Մոսիկյան, Կարինե Արտուշի

Մոսիկյան, Կարինե Արտուշի

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

Философия

Նեմեսիոս Եմեսացու փիլիսոփայական հայացքները և դրանց ազդեցությունը միջնադարյան հայ փիլիսոփայական մտքի զարգացման վրա

Աշխատությունը նվիրված է Նեմեսիոս Եմեսացու փիլիսոփայական հայացքների ուսումնասիրությանը և դրանց ազդեցության բացահայտմանը միջնադարյան հայ փիլիսոփայական մտքի զարգացման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում վաղ քրիստոնեական շրջանի կարևոր մտածողի աշխարհայացքն է, որը ձևավորվել է անտիկ փիլիսոփայական ավանդույթների և քրիստոնեական ուսմունքի փոխազդեցության պայմաններում։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են մարդու բնության, հոգու, մարմնի, բանականության, կամքի, ճանաչողության և բարոյականության վերաբերյալ նրա պատկերացումները՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց փիլիսոփայական հիմքերին և համակարգային փոխկապակցվածությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մարդու և հոգու մասին ուսմունքի ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ գաղափարները կարևոր տեղ են զբաղեցնում նրա փիլիսոփայական ժառանգության մեջ և հետագայում տարբեր ձևերով արտացոլվել են քրիստոնեական մտածողության մեջ։ Հետազոտությունը միաժամանակ դիտարկում է, թե ինչպես են այդ գաղափարները փոխանցվել հայ մտավոր և թարգմանական միջավայր, ինչպես են ընկալվել միջնադարյան հայ հեղինակների կողմից և ինչպիսի ազդեցություն են ունեցել հայ փիլիսոփայական մտքի ձևավորման ու զարգացման վրա։ Աշխատության մեջ կարող է կարևորվել նաև հայերեն թարգմանությունների, մեկնողական ավանդույթի և գաղափարների տարածման դերը՝ հնարավորություն տալով հասկանալու հայ և հունական փիլիսոփայական մտքի փոխառնչությունները։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նրանով, որ Նեմեսիոս Եմեսացու ժառանգությունը ներկայացնում է ոչ միայն որպես առանձին փիլիսոփայական համակարգ, այլև որպես միջնադարյան հայ մտավոր մշակույթի վրա ազդեցություն ունեցած գաղափարական աղբյուր։ Այն կարող է հետաքրքրել փիլիսոփայության պատմությամբ, հայագիտությամբ, միջնադարյան մշակույթով, թարգմանական գրականությամբ և հայ մտքի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև ուսանողներին, հետազոտողներին և հայ փիլիսոփայական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Обновлено. 2026-09-12
Նեմեսիոս Եմեսացու փիլիսոփայական հայացքները և դրանց ազդեցությունը միջնադարյան հայ փիլիսոփայական մտքի զարգացման վրա

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Подробнее Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Подробнее Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Подробнее Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Подробнее Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Подробнее Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Подробнее