Վարդանյան, Հասմիկ Ռազմիկի

Биология

Աշխատությունը նվիրված է կաթնասունների արյան և տարբեր հյուսվածքների օքսիդատիվ վնասման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ հիպոգլիկեմիայի և հիպերգլիկեմիայի պայմաններում առաջացող կենսաքիմիական ու ֆիզիոլոգիական փոփոխությունների համատեքստում։ Քննարկվում են օրգանիզմում գլյուկոզայի մակարդակի կարգավորման առանձնահատկությունները, ածխաջրային նյութափոխանակության խանգարումները և դրանց ազդեցությունը բջիջների օքսիդավերականգնման հավասարակշռության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ակտիվ թթվածնային միացությունների առաջացման գործընթացներին, ազատ ռադիկալների մասնակցությամբ ընթացող ռեակցիաներին և օքսիդատիվ սթրեսի զարգացման հիմնական մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են բջջային թաղանթների լիպիդների գերօքսիդացումը, սպիտակուցների օքսիդատիվ փոփոխությունները, նուկլեինաթթուների հնարավոր վնասումները և դրանց ազդեցությունը բջիջների կառուցվածքային ու գործառական ամբողջականության վրա։ Դիտարկվում են արյան ձևավոր տարրերի, մասնավորապես էրիթրոցիտների, օքսիդատիվ վնասման առանձնահատկությունները, հեմոգլոբինի վիճակի փոփոխությունները և հակաօքսիդանտային պաշտպանության համակարգերի գործունեությունը։ Կարևորվում են հիպոգլիկեմիայի և հիպերգլիկեմիայի պայմաններում նյութափոխանակային գործընթացների տարբերությունները, էներգետիկ հավասարակշռության խանգարումները և հյուսվածքների զգայունությունը օքսիդատիվ ազդեցությունների նկատմամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ֆերմենտային և ոչ ֆերմենտային հակաօքսիդանտային համակարգերը, այդ թվում՝ սուպերօքսիդդիսմուտազի, կատալազի, գլուտաթիոնային համակարգի և կենսաբանական այլ պաշտպանական գործոնների նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում օքսիդատիվ սթրեսի կենսաքիմիական ցուցանիշների որոշման, հյուսվածքային փոփոխությունների գնահատման և պաշտպանական մեխանիզմների արդյունավետության ուսումնասիրման փորձարարական մեթոդներին։ Առանձնացվում են գլյուկոզայի անբավարարության և ավելցուկի պայմաններում առաջացող բջջային վնասումների ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև դրանց կանխարգելման հնարավոր կենսաքիմիական ուղիները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի օքսիդատիվ սթրեսի, նյութափոխանակային խանգարումների և օրգանիզմի հակաօքսիդանտային պաշտպանության մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, ֆիզիոլոգների, կենսաբանների, էնդոկրինոլոգների, բժշկագիտության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։