Մուրադյան, Միքայել Ազատի

История

Աշխատությունը նվիրված է XIX–XX դարերի ռուսական պատմագրության և հասարակական-քաղաքական մտքի շրջանակում հայ ժողովրդի պատմության կարևորագույն հիմնահարցերի լուսաբանման, մեկնաբանման և գնահատման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ռուս պատմաբանների, հրապարակախոսների, հասարակական գործիչների և քաղաքական մտածողների մոտեցումները Հայաստանի պատմական անցյալի, հայ ժողովրդի ազգային ինքնության, պետականության, մշակութային ժառանգության և հասարակական զարգացման վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ-ռուսական պատմական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը, Արևելյան Հայաստանի՝ Ռուսական կայսրության կազմի մեջ ընդգրկման գործընթացի մեկնաբանություններին, ինչպես նաև տարածաշրջանում ռուսական քաղաքականության վերաբերյալ պատմագիտական տարբեր գնահատականներին։ Ուսումնասիրվում են Հայկական հարցի ծագման և զարգացման, Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության դրության, ազգային-ազատագրական շարժումների և միջազգային դիվանագիտական հարաբերությունների արտացոլումները ռուսական պատմագիտական ու հրապարակախոսական գրականության մեջ։ Անդրադարձ է կատարվում Հայոց ցեղասպանության, Հայաստանի Առաջին Հանրապետության, խորհրդային ժամանակաշրջանի և հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրի վերաբերյալ ռուս հեղինակների ներկայացրած տեսակետներին։ Կարևորվում են պատմագիտական աշխատությունների, դիվանագիտական փաստաթղթերի, պարբերական մամուլի հրապարակումների, հուշագրությունների և հասարակական-քաղաքական բնույթի այլ աղբյուրների համեմատական ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են նաև ռուսական պատմագրության զարգացման տարբեր փուլերում ձևավորված գաղափարական մոտեցումները, կայսերական և խորհրդային պատմագիտական ավանդույթների ազդեցությունը, ինչպես նաև պատմական իրադարձությունների մեկնաբանության քաղաքական ու մշակութային նախադրյալները։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի հայոց պատմության պատմագրական ուսումնասիրության, հայ-ռուսական հարաբերությունների պատմական ընկալումների և հասարակական-քաղաքական գաղափարների զարգացման օրինաչափությունների բացահայտման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, պատմագրագետների, հայագետների, ռուսագետների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։