Մոհամմադ, Դարյադար Խալեղվերդիի

Математика

Աշխատությունը նվիրված է բազմաշերտ սալերի և թաղանթների կայունության, տատանումների և օպտիմալ նախագծման հիմնախնդիրների տեսական ու կիրառական ուսումնասիրությանը՝ կառուցվածքային մեխանիկայի, առաձգականության տեսության և ինժեներական հաշվարկների համատեքստում։ Քննարկվում են բազմաշերտ կառուցվածքների մեխանիկական վարքագծի առանձնահատկությունները, տարբեր նյութերից կազմված շերտերի փոխազդեցությունը, արտաքին բեռնվածքների ազդեցությունը և կառուցվածքային տարրերի ամրության ու հուսալիության ապահովման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սալերի և թաղանթների կայունության կորստի, ճկման, դեֆորմացիաների առաջացման և կրիտիկական բեռնվածքների որոշման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են ազատ և հարկադրական տատանումների օրինաչափությունները, սեփական հաճախականությունների և տատանման ձևերի որոշման մեթոդները, ինչպես նաև դինամիկական բեռնվածքների ազդեցությունը բազմաշերտ կառուցվածքների աշխատանքի վրա։ Դիտարկվում են շերտերի հաստության, նյութերի առաձգական հատկությունների, երկրաչափական պարամետրերի և ամրացման պայմանների ազդեցությունները կառուցվածքների մեխանիկական բնութագրերի վրա։ Կարևորվում են մաթեմատիկական մոդելավորման, դիֆերենցիալ հավասարումների, վերլուծական և թվային հաշվարկային մեթոդների կիրառման հնարավորությունները բազմաշերտ համակարգերի վարքագիծը նկարագրելու և կանխատեսելու համար։ Անդրադարձ է կատարվում օպտիմալ նախագծման սկզբունքներին, որոնց շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել կառուցվածքի զանգվածի նվազեցման, նյութերի արդյունավետ օգտագործման, կոշտության բարձրացման և կայունության անհրաժեշտ ցուցանիշների ապահովման խնդիրները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև կոմպոզիտային նյութերից պատրաստված սալերի և թաղանթների հաշվարկման առանձնահատկությունները, շերտերի դասավորության օպտիմալ տարբերակների ընտրությունը և կառուցվածքային պարամետրերի ազդեցության գնահատումը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բարակապատ կառուցվածքների մեխանիկայի զարգացման, բազմաշերտ տարրերի հաշվարկային մեթոդների կատարելագործման և ինժեներական նախագծման արդյունավետության բարձրացման համար։ Ներկայացվող տեսական մոտեցումները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ավիատիեզերական տեխնիկայի, մեքենաշինության, շինարարության և կոմպոզիտային կառուցվածքների նախագծման ոլորտներում։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել մեխանիկոսների, ինժեներ-կոնստրուկտորների, կիրառական մաթեմատիկայի մասնագետների, նյութագիտության հետազոտողների և տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։