Սարգսյան, Հասմիկ Սերգեյի

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է մտավոր զարգացման առանձնահատկություններ ունեցող կրտսեր դպրոցականների ինքնասպասարկման հմտությունների ձևավորման և զարգացման համար անհրաժեշտ մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում երեխաների առօրյա ինքնուրույնության աստիճանական բարձրացումն է՝ հաշվի առնելով նրանց անհատական հնարավորությունները, զարգացման տեմպը, կրթական կարիքները և արդեն ձևավորված կարողությունները։ Քննվում է ինքնասպասարկումը որպես երեխայի սոցիալականացման, ինքնուրույնության և առօրյա կյանքին մասնակցության կարևոր բաղադրիչ, որը ներառում է անձնական խնամքի, հագնվելու, սնվելու, սեփական իրերը կազմակերպելու, ուսումնական և կենցաղային միջավայրում համապատասխան գործողություններ կատարելու կարողությունների զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուսուցման հետևողականությանը, գործողությունների հասկանալի և փոքր փուլերի բաժանմանը, պարբերական կրկնությանը, տեսողական ու գործնական աջակցության կիրառմանը և ձեռք բերված հմտությունների ամրապնդմանը տարբեր առօրյա իրավիճակներում։ Ուսումնասիրվում է մանկավարժի դերը երեխայի ակտիվ մասնակցությունը խթանելու, անհրաժեշտ աջակցությունը աստիճանաբար նվազեցնելու և ինքնուրույն գործողությունների նկատմամբ դրական վերաբերմունք ձևավորելու գործընթացում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում անհատականացված մոտեցումը, քանի որ նույն տարիքի երեխաների ճանաչողական, շարժողական, հաղորդակցական և սոցիալական հնարավորությունները կարող են էապես տարբեր լինել։ Դիտարկվում են խաղային, գործնական և իրավիճակային առաջադրանքների կիրառման հնարավորությունները, որոնց միջոցով առօրյա գործողությունների յուրացումը կարող է դառնալ կրթական գործընթացի բնական մասը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել ինքնասպասարկման սկզբնական և հետագա կարողությունները՝ պարզելու կիրառված մանկավարժական պայմանների արդյունավետությունը և յուրաքանչյուր երեխայի առաջընթացը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դպրոցի և ընտանիքի համագործակցության նշանակությանը, քանի որ տարբեր միջավայրերում միասնական և հետևողական աջակցությունը նպաստում է սովորած հմտությունների ամրապնդմանն ու իրական կյանք տեղափոխմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հատուկ մանկավարժության, տարրական կրթության, զարգացման հոգեբանության և սոցիալական հարմարման մոտեցումները՝ երեխաների հնարավորինս ինքնուրույն և ակտիվ առօրյա գործունեությունը խթանող կրթական միջավայրի ձևավորման սկզբունքները ներկայացնելու նպատակով։