Ներսիսյան Արմեն Ռովելի

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հիփոթեքային համակարգի ձևավորման, զարգացման և դրա գործունեության ընթացքում առաջացող տնտեսական, ֆինանսական ու կազմակերպական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հիփոթեքային վարկավորման՝ որպես բնակարանային պայմանների բարելավման, անշարժ գույքի շուկայի ակտիվացման և ֆինանսական համակարգի զարգացման կարևոր գործիքի առանձնահատկություններն են։ Քննության են առնվում հիփոթեքային հարաբերությունների ձևավորման նախադրյալները, վարկատու կազմակերպությունների և վարկառուների փոխհարաբերությունները, անշարժ գույքի գրավադրման նշանակությունը և երկարաժամկետ ֆինանսավորման կազմակերպման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բնակչության եկամուտների, բնակարանների արժեքի, վարկերի տոկոսադրույքների, մարման ժամկետների և սկզբնական վճարի չափի փոխկապակցվածությանը, քանի որ այս գործոններն էական ազդեցություն ունեն բնակարանային վարկերի հասանելիության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև հիփոթեքային վարկերի ֆինանսավորման աղբյուրները, բանկային համակարգի մասնակցությունը, վերաֆինանսավորման հնարավորությունները և երկարաժամկետ ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման մեխանիզմները։ Կարևոր ուղղություն է հիփոթեքային շուկային բնորոշ ռիսկերի գնահատումը, ներառյալ վարկային, տոկոսադրույքային, իրացվելիության և անշարժ գույքի արժեքի փոփոխության հետ կապված ռիսկերը։ Հիփոթեքային համակարգի զարգացումը դիտարկվում է նաև անշարժ գույքի շուկայի հետ փոխադարձ կապի մեջ, քանի որ բնակարանային պահանջարկի, շինարարության ծավալների և գների փոփոխությունները կարող են ազդել վարկավորման պայմանների ու ֆինանսական կազմակերպությունների վարքագծի վրա։ Ուսումնասիրության առանձին բաղադրիչ կարող է լինել պետական աջակցության և բնակարանային ֆինանսավորման ծրագրերի դերի գնահատումը՝ բնակչության տարբեր խմբերի համար հիփոթեքի հասանելիության տեսանկյունից։ Միաժամանակ կարևորվում են վարկառուների իրավունքների պաշտպանությունը, պայմանագրային հարաբերությունների թափանցիկությունը, անշարժ գույքի գնահատման արժանահավատությունը և գրավի հետ կապված իրավական հարաբերությունների արդյունավետ կազմակերպումը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բանկային գործի, անշարժ գույքի տնտեսագիտության, ֆինանսական շուկաների և բնակարանային ֆինանսավորման մոտեցումները՝ բացահայտելով Հայաստանում հիփոթեքային համակարգի զարգացման հիմնական առանձնահատկությունները, առկա սահմանափակումները և դրա գործունեության կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։