Рахимова, Шоира Мирхабибуллаевна

Другие предметы

Աշխատանքը նվիրված է Ուզբեկստանի ազգային մատենագիտության ժամանակակից վիճակի, կազմակերպման սկզբունքների և զարգացման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում Ուզբեկստանի ազգային գրադարանի կողմից ազգային մատենագիտական տեղեկատվության հավաքագրման, համակարգման, պահպանման և օգտագործողներին տրամադրման գործընթացներն են։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ժամանակակից փուլում ազգային մատենագիտությունը աստիճանաբար ընդլայնվում է ավանդական տպագիր մատենագիտական ցանկերից դեպի էլեկտրոնային տվյալների բազաներ և թվային տեղեկատվական ռեսուրսներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային մատենագիտական տվյալների էլեկտրոնային բազայի ձևավորմանը, որը ներառում է Ուզբեկստանին վերաբերող նյութեր ոչ միայն երկրի տարբեր գրադարաններից, այլև ԱՊՀ երկրների և արտասահմանյան այլ պետությունների տեղեկատվական աղբյուրներից։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև տեղագիտական պարբերականների նյութերով էլեկտրոնային շտեմարանների պարբերական համալրման, հետադարձ մատենագիտական ցանկերի կազմման և առանձին անձանց ու գիտության ներկայացուցիչների վերաբերյալ անհատական մատենագիտական ցուցիչների ստեղծման գործընթացները։ Հատուկ նշանակություն է տրվում ամբողջական տեքստային նյութերի, մուլտիմեդիա ռեսուրսների և թվային կրիչների օգտագործմանը, որոնք ընդլայնում են մատենագիտական ծառայությունների հնարավորությունները և հեշտացնում գիտական ու կրթական տեղեկատվության հասանելիությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ժամանակակից մատենագետի մասնագիտական դերակատարության փոփոխությունը․ թվային միջավայրում նրանից պահանջվում է ոչ միայն մատենագիտական նկարագրության և դասակարգման հմտություն, այլև մեծածավալ տեղեկատվական հոսքերի վերլուծության, տարբեր աղբյուրների միջև կապերի բացահայտման և հետազոտողների տեղեկատվական պահանջներին համապատասխան ծառայությունների կազմակերպման կարողություն։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ազգային մատենագիտության միջազգային չափանիշներին համապատասխանեցմանը և միաժամանակ տեղական կազմակերպչական առանձնահատկությունների պահպանմանը։ Ուզբեկստանի մատենագիտության զարգացման պատմության և ժամանակակից վիճակի վերաբերյալ մասնագիտական ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ այս ոլորտը ձևավորվել է երկարատև պատմական գործընթացի արդյունքում և այսօր ներառում է ինչպես ազգային փաստաթղթերի հաշվառում, այնպես էլ գրադարանային ու տեղեկատվական հաստատությունների կողմից մատենագիտական ռեսուրսների ստեղծում։ Աշխատանքը կարևոր է նաև ազգային մշակութային ժառանգության պահպանման տեսանկյունից, քանի որ մատենագիտական համակարգը հնարավորություն է տալիս նույնականացնել, համակարգել և հասանելի դարձնել երկրի գրական, գիտական և մշակութային արտադրանքը։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, տեղեկատվական գիտության մասնագետներին, թվային գրադարանների մշակմամբ զբաղվող հետազոտողներին, գիտական տեղեկատվության կազմակերպիչներին և ազգային մատենագիտության զարգացման հարցերով զբաղվող մասնագետներին։