Զաքարյան, Նարինե Մնացականի

Литература

Աշխատությունը նվիրված է ամերիկացի գրող Սինքլեր Լուիսի ստեղծագործական համակարգի, գեղարվեստական մտածողության և գրական արտահայտչամիջոցների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է հեղինակի արձակում ամերիկյան հասարակության սոցիալական, բարոյական և մշակութային խնդիրների գեղարվեստական արտացոլման սկզբունքների վրա։ Քննության են առնվում ռեալիստական պատկերման մեթոդները, երգիծանքի և հեգնանքի կիրառումը, կերպարների կառուցման եղանակները, պատմողական կառուցվածքը և հասարակական միջավայրի նկարագրման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ գրողի ստեղծագործություններում անհատի կյանքը հաճախ ներկայացվում է հասարակական հաստատությունների, ընդունված արժեքների, մասնագիտական միջավայրի և զանգվածային մտածողության հետ ունեցած հարաբերությունների միջոցով։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում սոցիալական քննադատությանը, որի օգնությամբ բացահայտվում են հասարակական կարծրատիպերը, նյութական հաջողության գերարժևորումը, առևտրայնացված մտածողությունը, հասարակական հեղինակության ձգտումը և անհատի ինքնուրույնության սահմանափակման տարբեր դրսևորումները։ Ուսումնասիրվում է կերպարների հոգեբանական ու սոցիալական բնութագրման փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև այն եղանակները, որոնց միջոցով անհատական ճակատագրերը վերածվում են ավելի լայն հասարակական երևույթների արտահայտման միջոցի։ Հատուկ նշանակություն ունի երգիծական տիպականացման մեթոդը, երբ առանձին հերոսի վարքագծի, խոսքի և աշխարհընկալման միջոցով ներկայացվում են որոշակի սոցիալական խմբի կամ միջավայրի բնորոշ հատկանիշները։ Դիտարկվում են նաև երկխոսության, հեղինակային գնահատականի, մանրամասների, հակադրությունների և կենցաղային նկարագրությունների գործառույթները գեղարվեստական ամբողջության ձևավորման մեջ։ Գրողի մեթոդը վերլուծվում է ամերիկյան քննադատական ռեալիզմի զարգացման համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով իրականության դիտարկման և դրա գեղարվեստական վերաիմաստավորման հարաբերակցությանը։ Կարևորվում է նաև լեզվաոճական միջոցների դերը կերպարների անհատականացման, սոցիալական միջավայրի վերարտադրման և երգիծական ազդեցության ուժեղացման գործում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել, թե ինչպես են գեղարվեստական ձևը, սոցիալական դիտարկումը և քննադատական վերաբերմունքը միավորվում միասնական ստեղծագործական համակարգում։ Միաժամանակ ներկայացվում է հեղինակի տեղը XX դարի ամերիկյան գրականության զարգացման գործընթացում և նրա ստեղծագործական ժառանգության նշանակությունը հասարակության ու անհատի փոխհարաբերությունների գեղարվեստական ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրականագիտության, ամերիկյան գրականության պատմության, համեմատական գրականագիտության և գեղարվեստական մեթոդի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։