Թադևոսյան, Հակոբ Սամվելի

Право

Աշխատությունը նվիրված է մարդու իրավունքների գաղափարի մեթոդաբանական, պատմափիլիսոփայական և տեսաիրավական հիմքերի համալիր ուսումնասիրությանը՝ մարդու իրավունքները դիտարկելով որպես իրավական, փիլիսոփայական և հասարակական մտքի զարգացման ընթացքում ձևավորված բազմաշերտ երևույթ։ Հետազոտության առանցքում մարդու ազատության, արժանապատվության, հավասարության և արդարության վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորումն ու դրանց աստիճանական վերածումն է իրավական սկզբունքների և ինստիտուտների։ Պատմափիլիսոփայական տեսանկյունից քննվում են մարդու բնական իրավունքների, պետության և անհատի հարաբերությունների, հասարակական պայմանագրի, իրավական հավասարության և անձնական ազատության վերաբերյալ տարբեր գաղափարական ավանդույթներ՝ ցույց տալով դրանց ազդեցությունը ժամանակակից իրավական մտածողության ձևավորման վրա։ Մեթոդաբանական հատվածում կարևորվում են մարդու իրավունքների ուսումնասիրության տարբեր մոտեցումները՝ իրավաբանական, պատմական, համեմատական, համակարգային և փիլիսոփայական, որոնք հնարավորություն են տալիս նույն երևույթը վերլուծել տարբեր մակարդակներում։ Տեսաիրավական առումով դիտարկվում են մարդու իրավունք հասկացության բովանդակությունը, իրավունքների դասակարգման սկզբունքները, անհատի իրավական կարգավիճակը, իրավունքների և ազատությունների փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև իրավունքների և համապատասխան պարտականությունների կապը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պետության դերին՝ մարդու իրավունքները ճանաչելու, հարգելու և իրավական պաշտպանության մեխանիզմներ ապահովելու համատեքստում։ Քննվում է նաև մարդու իրավունքների համընդհանուր բնույթի և դրանց իրականացման պատմական, սոցիալական ու մշակութային պայմանների փոխհարաբերությունը։ Կարևոր խնդիրներից է իրավունքների հնարավոր սահմանափակումների իրավական բնույթի ուսումնասիրությունը և այն սկզբունքների վերլուծությունը, որոնց միջոցով իրավական համակարգը փորձում է հավասարակշռել անհատի ազատությունը, այլ անձանց իրավունքները և հանրային շահերը։ Անդրադարձ է կատարվում ազգային և միջազգային իրավական համակարգերի փոխազդեցությանը, մարդու իրավունքների պաշտպանության ինստիտուցիոնալ մեխանիզմներին և իրավական պետության գաղափարի նշանակությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է իրավունքի տեսության, իրավունքի փիլիսոփայության, քաղաքական և իրավական մտքի պատմության ու մարդու իրավունքների տեսության մոտեցումները՝ ներկայացնելով մարդու իրավունքները որպես պատմականորեն զարգացող և ժամանակակից իրավակարգերի համար հիմնարար նշանակություն ունեցող համակարգ։