Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловДругие предметы
Հրատարակությունները Հայաստանի Հանրապետությունում 2016 թվականին
Այս տեղեկատու բնույթի հրատարակությունը («Հրատարակությունները Հայաստանի Հանրապետությունում 2016 թվականին») ներկայացնում է 2016 թվականի ընթացքում Հայաստանում լույս տեսած գրքերի, պարբերականների և գիտական-մշակութային հրատարակությունների համակարգված մատենագիտական պատկերը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ազգային գրադարանային ֆոնդի ամբողջական հաշվառում և տեղեկատվական հասանելիություն։ Այն ներառում է տարբեր ոլորտների հրատարակություններ՝ գիտական ուսումնասիրություններ, ուսումնական ձեռնարկներ, գեղարվեստական գրականություն, հասարակական-քաղաքական վերլուծություններ, ինչպես նաև պարբերական մամուլի թողարկումներ, որոնք արտացոլում են տվյալ տարվա գիտական և մշակութային կյանքի ակտիվությունը։ Նյութում առանձնացվում են հրատարակիչ կազմակերպությունները, տպագրության վայրերը, հեղինակները և թեմատիկ ուղղությունները, ինչը թույլ է տալիս պատկերացում կազմել երկրի մտավոր և տեղեկատվական դաշտի զարգացման միտումների մասին։ Այսպիսի մատենագիտական ցանկերը կարևոր դեր ունեն գրադարանագիտության, տեղեկատվական համակարգերի և գիտական հետազոտությունների համար՝ նպաստելով ազգային գրքային ժառանգության պահպանմանն ու համակարգմանը, ինչպես նաև գիտական շրջանառության մեջ տվյալների հասանելիության բարձրացմանը։
Обновлено. 2026-09-19
Медицина
Новые хирургические и диагностические возможности при афакической глаукоме
Աշխատությունը նվիրված է աֆակիայի պայմաններում զարգացող կամ պահպանվող գլաուկոմայի ախտորոշման և վիրաբուժական կառավարման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն կլինիկական իրավիճակներն են, երբ աչքի բնական ոսպնյակի բացակայությունը համակցվում է ներակնային ճնշման կարգավորման խանգարման հետ՝ առաջացնելով տեսողական նյարդի և տեսողական գործառույթների պահպանման հետ կապված բարդ խնդիրներ։ Քննվում են հիվանդության զարգացման հնարավոր մեխանիզմները, աչքի առաջային հատվածի կառուցվածքային փոփոխությունների նշանակությունը և նախկին վիրաբուժական միջամտությունների ազդեցությունը հետագա կլինիկական ընթացքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ախտորոշման համալիր մոտեցմանը՝ ներակնային ճնշման գնահատումը համադրելով տեսողական նյարդի վիճակի, տեսադաշտի, աչքի առաջային հատվածի և այլ համապատասխան ակնաբուժական ցուցանիշների ուսումնասիրության հետ։ Կարևորվում է տարբեր ախտորոշիչ մեթոդների տեղեկատվական արժեքի համեմատությունը և դրանց կիրառումը հիվանդության ընթացքի վերահսկման նպատակով։ Հետազոտության մյուս հիմնական ուղղությունը վիրաբուժական մոտեցումների գնահատումն է՝ հաշվի առնելով աֆակիայով աչքի անատոմիական ու ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները։ Վիրաբուժական մեթոդները դիտարկվում են ներակնային ճնշման վերահսկման, տեսողական գործառույթների հնարավոր պահպանման, հետվիրահատական ընթացքի և բարդությունների ռիսկի տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում է բուժման մեթոդի ընտրության անհատականացման կարևորությունը՝ կախված հիվանդության ձևից, արտահայտվածությունից, աչքի նախկին միջամտություններից և ընդհանուր կլինիկական պատկերից։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել ավանդական և ավելի նոր վիրաբուժական տեխնոլոգիաների համեմատական գնահատմանը՝ ուսումնասիրելով դրանց արդյունավետության ու անվտանգության ցուցանիշները համապատասխան հիվանդների խմբերում։ Կարևորվում է նաև երկարաժամկետ հսկողությունը, քանի որ վիրաբուժական միջամտությունից հետո անհրաժեշտ է գնահատել ոչ միայն ներակնային ճնշման փոփոխությունը, այլև տեսողական նյարդի և տեսողական գործառույթների հետագա վիճակը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել այս բարդ կլինիկական վիճակի ախտորոշման չափանիշների հստակեցմանը, հիվանդների հետազոտման համակարգված մոտեցումների զարգացմանը և վիրաբուժական բուժման արդյունքների գնահատման կատարելագործմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում ակնաբուժության, գլաուկոմայի կլինիկական հետազոտությունների և ակնային վիրաբուժության ոլորտների համար՝ միավորելով ախտորոշիչ տեխնոլոգիաների և վիրաբուժական կառավարման վերաբերյալ գիտական մոտեցումները։
Обновлено. 2026-09-18
Социология
Գենդերային հիմնախնդիրը միջմշակութային ընկալումների համատեքստում
Գենդերային հիմնախնդիրը միջմշակութային ընկալումների համատեքստում-ը հասարակագիտական և գենդերային ուսումնասիրությունների ուղղվածությամբ աշխատություն է, որը վերլուծում է գենդերային հարաբերությունների ձևավորումը տարբեր մշակութային համակարգերում և դրանց փոխազդեցությունը միջմշակութային ընկալումների շրջանակում, աշխատությունում քննարկվում են գենդերի սոցիալական կառուցվածքի հիմնական տեսությունները, դերերի բաշխման մշակութային մոդելները և հասարակական նորմերի ազդեցությունը կանանց ու տղամարդկանց սոցիալական դիրքի վրա, հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր հասարակությունների միջև արժեքային և մշակութային տարբերություններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը գենդերային հավասարության ընկալման վրա, միաժամանակ վերլուծվում են գլոբալացման և ժամանակակից սոցիալական փոփոխությունների պայմաններում գենդերային հարաբերությունների վերափոխման գործընթացները, աշխատությունը ընդգծում է միջմշակութային երկխոսության կարևորությունը՝ որպես գենդերային հիմնախնդիրների ավելի խորքային ըմբռնման և լուծման միջոց, նպատակ ունենալով ձևավորել համեմատական և քննադատական մոտեցում սոցիալական հավասարության հարցերի նկատմամբ։
Обновлено. 2026-09-18
Лингвистика
Ժամանակակից հայերենի շարադասության ձևային նկարագրություն ( UNL միջավայրում)
Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենի շարադասական համակարգի ձևայնացված նկարագրությանը և այն համակարգչային լեզվաբանության գործիքներով ներկայացնելու խնդիրներին։ Հետազոտության առանցքում հայերեն նախադասությունների կառուցվածքի, բառերի ու բառակապակցությունների միջև շարահյուսական հարաբերությունների և դրանց մեքենայորեն մշակելի ներկայացման սկզբունքների ուսումնասիրությունն է։ Քննության են առնվում նախադասության հիմնական և երկրորդական անդամների փոխհարաբերությունները, բառերի դասավորության օրինաչափությունները, համաձայնությունը, խնդրառությունը, կապակցման միջոցները, պարզ և բարդ շարահյուսական կառույցները, ինչպես նաև հայերենին բնորոշ այն առանձնահատկությունները, որոնք անհրաժեշտ է հաշվի առնել լեզվական տեղեկատվությունը ձևայնացնելիս։ UNL միջավայրը դիտարկվում է որպես բնական լեզուներով արտահայտված բովանդակությունը միասնական իմաստային ներկայացման միջոցով նկարագրելու հնարավորություն, որի պայմաններում կարևոր խնդիր է հայերենի քերականական կառուցվածքների համապատասխանեցումը համակարգի ձևային միավորներին և հարաբերություններին։ Հետազոտության ընթացքում կարող են մշակվել հայերեն նախադասությունների վերլուծության կանոններ, սահմանվել լեզվական միավորների միջև հարաբերությունների տեսակները և ձևավորվել այնպիսի նկարագրություններ, որոնք հնարավոր կլինի օգտագործել համակարգչային ավտոմատ մշակման ժամանակ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձևաբանական և շարահյուսական մակարդակների փոխկապակցվածությանը, քանի որ բառաձևերի քերականական հատկանիշները կարևոր դեր ունեն նախադասության կառուցվածքի և բառերի գործառույթների որոշման գործում։ Ուսումնասիրվում են նաև հայերենի համեմատաբար ազատ բառադասության հետ կապված խնդիրները, երբ նույն կամ մոտ իմաստային հարաբերությունները կարող են արտահայտվել բառերի տարբեր դասավորությամբ։ Ձևային կանոնների համակարգի ստեղծումը հնարավորություն է տալիս բնական լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկությունները ներկայացնել համակարգչի համար մշակելի տեսքով և հիմք ստեղծել ավտոմատ շարահյուսական վերլուծության համար։ Նման մոտեցումները կիրառական նշանակություն կարող են ունենալ մեքենայական թարգմանության, տեղեկատվության որոնման, տեքստերի ավտոմատ վերլուծության, լեզվական տվյալների մշակման և բազմալեզու համակարգերի զարգացման ոլորտներում։ Աշխատությունն ունի միջգիտակարգային նշանակություն՝ համադրելով հայոց լեզվի շարահյուսության տեսական ուսումնասիրությունը, ձևային քերականության մեթոդները և համակարգչային լեզվաբանության տեխնոլոգիական մոտեցումները՝ նպաստելով հայերենի թվային մշակման գործիքների և լեզվական ռեսուրսների զարգացմանը։
Обновлено. 2026-09-29
Культура
Արշիլ Գորկին ամերիկյան քննադատության պատմության մեջ
Աշխատությունը նվիրված է Արշիլ Գորկու ստեղծագործական ժառանգության ընկալման և գնահատման պատմությանը ամերիկյան արվեստի քննադատության շրջանակում։ Ուսումնասիրվում է, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում ամերիկացի արվեստաբաններն ու քննադատները ինչպես են մեկնաբանել նկարչի ստեղծագործությունները, գեղարվեստական լեզուն և նրա տեղը XX դարի ամերիկյան արվեստի զարգացման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Գորկու ստեղծագործական ուղու վերաբերյալ քննադատական մոտեցումների փոփոխությանը, նրա վաղ և հասուն շրջանների աշխատանքների գնահատմանը, ինչպես նաև եվրոպական մոդեռնիզմի և ձևավորվող ամերիկյան նոր գեղարվեստական ուղղությունների հետ նրա արվեստի կապերի մեկնաբանությանը։ Վերլուծվում են նկարչի ոճի, գեղարվեստական մտածողության, պատկերային համակարգի, ձևի և գույնի կիրառման վերաբերյալ արվեստաբանական տեսակետները։ Քննարկվում է նաև նրա հայկական ծագման, կենսագրական փորձառության և մշակութային հիշողության նշանակությունը ստեղծագործությունների մեկնաբանության մեջ՝ առանձնացնելով տարբեր քննադատական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ցուցահանդեսների, արվեստաբանական հրապարակումների, մենագրությունների և թանգարանային ուսումնասիրությունների դերին նկարչի ստեղծագործական ժառանգության գնահատման ու հանրայնացման գործընթացում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևել, թե ինչպես է ժամանակի ընթացքում ձևավորվել և փոփոխվել Գորկու արվեստի վերաբերյալ քննադատական ընկալումը և ինչպես է նրա ստեղծագործությունը ներառվել ամերիկյան արդի արվեստի պատմության ընդհանուր համատեքստում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, մշակութաբանների, հայ արվեստի և ամերիկյան մոդեռնիզմի հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և XX դարի կերպարվեստով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Обновлено. 2026-09-30
Культура
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1988, Մարտ, թիվ 6)
Հրատարակությունը ներկայացնում է ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նորահայտ ու տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված գրականության համակարգված մատենագիտական տեղեկատվություն՝ ծառայելով որպես ընթացիկ տեղեկատու և մասնագիտական որոնման գործիք։ Այն միավորում է մշակույթի, արվեստի, գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության և հարակից ոլորտների վերաբերյալ տարբեր բնույթի հրատարակությունների մասին տեղեկություններ՝ հնարավորություն տալով ընթերցողներին, հետազոտողներին և մշակութային հաստատությունների մասնագետներին արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ։ Նյութերի մատենագիտական ներկայացումը կարող է ներառել գրքերի, ժողովածուների, հոդվածների, գիտական աշխատությունների և այլ հրապարակումների վերաբերյալ հիմնական տվյալներ՝ նպաստելով անհրաժեշտ աղբյուրների որոնմանը, ընտրությանը և հետագա ուսումնասիրությանը։ Հատուկ նշանակություն ունի ընթացիկ տեղեկատուի բնույթը, քանի որ այն ոչ միայն արձանագրում է արդեն գոյություն ունեցող գրական ժառանգությունը, այլև պարբերաբար տեղեկացնում է մշակույթի և արվեստի ոլորտում նոր ստեղծվող ու հրատարակվող նյութերի մասին։ Հրատարակությունը կարևոր գործառույթ է կատարում գիտական և մշակութային տեղեկատվության տարածման գործում՝ միավորելով տարբեր աղբյուրներից ստացվող մատենագիտական տվյալները և դրանք դարձնելով ավելի հասանելի մասնագետների ու ընթերցողների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև գրադարանների ֆոնդերի համալրման, թեմատիկ մատենագիտությունների կազմման, գիտահետազոտական աշխատանքների աղբյուրագիտական ապահովման և մշակութային ոլորտի տեղեկատվական սպասարկման համար։ ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական, մշակութային և արվեստագիտական հրատարակչական գործունեության հիմնական ուղղությունների մասին։ Նման տեղեկատուն արժեքավոր աղբյուր է նաև խորհրդային շրջանի հայկական մշակութային կյանքի և գիտական-տեղեկատվական համակարգի ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է այն թեմաները, հեղինակներին և հրատարակությունները, որոնք ներառվել են ժամանակի մասնագիտական տեղեկատվական շրջանառության մեջ։ Այն կարող է հետաքրքրել մատենագետներին, գրադարանագետներին, մշակութաբաններին, արվեստաբաններին, գրականագետներին, պատմաբաններին, հետազոտողներին և մշակույթի ու արվեստի ոլորտի մասնագետներին։
Обновлено. 2026-08-21