Վահանյան, Արմինե Գրիգորի

Лингвистика

Այս աշխատությունը նվիրված է հայերենի, անգլերենի և ռուսերենի արարման իմաստ արտահայտող բայերի համեմատական և իմաստաբանական ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել երեք լեզուներում համապատասխան բայային համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է արարման, ստեղծման, ձևավորման, առաջացման և գոյության մեջ դնելու իմաստային դաշտը՝ ուշադրություն դարձնելով այն հանգամանքին, թե ինչպես են տարբեր լեզուներում բայերը ներկայացնում գործողության բնույթը, արդյունքը, գործընթացը և դրա մասնակիցներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բայերի բառային իմաստի կառուցվածքին, իմաստային բաղադրիչներին, բազմիմաստությանը և համատեքստային գործածությանը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են համադրվել երեք լեզուների համապատասխան բայերը՝ ըստ դրանց արտահայտած գործողության տեսակի, ուղղվածության, արդյունքայնության, տևականության և պատճառականության։ Կարևորվում է նաև բայերի կապակցելիության ուսումնասիրությունը, քանի որ նույն ընդհանուր իմաստը տարբեր լեզուներում կարող է արտահայտվել տարբեր կառուցվածքային և շարահյուսական եղանակներով։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ արարման բայերի հոմանիշային և հականիշային հարաբերություններին, բառային-իմաստային խմբերին, դարձվածային գործածություններին և փոխաբերական իմաստների ձևավորմանը։ Հայերենի, անգլերենի և ռուսերենի համադրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լեզվական տարբեր համակարգերում նույն հասկացության արտահայտման յուրահատկությունները և պարզելու, թե որ իմաստային հատկանիշներն են ընդհանուր, իսկ որոնք՝ լեզվին հատուկ։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել բայերի գործածության հաճախականությանը, ժամանակային և տեսքային բնութագրերին, ինչպես նաև դրանց դերին նախադասության իմաստային կառուցվածքի ձևավորման մեջ։ Համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացում կազմելու լեզուների միջև իմաստային համարժեքության, մասնակի համարժեքության և անհամարժեքության դեպքերի մասին։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ թարգմանության տեսության և պրակտիկայի, բառարանագրության, օտար լեզուների ուսուցման և համակարգչային լեզվաբանության ոլորտներում, քանի որ արարման իմաստային դաշտի ճիշտ նկարագրությունը կարևոր է լեզվական համապատասխանությունների ճշգրիտ որոշման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայերենագիտությամբ, անգլերենագիտությամբ և ռուսագիտությամբ զբաղվող լեզվաբանների, թարգմանիչների, բառարանագիրների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։