտելու հնարավոր սպառնալիքները և մշակելու կանխարգելիչ քաղաքականություն։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման և ազգային անվտանգության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և Հայաստանի տնտեսական զարգացման ռազմավարական խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։