Թոփուրիձե, Իրակլի Գեորգիի

История

Աշխատությունը նվիրված է Իրաքում մամլուքական միջավայրից սերած իշխանական և վարչաքաղաքական վերնախավի ձևավորմանը, գործունեությանը և պատմական դերին՝ XVIII–XIX դարերի ընթացքում։ Հետազոտության հիմնական աղբյուրագիտական հենքը արաբական պատմագրությունն է, որի միջոցով ուսումնասիրվում են տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադարձությունները, իշխանության կառուցվածքը, տեղական կառավարիչների գործունեությունը, վարչական համակարգի առանձնահատկությունները և Իրաքի հասարակական-քաղաքական կյանքի փոփոխությունները։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում այն հանգամանքին, թե ինչպես մամլուքական ծագում ունեցող գործիչները կարողացան ամրապնդել իրենց դիրքերը Իրաքում, ձևավորել ազդեցիկ իշխանական շրջանակ և երկար ժամանակ էական դեր ունենալ տարածաշրջանի կառավարման գործում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են Բաղդադի և Իրաքի մյուս կարևոր կենտրոնների քաղաքական զարգացումները, տեղական իշխանությունների և կենտրոնական օսմանյան իշխանության հարաբերությունները, ինչպես նաև տարբեր քաղաքական ու սոցիալական խմբերի միջև պայքարը ազդեցության և իշխանության համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արաբ պատմագիրների հաղորդած տեղեկությունների վերլուծությանը, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու ժամանակաշրջանի իրադարձությունների ընթացքը, իշխանավորների քաղաքական վարքագիծը և հասարակության մեջ տեղի ունեցող գործընթացները։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես առանձին իշխանական խմբի պատմության ներկայացում, այլև որպես Իրաքի քաղաքական պատմության ավելի լայն ուսումնասիրություն, քանի որ մամլուքական վերնախավի գործունեությունը սերտորեն կապված էր Օսմանյան կայսրության վարչական համակարգի, տարածաշրջանային քաղաքականության և տեղական ուժերի փոխհարաբերությունների հետ։ Աշխատությունը կարևոր է նաև աղբյուրագիտական տեսանկյունից, քանի որ արաբական պատմագրության նյութերի օգտագործումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել պատմական իրադարձությունները տեղական պատմագիտական ավանդույթի շրջանակում և համադրել տարբեր հեղինակների մոտեցումները։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը կարող է հետաքրքրել Մերձավոր Արևելքի, Իրաքի, Օսմանյան կայսրության, արաբական պատմագրության և XVIII–XIX դարերի քաղաքական պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև պատմության և արևելագիտության ոլորտների ուսանողներին։