Ещё в разделе История

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Культура

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

    Մատենագիտական տեղեկատվական հրատարակությունը նվիրված է Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության հավաքագրմանը, համակարգմանը և ներկայացմանը։ Այն ընթացիկ տեղեկատու է, որի նպատակն է ընթերցողներին և մասնագետներին տրամադրել տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված գրքերի, գիտական հոդվածների, ժողովածուների, ուսումնամեթոդական նյութերի և այլ հրապարակումների մասին մատենագիտական տեղեկություններ։ Ընդգրկված նյութերն առնչվում են հայկական մշակույթի պատմությանը, կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոարվեստին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը և մշակութային ժառանգության պահպանման հիմնախնդիրներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արվեստի տարբեր ճյուղերի զարգացմանը, մշակութային կյանքի կազմակերպմանը, գեղարվեստական ստեղծագործության ուսումնասիրությանը և մշակութային հաստատությունների գործունեությանը վերաբերող գրականությանը։ Նյութերի թեմատիկ համակարգումը հնարավորություն է տալիս հեշտությամբ գտնելու անհրաժեշտ աղբյուրները, հետևելու արվեստագիտական հետազոտությունների ուղղություններին և ծանոթանալու ժամանակաշրջանի մշակութային ու գիտական հրապարակումներին։ Հրատարակությունն ունի նաև պատմամշակութային նշանակություն, քանի որ արտացոլում է Հայկական ԽՍՀ մշակութային կյանքի և հրատարակչական գործունեության որոշակի ժամանակահատվածի պատկերը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարներին, մատենագետներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և հայկական մշակույթի ու արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Обновлено. 2026-11-02
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
    Онлайн

    Религия

    Նարեկ․ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթքների գիրքը

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է հայ միջնադարյան հոգևոր գրականության մեծագույն կոթողներից մեկը՝ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթական ժառանգությունը, որը դարեր շարունակ բացառիկ տեղ է զբաղեցրել հայ ժողովրդի հոգևոր կյանքում, կրոնական մտածողության և գրական մշակույթի մեջ։ Աշխատության հիմքում մարդու հոգևոր աշխարհի խորքային ուսումնասիրությունն է, Աստծո հետ անձնական հաղորդակցության ձգտումը, մեղավորության գիտակցումը, ապաշխարությունը, աստվածային ողորմության հայցումը և հոգու փրկության որոնումը։ Գրիգոր Նարեկացու աղոթական ստեղծագործությունը քրիստոնեական խորհրդածության բարձրագույն արտահայտություններից է, որտեղ մարդու ներքին ապրումները, տագնապները, հույսերը և հավատը ներկայացվում են բացառիկ հուզականությամբ ու աստվածաբանական խորությամբ։ Հեղինակը մարդուն դիտարկում է որպես անկատար, մեղքի ու կասկածի դեմ պայքարող, սակայն աստվածային սիրուն և ողորմությանը մշտապես ձգտող էակ։ Աղոթքների գաղափարական առանցքում մարդու և Աստծո հարաբերությունն է, որը կառուցվում է խոնարհության, անկեղծ խոստովանության, ապաշխարության և փրկության հույսի վրա։ Նարեկացու հոգևոր աշխարհում մարդը մշտապես գիտակցում է իր սահմանափակությունն ու մեղավոր բնությունը, սակայն չի կորցնում աստվածային բարության հանդեպ վստահությունը։ Այդ պատճառով աղոթական խոսքը միաժամանակ դառնում է ինքնաքննության, հոգևոր մաքրման, մխիթարության և ներքին վերածննդի միջոց։ Ստեղծագործության կարևոր թեմաներից են մարդկային մեղքի և աստվածային ողորմության փոխհարաբերությունը, հոգու և մարմնի հակադրությունն ու ներդաշնակությունը, կյանքի անցողիկությունը, մահվան և հավիտենականության խորհուրդը, տառապանքի իմաստավորումը և մարդու փրկության հնարավորությունը։ Հեղինակը մարդու հոգևոր վիճակը ներկայացնում է բազմաթիվ պատկերավոր համեմատությունների, խորհրդանիշների և աստվածաշնչյան ակնարկների միջոցով՝ բացահայտելով ներքին պայքարի բազմաշերտ բնույթը։ Աղոթական խոսքում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն Աստծո անսահման բարության, սիրո, գթասրտության և ներողամտության գաղափարները։ Մարդը, գիտակցելով իր անկարողությունը և հոգևոր թուլությունը, դիմում է աստվածային օգնությանը՝ հույս ունենալով ազատվել մեղքի ծանրությունից և հասնել հոգևոր խաղաղության։ Գրիգոր Նարեկացու գրական արվեստի ամենանշանավոր առանձնահատկություններից մեկը խոսքի բացառիկ արտահայտչականությունն է։ Նրա լեզուն հարուստ է փոխաբերություններով, այլաբանություններով, հուզական դիմումներով, հակադրություններով, աստվածաշնչյան պատկերներով և խորհրդապաշտական արտահայտություններով։ Աղոթքի ձևը վերածվում է գեղարվեստական ու փիլիսոփայական ինքնարտահայտման միջոցի, որտեղ աստվածաբանական միտքը միահյուսվում է բանաստեղծական պատկերավորությանը։ Հեղինակի խոսքը հաճախ ունի հռետորական լարվածություն, ներքին երկխոսության բնույթ և հոգևոր ապրումների աստիճանական խորացում։ Այս առանձնահատկությունները Նարեկացու ստեղծագործությունը դարձնում են ոչ միայն կրոնական ընթերցանության երկ, այլև համաշխարհային գրականության նշանակալի հուշարձան։ Նրա ստեղծագործական ժառանգության մեջ առանձնահատուկ տեղ ունի «Մատյան ողբերգության» աղոթագիրքը, որը հայ ժողովրդական ընկալման մեջ հայտնի է նաև «Նարեկ» անվամբ և դարեր շարունակ ծառայել է որպես աղոթքի, մխիթարության ու հոգևոր զորացման աղբյուր։ Նարեկացու աղոթական ժառանգությունը հայ քրիստոնեական մշակույթում ձեռք է բերել համազգային նշանակություն։ Նրա երկերը ընթերցվել են եկեղեցական միջավայրում, ընտանեկան հարկի տակ և անհատական աղոթքի ժամանակ՝ դառնալով հոգևոր ինքնաճանաչման ու հավատքի ամրապնդման միջոց։ Նարեկացու ստեղծագործությունը կարևոր է նաև հայ աստվածաբանական մտքի զարգացման տեսանկյունից, քանի որ նրանում արտահայտված են քրիստոնեական մարդաբանության, մեղքի, փրկության, աստվածային սիրո և մարդու հոգևոր վերափոխման վերաբերյալ խորքային գաղափարներ։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը նշանակալի է հայ գրքի և հոգևոր ժառանգության պահպանման ու տարածման գործում։ Կոստանդնուպոլիսը 19-րդ դարում հայ տպագրության կարևորագույն կենտրոններից էր, որտեղ իրականացվում էին հայերեն կրոնական, կրթական և գեղարվեստական գրքերի բազմաթիվ հրատարակություններ։ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթական երկի տպագրությունը նպաստել է միջնադարյան հայ հոգևոր գրականության շարունակական ընթերցանությանը և դրա տարածմանը տարբեր հայկական համայնքներում։ Այսպիսի հրատարակությունները կարևոր դեր են ունեցել նաև հայերեն գրական լեզվի, հոգևոր բառապաշարի և ազգային կրոնական ավանդույթների պահպանման գործում։ Գիրքը բացառիկ արժեք ունի հայ միջնադարյան գրականության, աստվածաբանության, աղոթագրության, գրական լեզվի պատմության և հայ հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն կարևոր ընթերցանության նյութ է ոչ միայն հավատացյալների և հոգևորականների, այլև գրականագետների, պատմաբանների, լեզվաբանների ու փիլիսոփայական մտքի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։ Նարեկացու աղոթական ժառանգությունը շարունակում է մնալ հոգևոր ինքնաճանաչման, մարդկային տառապանքի իմաստավորման, աստվածային ողորմության ընկալման և հայ մշակութային ինքնության ամենանշանակալի արտահայտություններից մեկը։

    Обновлено. 2026-11-11
    Նարեկ․ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթքների գիրքը
    Онлайн

    Технология

    Շոգեգազային էներգաբլոկների արդյունավետության բարձրացումը ջերմային տրանսֆորմատորների օգտագործմամբ

    Սա էներգետիկայի և ջերմատեխնիկայի ոլորտին պատկանող գիտահետազոտական աշխատանք է, որը նվիրված է շոգեգազային էներգաբլոկների արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին՝ ջերմային տրանսֆորմատորների կիրառման միջոցով, որտեղ ուսումնասիրվում են համակցված ցիկլային էներգաարտադրության համակարգերում ջերմության վերօգտագործման մեխանիզմները և դրանց ազդեցությունը ընդհանուր օգտակար գործողության գործակցի վրա, աշխատանքը վերլուծում է գազատուրբինային և շոգետուրբինային ստորաբաժանումների միջև էներգետիկ փոխանակման գործընթացները, ինչպես նաև ջերմային կորուստների նվազեցման տեխնոլոգիական լուծումները, միաժամանակ քննարկվում են ջերմային տրանսֆորմատորների կիրառման հնարավոր կոնֆիգուրացիաները, դրանց ինտեգրումը գոյություն ունեցող էներգաբլոկներում և շահագործման արդյունավետության վրա ազդող հիմնական գործոնները, ինչպիսիք են ջերմաստիճանային ռեժիմները, աշխատանքային հեղուկների հատկությունները և համակարգի ընդհանուր էներգետիկ հավասարակշռությունը, նպատակ ունենալով բարձրացնել էներգիայի օգտագործման արդյունավետությունը և նվազեցնել վառելիքային ծախսերը։

    Обновлено. 2026-09-23
    Շոգեգազային էներգաբլոկների արդյունավետության բարձրացումը ջերմային տրանսֆորմատորների օգտագործմամբ
    Онлайн

    Математика

    Электронные состояния и оптические свойства цилиндрической квантовой точки с ограничивающим потенциалом морса

    Աշխատությունը նվիրված է գլանաձև քվանտային կետի էլեկտրոնային վիճակների և օպտիկական հատկությունների խորացված տեսական ուսումնասիրությանը՝ սահմանափակող Մորսի պոտենցիալի կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել քվանտային սահմանափակման պայմաններում համակարգի էներգետիկ սպեկտրի, էլեկտրոնային վիճակների կառուցվածքի և օպտիկական արձագանքի ձևավորման օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրվող մոդելը համադրում է գլանաձև երկրաչափության առանձնահատկությունները և ոչ հարմոնիկ սահմանափակող պոտենցիալը, ինչի շնորհիվ հնարավոր է առավել իրատեսականորեն նկարագրել նանոմասշտաբային համակարգերում մասնիկների շարժման որոշ առանձնահատկություններ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են քվանտային համակարգի Շրյոդինգերի հավասարման լուծումները, թույլատրելի էներգիական մակարդակները, համապատասխան ալիքային ֆունկցիաները և քվանտային թվերով պայմանավորված վիճակների կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գլանաձև քվանտային կետի երկրաչափական պարամետրերի և Մորսի պոտենցիալի բնութագրերի ազդեցությանը էլեկտրոնային վիճակների էներգիայի և տարածական բաշխման վրա։ Ուսումնասիրվում է նաև այն հարցը, թե սահմանափակման ուժի և նանոկառուցվածքի չափերի փոփոխությունն ինչպես կարող է փոխել էներգիական մակարդակների դասավորությունը և դրանց միջև հնարավոր անցումները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչը համակարգի օպտիկական հատկությունների ուսումնասիրությունն է։ Դիտարկվում են էլեկտրամագնիսական ճառագայթման հետ փոխազդեցությունը, էլեկտրոնային վիճակների միջև օպտիկական անցումները, անցումների հավանականությունները և դրանց արդյունքում ձևավորվող սպեկտրային բնութագրերը։ Վերլուծվում է օպտիկական արձագանքի կախվածությունը քվանտային կետի երկրաչափական չափերից, պոտենցիալի պարամետրերից և էլեկտրոնային վիճակների էներգետիկ կառուցվածքից։ Այդպիսի կախվածությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեսականորեն գնահատել նանոկառուցվածքի օպտիկական հատկությունները կառավարելու հնարավորությունները։ Աշխատության շրջանակում մաթեմատիկական մոդելավորման և թվային հաշվարկների միջոցով կարող են ստացվել տարբեր պարամետրերի դեպքում համակարգի էներգիական մակարդակների և օպտիկական անցումների քանակական բնութագրերը, ինչպես նաև ուսումնասիրվել դրանց փոփոխության օրինաչափությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել քվանտային կետերի և այլ ցածրաչափ նանոկառուցվածքների ֆիզիկական հատկությունների հետագա տեսական ուսումնասիրություններում։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել քվանտային ֆիզիկայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, նանոֆիզիկայի, կիսահաղորդչային ֆիզիկայի և օպտոէլեկտրոնիկայի մասնագետներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողներին։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է քվանտային սահմանափակման, էլեկտրոնային վիճակների և օպտիկական երևույթների փոխկապակցված ուսումնասիրությամբ՝ գլանաձև քվանտային համակարգի համար սահմանափակող Մորսի պոտենցիալի մոդելի շրջանակում։

    Обновлено. 2026-09-18
    Электронные состояния и оптические свойства цилиндрической квантовой точки с ограничивающим потенциалом морса
    Онлайн

    Право

    Գործարար շրջանառությունում էլեկտրոնային ձևով կնքվող գործարքների իրավական կարգավորման հիմնախնդիրները (իրավահամեմատական վերլուծություն)

    Իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գործարար շրջանառության շրջանակում էլեկտրոնային եղանակով իրականացվող գործարքների իրավական կարգավորման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում էլեկտրոնային հաղորդակցության միջոցով պայմանագրերի կնքման առանձնահատկությունները, կողմերի կամահայտնության արտահայտման ձևերը, գործարքների վավերության պայմանները և դրանց իրավական հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էլեկտրոնային փաստաթղթերի, էլեկտրոնային ստորագրության, կողմերի նույնականացման և գործարքի կնքման պահի ու վայրի որոշման իրավական խնդիրներին։ Վերլուծվում են տարբեր իրավական համակարգերում ձևավորված կարգավորման մոտեցումները և դրանց համադրման հնարավորությունները գործարար հարաբերությունների զարգացման պայմաններում։ Քննարկվում են նաև էլեկտրոնային գործարքների ապացուցողական նշանակության, տեղեկատվության պահպանման, կողմերի իրավունքների պաշտպանության և իրավական անվտանգության ապահովման հարցերը։ Իրավահամեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր կարգավորումների ընդհանրություններն ու առանձնահատկությունները և գնահատելու համապատասխան իրավական մեխանիզմների կատարելագործման ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քաղաքացիական իրավունքի, առևտրային իրավունքի, էլեկտրոնային առևտրի և թվային իրավահարաբերությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-07
    Գործարար շրջանառությունում էլեկտրոնային ձևով կնքվող գործարքների իրավական կարգավորման հիմնախնդիրները (իրավահամեմատական վերլուծություն)
    Онлайн

    Право

    Проблемы правового положения личности в демократическом, правовом государстве (теоретико-правовой анализ) / Անձի իրավական դրության հիմնախնդիրները ժողովրդավարական, իրավական պետությունում (տեսական-իրավական վերլուծություն) / The problems of the legal status

    Գրքում ուսումնասիրվում են անձի իրավական կարգավիճակի հիմնախնդիրները ժողովրդավարական, իրավական պետությունում՝ տեսական-իրավական վերլուծության շրջանակում, ներկայացվում են մարդու և քաղաքացու հիմնարար իրավունքների ու ազատությունների կառուցվածքը, դրանց սահմանադրական երաշխիքները և պետական պաշտպանության մեխանիզմները, քննարկվում է անձի և պետության փոխհարաբերության իրավական բնույթը, իրավունքի գերակայության և իրավական պետության սկզբունքների գործնական իրականացումը, վերլուծվում են իրավունքների սահմանափակման հիմքերը և դրանց համաչափության պահանջները, դիտարկվում են իրավական հավասարության, խտրականության արգելքի և դատական պաշտպանության արդյունավետության հարցերը, համեմատական տեսանկյունից ներկայացվում են տարբեր երկրների սահմանադրական փորձերը, գիրքը միավորում է իրավական տեսության հիմնարար դրույթները և ժամանակակից սահմանադրական պրակտիկայի վերլուծությունը՝ նպատակ ունենալով խորացնել անձի իրավական կարգավիճակի ըմբռնումը ժողովրդավարական պետության պայմաններում։

    Обновлено. 2026-09-18
    Проблемы правового положения личности в демократическом, правовом государстве (теоретико-правовой анализ) / Անձի իրավական դրության հիմնախնդիրները ժողովրդավարական, իրավական պետությունում (տեսական-իրավական վերլուծություն) / The problems of the legal status