Սարգսյան, Արմեն Ալբերտի

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հարկային ռազմավարության ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ երկրի տնտեսական աճի, պետական ֆինանսների կայունության և արդյունավետ հարկային քաղաքականության իրականացման համատեքստում։ Քննարկվում են հարկային ռազմավարության տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, հարկային համակարգի տնտեսական նշանակությունը, պետական բյուջեի եկամուտների ձևավորման առանձնահատկությունները և հարկային քաղաքականության ազդեցությունը տնտեսական գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը, հարկային բեռի հավասարակշռված բաշխմանը, հարկման արդարության սկզբունքների ապահովմանը և տնտեսական գործունեության համար բարենպաստ միջավայրի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրվում են ուղղակի և անուղղակի հարկերի կիրառման առանձնահատկությունները, հարկային եկամուտների կառուցվածքը, հարկային վարչարարության կազմակերպումը և հարկային պարտավորությունների կատարման նկատմամբ վերահսկողության մեխանիզմները։ Դիտարկվում են հարկային օրենսդրության կատարելագործման, հարկային արտոնությունների արդյունավետության գնահատման, հարկման ընթացակարգերի պարզեցման և հարկ վճարողների իրավունքների պաշտպանության հետ կապված հիմնախնդիրները։ Կարևորվում են ստվերային տնտեսության կրճատման, հարկերից խուսափելու կանխարգելման, հարկային կարգապահության ամրապնդման և պետական եկամուտների հավաքագրման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել Հայաստանի հարկային համակարգի զարգացման փուլերը, իրականացված բարեփոխումների տնտեսական հետևանքները և հարկային քաղաքականության ռազմավարական նպատակների իրականացմանը խոչընդոտող գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում հարկային քաղաքականության և ներդրումային միջավայրի փոխկապակցվածությանը, ձեռնարկատիրական գործունեության խթանմանը, փոքր և միջին ձեռնարկությունների հարկման առանձնահատկություններին, ինչպես նաև տնտեսության տարբեր ոլորտների զարգացման վրա հարկային գործիքների ազդեցությանը։ Առանձնացվում են հարկային վարչարարության թվայնացման, տեղեկատվական համակարգերի կատարելագործման, հարկային ռիսկերի գնահատման և վերահսկողական գործընթացների արդյունավետ կազմակերպման հնարավորությունները։ Դիտարկվում են նաև միջազգային հարկային փորձի ուսումնասիրության, հարկային համակարգերի համեմատական վերլուծության և Հայաստանի տնտեսական առանձնահատկություններին համապատասխան ռազմավարական մոտեցումների մշակման հարցերը։ Կարևորվում է հարկաբյուջետային քաղաքականության երկարաժամկետ կանխատեսելիությունը, պետական ֆինանսների կայունության ապահովումը և հարկային համակարգի զարգացման առաջնահերթությունների համապատասխանեցումը երկրի սոցիալ-տնտեսական նպատակներին։ Աշխատությունը կարող է ներկայացնել հարկային ռազմավարության կատարելագործման, հարկային եկամուտների կառավարման և հարկային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման վերաբերյալ գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումներ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ պետական ֆինանսների կառավարման, հարկային բարեփոխումների մշակման և տնտեսական քաղաքականության ռազմավարական պլանավորման գործընթացներում։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, ֆինանսիստների, հարկային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, հետազոտողների և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար։