Նախշքարյան, Արմեն Ֆելիքսի

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի հելլենիստական ժամանակաշրջանի գունազարդ խեցեղենի գեղարվեստական հարդարանքի, զարդանախշերի համակարգի և դրանց պատմամշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են մ.թ.ա. IV–I դարերում հայկական տարածքներում տարածված խեցեգործական ավանդույթները, կավե անոթների ձևավորման ու զարդարման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հելլենիստական մշակույթի ազդեցությունը տեղական կիրառական արվեստի զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկրաչափական, բուսական, կենդանական և խորհրդանշական զարդամոտիվների տեսակներին, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկություններին, գունային համադրություններին և անոթների մակերեսի վրա տեղաբաշխման սկզբունքներին։ Ուսումնասիրվում են զարդանախշերի պատկերագրական ու ոճական հատկանիշները, կրկնվող հորինվածքները, գծային և գունային լուծումները, ինչպես նաև տարբեր զարդամոտիվների ծագման ու տարածման հնարավոր ուղիները։ Անդրադարձ է կատարվում հնագիտական պեղումներից հայտնաբերված խեցեղեն նյութերի դասակարգմանը, դրանց ժամանակագրական առանձնահատկություններին և մշակութային պատկանելության որոշման խնդիրներին։ Կարևորվում են տեղական գեղարվեստական ավանդույթների և հելլենիստական աշխարհի մշակութային ազդեցությունների փոխազդեցությունները, Հայաստանի ու հարակից տարածաշրջանների խեցեգործական արտադրանքի ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Դիտարկվում են նաև գունազարդ խեցեղենի պատրաստման տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները, զարդարման եղանակները, կիրառված ներկանյութերի նշանակությունը և անոթների գործառնական ու գեղագիտական հատկանիշների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել հնագիտական, արվեստաբանական և պատմամշակութային ուսումնասիրության մեթոդները՝ զարդարվեստի զարգացման օրինաչափությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հին Հայաստանի նյութական մշակույթի, խեցեգործության պատմության, գեղարվեստական մտածողության և մշակութային փոխառնչությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հնագետների, արվեստաբանների, պատմաբանների, մշակութաբանների, թանգարանային մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։