Տեր-Մկրտչյան, Գալուստ

История

Աշխատությունը նվիրված է Մովսես Խորենացու պատմագրական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով հայ պատմագրության հիմնարար հուշարձաններից մեկի բովանդակության, պատմական նշանակության և գիտական մեկնաբանության խնդիրների վրա։ Խորենացու «Հայոց պատմությունը» կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ ժողովրդի անցյալի մասին պատկերացումների ձևավորման, ազգային ծագման ավանդությունների պահպանման և պատմական հիշողության փոխանցման գործում։ Այն ընդգրկում է հայոց նախապատմական ու վաղ պատմական ավանդությունները, թագավորական տոհմերի մասին պատմությունները, հայոց պետականության զարգացման դրվագները և Հայաստանի պատմական կապերը հարևան ժողովուրդների ու պետությունների հետ։ Երկում միահյուսվում են բանավոր ավանդությունները, առասպելական պատումները, տոհմաբանական տեղեկությունները, պատմական իրադարձությունների շարադրանքը և քրիստոնեական աշխարհայացքով պայմանավորված մեկնաբանությունները։ Խորենացու պատմության ուսումնասիրությունը կարևոր է այդ բազմաշերտ նյութը քննելու, պատմական փաստերը ավանդական ու գրական բաղադրիչներից տարբերակելու և հեղինակի պատմագիտական մոտեցումները հասկանալու համար։ Նման քննությունը հնարավորություն է տալիս ուշադրություն դարձնելու պատմական աղբյուրների օգտագործման եղանակներին, ժամանակագրական խնդիրներին, պատմական անձանց ներկայացմանը և անցյալի իրադարձություններին տրված գաղափարական գնահատականներին։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը կարևոր է նաև հայ պատմագրության զարգացման պատմությունը լուսաբանելու տեսանկյունից, քանի որ Խորենացու երկը դարեր շարունակ ազդեցություն է ունեցել հայ ազգային ինքնագիտակցության, գրականության և պատմական մտածողության վրա։ Այն հիմք է տալիս քննարկելու պատմական հիշողության և ազգային ինքնության փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև այն ուղիները, որոնց միջոցով անցյալի մասին պատմությունները պահպանվել և վերամեկնաբանվել են տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագետների, պատմաբանների, բանասերների, պատմագրության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների և հայ մշակութային ժառանգությունն ուսումնասիրող ընթերցողների համար՝ նպաստելով Խորենացու պատմության բովանդակային, աղբյուրագիտական և գաղափարական նշանակության առավել խորքային ընկալմանը։