Մովսեսյան, Հովսեփ Իսրայելի

Политология

Աշխատությունը նվիրված է ազգային անվտանգության և քաղաքական իշխանության լեգիտիմության փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի պետական կառավարման և հասարակական-քաղաքական հարաբերությունների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում այն տեսական մոտեցումն է, ըստ որի՝ ազգային անվտանգությունը չի սահմանափակվում միայն արտաքին և ռազմական սպառնալիքների կանխմամբ, այլ ներառում է նաև պետական ինստիտուտների կայունությունը, արդյունավետ կառավարումը, իրավունքի գերակայությունը, հասարակության և իշխանության միջև վստահությունը, ժողովրդավարական մեխանիզմների գործունեությունն ու պետության դիմակայունությունը։ Քաղաքական իշխանության լեգիտիմությունը դիտարկվում է որպես հասարակության կողմից իշխանության իրավաչափության և պետական ինստիտուտների ընդունելիության հետ կապված բազմաբաղադրիչ երևույթ։ Ուսումնասիրվում են լեգիտիմության ձևավորման իրավական, քաղաքական և հասարակական հիմքերը, այդ թվում՝ սահմանադրական կարգը, ընտրական գործընթացները, քաղաքական մասնակցությունը, հաշվետվողականությունը, պետական մարմինների գործունեության թափանցիկությունը և քաղաքացիական հասարակության ներգրավվածությունը։ Հայաստանի ազգային անվտանգության ռազմավարական մոտեցումներում պետական կառավարման արդյունավետությունը, իրավունքի գերակայությունը, ժողովրդավարական արժեքների ամրապնդումը և պետական ու հասարակական ինստիտուտների զարգացումը ներկայացվել են անվտանգության ապահովման կարևոր բաղադրիչների շարքում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է, թե ինչպես կարող են պետական հաստատությունների նկատմամբ հանրային վստահության փոփոխությունները, քաղաքական հակասությունները, կառավարման արդյունավետության խնդիրները և հասարակական բևեռացումը փոխազդել երկրի ներքին կայունության ու անվտանգության համակարգի հետ։ Միաժամանակ լեգիտիմության և անվտանգության միջև կապը չի ներկայացվում որպես պարզ միակողմանի պատճառահետևանքային հարաբերություն. հաշվի են առնվում տնտեսական, սոցիալական, իրավական, տեղեկատվական, տարածաշրջանային և արտաքին քաղաքական գործոնները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ճգնաժամային իրավիճակներում պետական կառավարման արդյունավետությանը, որոշումների ընդունման մեխանիզմներին և հանրային հաղորդակցությանը։ Քննվում է նաև ժողովրդավարական վերահսկողության և անվտանգության հաստատությունների արդյունավետ գործունեության համատեղելիության խնդիրը՝ մարդու իրավունքների պաշտպանության և սահմանադրական կարգի պահպանման տեսանկյունից։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ազգային անվտանգության հիմնախնդիրները դիտարկել քաղաքական գիտության ավելի լայն շրջանակում՝ կապելով պետական ինստիտուտների կայունությունը, իշխանության լեգիտիմությունը, հասարակական վստահությունը և քաղաքական համակարգի դիմակայունությունը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է քաղաքականագիտության, ազգային անվտանգության տեսության, պետական կառավարման և սահմանադրական ինստիտուտների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով քաղաքական իշխանության լեգիտիմությունը որպես անվտանգության ներքին միջավայրի վերլուծության կարևոր, սակայն ոչ միակ գործոն։