Фитотехнология почечного чая в условиях гидропоники на Араратской равнине

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Escherichia coli բակտերիայի խմորման պայմաններում տարբեր ածխածնային աղբյուրների միաժամանակյա օգտագործման և օքսիդացման կենսաքիմիական ու նյութափոխանակային առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն մեխանիզմների վրա, որոնց միջոցով բակտերիալ բջիջը կարգավորում է տարբեր օրգանական միացությունների յուրացումը, դրանց ներգրավումը կենտրոնական նյութափոխանակային ուղիներում և էներգիայի ստացման գործընթացներում։ Քննության է առնվում, թե ածխածնի մի քանի աղբյուրների առկայությունը ինչպես կարող է փոփոխել բջջային նյութափոխանակության ուղղությունը, խմորման ինտենսիվությունը, աճի արագությունը և վերջնական նյութափոխանակային արգասիքների ձևավորումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ածխածնային սուբստրատների միջև փոխազդեցությանը և դրանց օգտագործման հաջորդականությանը կամ համատեղ յուրացման հնարավորությանը, քանի որ միկրոօրգանիզմները կարող են տարբեր կերպ արձագանքել սննդային միջավայրի բաղադրության փոփոխություններին։ Ուսումնասիրվում են գլիկոլիզի, օրգանական թթուների առաջացման և էներգետիկ նյութափոխանակության հետ կապված գործընթացները, ինչպես նաև դրանց կարգավորման առանձնահատկությունները թթվածնի սահմանափակ հասանելիության կամ անաերոբ պայմաններում։ Կարևորվում է բջջի օքսիդավերականգնողական հավասարակշռության պահպանումը, քանի որ այն անմիջականորեն կապված է նյութափոխանակային ռեակցիաների բնականոն ընթացքի և խմորման վերջնական արտադրանքների հարաբերակցության հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ֆերմենտային համակարգերի գործունեությանը և գեների արտահայտման կարգավորմանը, որոնք ապահովում են տարբեր ածխածնային միացությունների տեղափոխումը բջիջ և դրանց հետագա կենսաքիմիական փոխակերպումները։ Տարբեր սուբստրատների համակցությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել, թե սննդային միջավայրի փոփոխությունը ինչպես է ազդում բակտերիայի նյութափոխանակային ճկունության և միջավայրային պայմաններին հարմարվելու կարողության վրա։ Հետազոտության ընթացքում ստացված տվյալները կարող են օգտագործվել նյութափոխանակային հոսքերի և ածխածնի բաշխման օրինաչափությունների ավելի ամբողջական բացահայտման համար՝ պարզաբանելով, թե սկզբնական նյութերից ածխածինը ինչ հարաբերակցությամբ է ուղղվում կենսազանգվածի ձևավորմանը, էներգիայի ստացմանը կամ խմորման տարբեր արգասիքների առաջացմանը։ Գիտական տեսանկյունից աշխատանքը նպաստում է բակտերիալ նյութափոխանակության կարգավորման, ածխածնային աղբյուրների ընտրության և խառը սուբստրատային միջավայրերում միկրոօրգանիզմների ֆիզիոլոգիական վարքագծի վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը։ Կիրառական նշանակությունը կապված է նաև կենսատեխնոլոգիական գործընթացների հետ, որտեղ սննդային միջավայրի բաղադրության նպատակային փոփոխությունը կարող է օգտագործվել մանրէային աճի և ցանկալի նյութափոխանակային արտադրանքների ստացման արդյունավետության բարձրացման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել մանրէաբանության, կենսաքիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, նյութափոխանակային ճարտարագիտության և արդյունաբերական կենսատեխնոլոգիայի ոլորտների հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Педагогика

Այս ուսումնական նյութը ներկայացնում է մանկավարժական վարպետության էությունը, կառուցվածքը և նշանակությունը ժամանակակից կրթական գործընթացում՝ ընդգծելով ուսուցչի մասնագիտական զարգացման և արդյունավետ գործունեության կարևորագույն բաղադրիչները։ Նյութում բացահայտվում են այն գիտելիքները, կարողությունները, հմտություններն ու անձնային որակները, որոնք նպաստում են մանկավարժի բարձր մասնագիտական պատրաստվածությանը և կրթադաստիարակչական աշխատանքի հաջող կազմակերպմանը։ Քննարկվում են հաղորդակցման մշակույթը, մանկավարժական տակտը, ստեղծագործական մոտեցումը, դասավանդման մեթոդների արդյունավետ կիրառումը, ինչպես նաև սովորողների անհատական առանձնահատկությունների հաշվառման կարևորությունը։ Անդրադարձ է կատարվում ուսուցչի հեղինակության, մասնագիտական ինքնակատարելագործման, ինքնավերլուծության և շարունակական զարգացման հարցերին՝ ներկայացնելով դրանք որպես մանկավարժական վարպետության անբաժանելի բաղադրիչներ։ Նյութը նաև ուսումնասիրում է կրթական միջավայրի ձևավորման, սովորողների մոտիվացիայի բարձրացման, համագործակցային աշխատանքի կազմակերպման և ուսուցման գործընթացի արդյունավետ կառավարման սկզբունքները։ Բովանդակությունը նպաստում է մանկավարժական գործունեության խորքային ըմբռնմանը և հնարավորություն է տալիս պատկերացնել, թե ինչպես կարող է ուսուցիչը համատեղել մասնագիտական գիտելիքները, փորձը և մարդկային արժեքները՝ ապահովելով կրթության բարձր որակ և սովորողների համակողմանի զարգացում։ Այս նյութը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, ուսանողների, հետազոտողների և կրթության ոլորտի բոլոր մասնագետների համար, ովքեր ձգտում են կատարելագործել իրենց մասնագիտական կարողությունները և բարձրացնել ուսուցման արդյունավետությունը։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ջերմամեխանիկական մշակման միջոցով ամրացված փոշեմետալուրգիական պողպատների և քվազիկոմպոզիտային նյութերի ստեղծման, կառուցվածքի ձևավորման և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են փոշային նյութերի ստացման և մշակման տեխնոլոգիական գործընթացները, համասեռ և բազմաշերտ կառուցվածքների ձևավորման սկզբունքները, ինչպես նաև ջերմային և մեխանիկական ազդեցությունների համակցված կիրառման միջոցով նյութերի ամրացման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նյութերի միկրոկառուցվածքի ձևավորմանը, շերտերի և բաղադրիչների փոխազդեցությանը, ամրության, կարծրության, մաշակայունության և այլ շահագործական հատկությունների փոփոխությանը՝ կախված մշակման ռեժիմներից և կառուցվածքային առանձնահատկություններից։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տարբեր բաղադրությամբ կամ հատկություններով շերտերի համադրումը՝ նպատակ ունենալով ստանալ բարձր մեխանիկական և շահագործական բնութագրերով նյութեր, որոնք կարող են կիրառվել արդյունաբերական և մեքենաշինական ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է նպաստել փոշեմետալուրգիական նյութերի արտադրության տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը, նոր սերնդի բազմաշերտ և քվազիկոմպոզիտային նյութերի մշակմանը և դրանց կիրառական հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել նյութագետների, մետալուրգների, մեքենաշինության մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների և տեխնիկական բուհերի ուսանողների համար։

Финансы

Աշխատությունը ագրարային տնտեսության ֆինանսավորման և ֆինանսական կառավարման ոլորտի մասնագիտական-ուսումնական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսական հատվածում ֆինանսական միջոցների ձևավորման աղբյուրների, դրանց օգտագործման արդյունավետության և բարելավման հնարավորությունների համակողմանի վերլուծությանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, ագրարային տնտեսագիտության, ֆինանսների և պետական քաղաքականության ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են ագրարային ոլորտի ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրները՝ պետական բյուջետային աջակցություն, վարկային միջոցներ, սուբսիդիաներ, ներդրումներ և սեփական միջոցներ, բացատրվում են դրանց ձևավորման առանձնահատկությունները և ազդեցությունը գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման վրա, մանրամասն քննարկվում են ֆինանսական միջոցների օգտագործման արդյունավետության գնահատման մեթոդները՝ արտադրողականության, շահութաբերության և ծախսերի կառուցվածքի վերլուծության միջոցով, աշխատությունը անդրադառնում է նաև ագրարային ֆինանսավորման խնդիրներին՝ սեզոնայնություն, բարձր ռիսկայնություն, եկամտաբերության տատանումներ և ներդրումային սահմանափակումներ, ինչպես նաև դրանց հաղթահարման գործիքներին՝ պետական աջակցություն, ապահովագրական մեխանիզմներ և արտոնյալ վարկավորում, ներկայացվում են ֆինանսական կառավարման բարելավման ուղիներ՝ ռեսուրսների օպտիմալ բաշխում, բյուջետավորում, ներդրումային քաղաքականության կատարելագործում և նոր ֆինանսական գործիքների կիրառություն, գրքում ընդգծվում է ֆինանսական միջոցների արդյունավետ կառավարման դերը գյուղատնտեսության կայուն զարգացման, մրցունակության բարձրացման և գյուղական տնտեսությունների կենսունակության ապահովման գործում, աշխատությունը համադրում է տեսական տնտեսագիտական հիմքերը և ագրարային ոլորտի գործնական ֆինանսական խնդիրների վերլուծությունը՝ հանդիսանալով կարևոր աղբյուր գյուղատնտեսական ֆինանսների ուսումնասիրության համար։

Право

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսդրությամբ գույքի հավատարմագրային կառավարման պայմանագրի իրավական բնույթի, բովանդակության և կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է այն իրավահարաբերությունը, որի դեպքում գույքի սեփականատերը՝ կառավարման հիմնադիրը, որոշակի ժամկետով գույքը հանձնում է հավատարմագրային կառավարչի կառավարմանը, իսկ վերջինս պարտավորվում է այն կառավարել կառավարման հիմնադրի կամ նրա կողմից նշված շահառուի օգտին։ Ուսումնասիրվում են պայմանագրի կողմերի իրավական կարգավիճակը, նրանց իրավունքներն ու պարտականությունները, պայմանագրի առարկան, գործողության ժամկետը, վարձատրության և պատասխանատվության հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ գույքը հավատարմագրային կառավարման հանձնելը ինքնին չի նշանակում սեփականության իրավունքի փոխանցում կառավարչին, և վերջինս գույքի նկատմամբ իրականացնում է օրենքով ու պայմանագրով սահմանված կառավարման լիազորություններ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել պայմանագրի էական պայմանները, որոնց շարքում կարևոր նշանակություն ունեն հավատարմագրային կառավարմանը հանձնվող գույքի կազմը, շահառուի վերաբերյալ տվյալները, կառավարչի վարձատրության չափն ու ձևը և պայմանագրի գործողության ժամկետը։ ՀՀ քաղաքացիական օրենսդրությամբ պայմանագիրը, որպես ընդհանուր կանոն, կնքվում է մինչև հինգ տարի ժամկետով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հավատարմագրային կառավարչի գործունեության սահմանների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ նրա կողմից գույքի նկատմամբ իրավաբանական և փաստացի գործողություններ կատարելու հնարավորությունը, պայմանագրով նախատեսվող սահմանափակումները և շահառուի շահերից բխող գործելու պարտականությունը։ Ուսումնասիրվում է նաև հավատարմագրային կառավարման հանձնված գույքի առանձնացման, առանձին հաշվառման և կառավարչի սեփական գույքից տարանջատման պահանջը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում կառավարչի պատասխանատվությանը, գույքի կառավարման ընթացքում պատճառված վնասների հատուցմանը, անհրաժեշտ ծախսերի փոխհատուցմանը և կառավարչի վարձատրությանը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև պայմանագրի դադարեցման հիմքերին, կողմերի փոխհարաբերությունների առանձնահատկություններին և անշարժ գույքի նկատմամբ հավատարմագրային կառավարման կիրառման գործնական հարցերին։ Հետազոտության արդյունքում բացահայտվում են գործող իրավակարգավորման առավելություններն ու հնարավոր խնդիրները և ներկայացվում են պայմանագրային հարաբերությունների իրավական կարգավորման կատարելագործման ուղղություններ։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի քաղաքացիական իրավունքի տեսության և պրակտիկայի համար՝ նպաստելով գույքի արդյունավետ կառավարման, սեփականատիրոջ և շահառուի իրավունքների պաշտպանության և հավատարմագրային կառավարման հարաբերությունների առավել հստակ ու արդյունավետ իրավական կարգավորման ըմբռնմանը։

История

Պատմագիտական և հասարակական-քաղաքական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XIX դարի 80-ական թվականներին հայ ազգային նարոդնիկական խմբակների և կազմակերպությունների ձևավորման, գաղափարական ուղղվածության ու գործունեության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հայ հասարակական-քաղաքական մտքի զարգացման պատմական նախադրյալները, Ռուսական կայսրությունում նարոդնիկական շարժման տարածումը և դրա գաղափարների ազդեցությունը հայ մտավորականության ու երիտասարդության շրջանում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային ազատագրության, սոցիալական արդարության, հասարակական բարեփոխումների և ժողովրդի քաղաքական ինքնագիտակցության բարձրացման վերաբերյալ հայ նարոդնիկների պատկերացումներին։ Վերլուծվում են տարբեր խմբակների առաջացման պայմանները, կազմակերպական կառուցվածքը, գործունեության նպատակները և հասարակական տարբեր շերտերի հետ կապերի հաստատման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են հայ ազգային նարոդնիկական շարժման գաղափարական ընդհանրություններն ու տարբերությունները ռուսական նարոդնիկության հետ, ինչպես նաև ազգային հարցի և սոցիալական խնդիրների փոխկապակցվածությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել գաղտնի խմբակների գործունեությունը, քաղաքական ու լուսավորական գաղափարների տարածման եղանակները, ժամանակի հասարակական գործիչների մասնակցությունը և ցարական իշխանությունների վերաբերմունքը նման կազմակերպությունների նկատմամբ։ Անդրադարձ է կատարվում արևելահայ հասարակական կյանքի, ազգային ինքնագիտակցության և քաղաքական կազմակերպվածության զարգացման գործընթացներում այդ խմբակների ունեցած պատմական նշանակությանը։ Կարևորվում է նարոդնիկական գաղափարների դերի գնահատումը հայ ազգային-ազատագրական շարժման հետագա զարգացման և XIX դարի վերջի հայկական քաղաքական կազմակերպությունների ձևավորման համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ ժողովրդի նոր պատմության, հասարակական-քաղաքական շարժումների, քաղաքական գաղափարախոսությունների պատմության և հայ ազգային-ազատագրական պայքարի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։