Ծպնեցյան, Լուսինե Համազասպի

Сельское хозяйство

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության մրցունակության բարձրացմանն ուղղված պետական քաղաքականության ձևավորման և կատարելագործման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում ագրարային արտադրության արդյունավետության, գյուղատնտեսական արտադրանքի որակի, արտադրական ծախսերի, շուկայական հասանելիության և ոլորտի երկարաժամկետ զարգացման միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածություններն են։ Գյուղատնտեսության մրցունակությունը դիտարկվում է որպես համալիր տնտեսական հասկացություն, որը պայմանավորված է ոչ միայն արտադրանքի գնային առավելություններով, այլև արտադրողականությամբ, տեխնոլոգիական զարգացմամբ, արտադրանքի որակով, ենթակառուցվածքների վիճակով, կառավարման արդյունավետությամբ և շուկայի պահանջներին արագ հարմարվելու կարողությամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել ոլորտի մրցունակությունը սահմանափակող կառուցվածքային և տնտեսական գործոնները՝ գյուղացիական տնտեսությունների մասնատվածությունը, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը, տեխնիկական հագեցվածությունը, ոռոգման ու լոգիստիկ ենթակառուցվածքները, արտադրության և իրացման կազմակերպումը, ինչպես նաև գյուղատնտեսական ռիսկերի կառավարման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել պետական աջակցության քաղաքականությանը՝ ուսումնասիրելով դրա նպատակային ուղղվածությունը և ազդեցությունը արտադրողականության ու ներդրումային ակտիվության վրա։ Կարևոր ուղղություն է գյուղատնտեսական արտադրության տեխնոլոգիական արդիականացումը, գիտելիքի և նորարարությունների տարածումը, մասնագիտական խորհրդատվության զարգացումը և տնտեսավարողների կառավարչական կարողությունների բարձրացումը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև գյուղատնտեսական արտադրանքի վերամշակման, պահպանման, փոխադրման և իրացման համակարգերի զարգացմանը, քանի որ ամբողջ արժեշղթայի արդյունավետությունը նշանակալի ազդեցություն ունի վերջնական արտադրանքի մրցունակության վրա։ Առանձին ուսումնասիրության առարկա կարող են լինել ներքին և արտաքին շուկաներում հայկական գյուղատնտեսական արտադրանքի դիրքերի ամրապնդման հնարավորությունները, որակի չափանիշների պահպանումը, արտահանման կազմակերպումը և արտադրողների շուկայական տեղեկատվության հասանելիությունը։ Կարևորվում է նաև բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը և կլիմայական ու տնտեսական ռիսկերի նկատմամբ ոլորտի դիմակայունության բարձրացումը՝ մրցունակությունը երկարաժամկետ զարգացման հետ համադրելու նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, պետական տնտեսական քաղաքականության և ռազմավարական կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով համակարգել այն հիմնական ուղղությունները, որոնց կատարելագործումը կարող է նպաստել Հայաստանի գյուղատնտեսության արտադրողականության, շուկայական հնարավորությունների և կայուն մրցունակության բարձրացմանը։