Սարգսյան, Բագրատ Կարենի

Математика

Աշխատությունը նվիրված է ալիքատար միջավայրում ազատ էլեկտրոնների շարժման և էլեկտրամագնիսական դաշտի փոխազդեցության պայմաններում ռեզոնանսային ճառագայթման առաջացման ու ուժեղացման ֆիզիկական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ազատ էլեկտրոնների լազերային համակարգերի աշխատանքի տեսական հիմքերն են, որոնցում ճառագայթման աղբյուրը կապված է արագացված էլեկտրոնային փնջի կոլեկտիվ դինամիկայի հետ։ Քննվում են այն պայմանները, որոնց դեպքում էլեկտրոնների շարժումը և ալիքատարում տարածվող էլեկտրամագնիսական ալիքները կարող են մտնել ռեզոնանսային փոխազդեցության մեջ՝ ապահովելով էլեկտրոնային փնջի էներգիայի արդյունավետ փոխանցում ճառագայթման դաշտին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ալիքատարի երկրաչափական և էլեկտրադինամիկական հատկություններին, քանի որ դրանցով պայմանավորված դաշտային մոդերը, փուլային արագությունները և դիսպերսիոն բնութագրերը նշանակալի դեր են կատարում ռեզոնանսի ձևավորման գործընթացում։ Ուսումնասիրվում է էլեկտրոնային փնջի և էլեկտրամագնիսական դաշտի փոխազդեցության դինամիկան, մասնիկների փուլային խմբավորման երևույթը և ճառագայթման ինտենսիվության աճի ընդհանուր օրինաչափությունները։ Տեսական վերլուծության շրջանակում կարող են դիտարկվել համակարգի դիսպերսիոն հարաբերությունները, ռեզոնանսային պայմանների փոփոխությունները և տարբեր տարածական մոդերի միջև հնարավոր փոխազդեցությունները։ Կարևորվում է նաև էլեկտրոնային փնջի բնութագրերի և ալիքատարի հատկությունների ազդեցությունը գեներացվող ճառագայթման հաճախականային ու սպեկտրային առանձնահատկությունների վրա։ Ազատ էլեկտրոնների վրա հիմնված լազերային համակարգերի կարևոր առանձնահատկություններից է ճառագայթման պարամետրերի կարգավորման լայն հնարավորությունը, ինչի պատճառով նման համակարգերի ֆիզիկական ուսումնասիրությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում բարձր հաճախականությունների էլեկտրոնիկայի, արագացուցչային ֆիզիկայի և ժամանակակից ֆոտոնիկայի համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դասական էլեկտրադինամիկայի, լիցքավորված մասնիկների փնջերի ֆիզիկայի և լազերային ֆիզիկայի մոտեցումները՝ ալիքատարում ազատ էլեկտրոնների մասնակցությամբ ռեզոնանսային գեներացիայի մեխանիզմների և դրանց հիմնական ֆիզիկական օրինաչափությունների բացահայտման նպատակով։