Զիլֆյան, Արտաշես Արտոյի

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է աչքի իմունաբանական առանձնահատկությունների և առաջային խցիկի հետ կապված իմունային շեղման համախտանիշի ձևավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով կորտիզոլի, պրոլակտինի և էնդոտոքսինի հնարավոր կարգավորիչ դերի վրա փորձարարական պայմաններում և կատարակտի դեպքում։ Հետազոտության առանցքում աչքի իմունային արտոնյալ կարգավիճակի երևույթն է, որի շնորհիվ տեսողական համակարգի որոշ հյուսվածքներում իմունային պատասխանն ունի առանձնահատուկ կարգավորում՝ բորբոքային վնասման հավանականությունը սահմանափակելու նպատակով։ Քննվում են նյարդաէնդոկրին և իմունային համակարգերի փոխազդեցությունները, ինչպես նաև հորմոնային ու բորբոքային գործոնների ազդեցությունը տեղային և համակարգային իմունային պատասխանների ձևավորման վրա։ Կորտիզոլը դիտարկվում է իմունակարգավորման և սթրեսային պատասխանների հետ կապված հորմոնային գործոնների համատեքստում, իսկ պրոլակտինի դերը ուսումնասիրվում է նրա էնդոկրին և իմունակարգավորիչ հատկությունների տեսանկյունից։ Էնդոտոքսինի ազդեցությունը դիտարկվում է բնածին իմունային համակարգի ակտիվացման և բորբոքային ազդանշանների ձևավորման հետ կապի շրջանակում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է պարզել, թե նշված գործոնների փոփոխությունները ինչպես կարող են փոխկապակցվել իմունային հանդուրժողականության ձևավորման, իմունային բջիջների ակտիվության և ցիտոկինային կարգավորման հետ։ Փորձարարական մոդելների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համեմատելու տարբեր պայմաններում ձևավորվող իմունաբանական պատասխանները և բացահայտելու դրանց հնարավոր մեխանիզմային կապերը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կատարակտի դեպքում դիտվող փոփոխություններին՝ գնահատելով, թե ոսպնյակի ախտաբանական փոփոխությունների պայմաններում աչքի տեղային իմունային միջավայրն ու համակարգային կարգավորիչ գործոնները ինչպիսի փոխհարաբերություններ կարող են ունենալ։ Կարևորվում է փորձարարական և կլինիկական տվյալների համադրումը, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս գնահատելու կենդանական կամ լաբորատոր մոդելներում դիտվող օրինաչափությունների համապատասխանությունը մարդու աչքի հիվանդությունների ժամանակ արձանագրվող իմունաբանական փոփոխություններին։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել հորմոնային, իմունաբանական և կենսաքիմիական ցուցանիշների համեմատական գնահատում՝ դրանց միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատությունը նպաստում է աչքի իմունային արտոնյալության մեխանիզմների, նյարդաէնդոկրին կարգավորման և բորբոքային գործընթացների փոխազդեցության վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը և կարևոր նշանակություն ունի ակնաբուժության, իմունաբանության ու փորձարարական բժշկության սահմանագծում իրականացվող հետազոտությունների համար։