Թահերեզադեհհոջաթի, Ֆարնազ Սեյեդ Մոհամմադշարիֆ

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Էժեն Իոնեսկոյի դրամատուրգիական ժառանգության մեջ աբսուրդի և օտարացման երևույթների գեղարվեստական, փիլիսոփայական և թատերագիտական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն առանձնահատուկ աշխարհընկալումն է, որի միջոցով մարդկային գոյությունը ներկայացվում է որպես հակասություններով, հաղորդակցական խզումներով, անորոշությամբ և իրականության սովորական տրամաբանության խախտմամբ բնութագրվող վիճակ։ Աբսուրդը դիտարկվում է ոչ միայն որպես դրամատիկական կառուցվածքի կամ ոճական արտահայտչամիջոցների համակարգ, այլև որպես մարդու և շրջապատող աշխարհի միջև հարաբերությունների մեկնաբանման սկզբունք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կերպարների օտարացմանը, նրանց միջև լիարժեք հաղորդակցության դժվարություններին, անհատի մեկուսացմանը և հասարակական միջավայրում սեփական ինքնության պահպանման խնդրին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննության առնվել երկխոսությունների կառուցվածքը, կրկնությունները, լեզվական կաղապարները, տրամաբանական կապերի խախտումները, գրոտեսկային իրավիճակները և պայմանական բեմական իրականությունը՝ բացահայտելու դրանց դերը աբսուրդի զգացողության ձևավորման մեջ։ Կարևորվում է հատկապես լեզվի գործառույթը, քանի որ խոսքը հաճախ դադարում է մարդկանց միջև արդյունավետ հաղորդակցության միջոց լինելուց և վերածվում է նրանց մեկուսացումն ու փոխադարձ անհասկացողությունը ընդգծող գեղարվեստական գործոնի։ Օտարացման խնդիրը կարող է ուսումնասիրվել նաև անձի և հասարակության հարաբերությունների տեսանկյունից՝ դիտարկելով զանգվածային վարքագծի, հասարակական կարծրատիպերի, անհատականության կորստի և իրականության նկատմամբ մարդու անզորության թեմաները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև կատակերգականի և ողբերգականի փոխներթափանցմանը, քանի որ արտաքինից զավեշտական իրավիճակները հաճախ բացահայտում են գոյաբանական անհանգստության և մարդկային հարաբերությունների ճգնաժամի ավելի խոր շերտեր։ Իոնեսկոյի ստեղծագործական մեթոդի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզաբանելու նաև աբսուրդի թատրոնի գեղագիտական սկզբունքները և նրա տեղը XX դարի եվրոպական դրամատուրգիայի զարգացման մեջ։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է գրականագիտության, թատերագիտության, փիլիսոփայական մեկնաբանության և դրամայի տեսության մոտեցումները՝ բացահայտելով աբսուրդի ու օտարացման փոխկապակցվածությունը և դրանց նշանակությունը Իոնեսկոյի գեղարվեստական աշխարհի կառուցման մեջ։