Թաթարյան, Աշոտ Ալբերտի

Технология

Աշխատությունը նվիրված է բարձր ջերմաստիճանային գերհաղորդական հատկություններով օժտված պոլիմեր–կերամիկական նանոկոմպոզիտների ստացման գիտական սկզբունքների և դրանց կառուցվածքային, էլեկտրական, մագնիսական, ջերմային ու մեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում պոլիմերային մատրիցի և գերհաղորդիչ կերամիկական նանոմասնիկների համատեղմամբ այնպիսի բազմաբաղադրիչ նյութերի ձևավորումն է, որոնցում հնարավոր է համադրել կերամիկական գերհաղորդիչների ֆունկցիոնալ հատկությունները և պոլիմերներին բնորոշ տեխնոլոգիական առավելությունները։ Ուսումնասիրվում է բաղադրիչների կառուցվածքի, մասնիկների չափերի, դրանց տարածական բաշխման և միջֆազային փոխազդեցությունների ազդեցությունը վերջնական կոմպոզիտի հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կերամիկական նանոմասնիկների համասեռ բաշխման խնդրին, քանի որ դրանց կուտակումները կամ ոչ բավարար փոխկապակցվածությունը կարող են էական ազդեցություն ունենալ նյութի էլեկտրահաղորդական և մեխանիկական բնութագրերի վրա։ Քննվում է նաև հաղորդիչ ուղիների ձևավորման երևույթը և գերհաղորդիչ մասնիկների կոնցենտրացիայի ազդեցությունը կոմպոզիտում շարունակական էլեկտրական կապերի առաջացման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գերհաղորդիչ վիճակի հիմնական բնութագրերի գնահատումը, այդ թվում՝ նյութի էլեկտրական դիմադրության փոփոխությունը ջերմաստիճանից կախված, գերհաղորդիչ անցման առանձնահատկությունները և մագնիսական արձագանքը։ Կարևորվում է նանոկոմպոզիտի կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության բացահայտումը՝ պարզելու համար, թե պոլիմերային և կերամիկական փուլերի հարաբերակցությունն ինչպես է անդրադառնում նյութի ֆունկցիոնալ վարքագծի վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև ջերմային կայունությունը, մեխանիկական ամրությունը, ճկունությունը և արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ դիմադրողականությունը, քանի որ կոմպոզիտային մոտեցման կարևոր նպատակներից մեկը փխրուն կերամիկական նյութերի որոշ տեխնոլոգիական սահմանափակումների մեղմումն է։ Կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական բնութագրման միջոցով հնարավոր է գնահատել փուլային կազմը, մակերևույթի և ներքին կառուցվածքի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր բաղադրիչների միջև ձևավորվող սահմանային շերտերը։ Առանձին նշանակություն ունի նանոմաշտաբային կառուցվածքի ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ մասնիկների չափերի նվազեցումը մեծացնում է միջֆազային մակերևույթի դերը և կարող է փոփոխել նյութի ընդհանուր ֆիզիկական հատկությունները։ Նման նյութերը գիտական հետաքրքրություն են ներկայացնում գերհաղորդականության, նանոտեխնոլոգիաների և ֆունկցիոնալ կոմպոզիտների զարգացման տեսանկյունից՝ հատկապես այն համակարգերի համար, որտեղ կարևոր է էլեկտրական և մագնիսական առանձնահատկությունների համադրումը մշակելիության ու կառուցվածքային ճկունության հետ։ Աշխատությունը նպաստում է գերհաղորդիչ նանոկոմպոզիտների ձևավորման օրինաչափությունների և դրանց հատկությունների նպատակային կառավարման վերաբերյալ պատկերացումների զարգացմանը։