Թումանյան, Հենրիկ Գևորգի

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է կրտսեր դպրոցական տարիքում դիմացկունության զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրա մշակման մեթոդների անհատականացմանը՝ հաշվի առնելով երեխայի տարիքային և անհատական ֆիզիկական հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունը ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացում դիմացկունության ձևավորումն է, որը կարևոր նշանակություն ունի երեխայի ընդհանուր շարժողական զարգացման, աշխատունակության, ֆիզիկական առողջության և հետագա մարզական պատրաստվածության համար։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ կրտսեր դպրոցական տարիքը երեխայի օրգանիզմի ակտիվ աճի և զարգացման շրջան է, ուստի ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ընտրությունը պետք է համապատասխանի տվյալ տարիքային փուլի ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություններին և երեխայի պատրաստվածության մակարդակին։ Դիմացկունության զարգացման գործընթացը ներկայացվում է ոչ միայն որպես ֆիզիկական վարժությունների որոշակի համալիրի կիրառում, այլև որպես նպատակային մանկավարժական գործընթաց, որի արդյունավետությունը կախված է ծանրաբեռնվածության ծավալից, ինտենսիվությունից, հաճախականությունից, վերականգնման ժամանակից և վարժությունների ճիշտ հաջորդականությունից։ Կարևոր տեղ է հատկացվում անհատականացման սկզբունքին, քանի որ նույն տարիքի երեխաները կարող են էապես տարբերվել ֆիզիկական զարգացման, շարժողական կարողությունների, առողջական վիճակի, հոգեբանական առանձնահատկությունների և ֆիզիկական ակտիվության նկատմամբ վերաբերմունքի առումով։ Այդ պատճառով աշխատանքի մեթոդական մոտեցումը ենթադրում է երեխայի անհատական հնարավորությունների գնահատում և դրանց համապատասխան ուսումնական ու մարզական առաջադրանքների ընտրություն։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական դաստիարակության դասերի կազմակերպման, արտադասարանական մարզական գործունեության պլանավորման և երեխաների շարժողական ունակությունների նպատակային զարգացման համար։ Առանձին նշանակություն ունի դիմացկունության զարգացման տարիքային դինամիկայի ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե տվյալ զարգացման փուլում ինչպիսի մեթոդներ և վարժություններ կարող են առավել արդյունավետ լինել։ Աշխատանքի կիրառական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ դրա դրույթները կարող են օգտագործվել ուսուցիչների, մարզիչների և ֆիզիկական դաստիարակության մասնագետների կողմից՝ երեխաների համար ավելի նպատակային և անհատականացված պարապմունքներ կազմակերպելու նպատակով։ Այն կարող է հետաքրքրել նաև մանկավարժության, ֆիզիկական դաստիարակության, սպորտային մարզման և տարիքային ֆիզիոլոգիայի ոլորտներում սովորող ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը դիմացկունության զարգացումը դիտարկում է որպես երեխայի բազմակողմանի ֆիզիկական զարգացման կարևոր բաղադրիչ՝ ընդգծելով տարիքային առանձնահատկությունների հաշվառման, անհատական մոտեցման և գիտականորեն հիմնավորված մեթոդների կիրառման անհրաժեշտությունը կրտսեր դպրոցականների ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացում։