Հայոց ցեղասպանությունը և ժողովրդի պատմական հիշողությունը

История

Հրատարակությունը ներկայացնում է ճանապարհորդական բնույթի գրառումներ և դիտարկումներ, որոնց միջոցով ընթերցողը հնարավորություն է ստանում ծանոթանալու տարբեր վայրերի աշխարհագրական միջավայրին, պատմական անցյալին, բնակչության կենսակերպին և մշակութային առանձնահատկություններին։ Ճանապարհորդական գրականության այս ժանրում անձնական տպավորությունները, անմիջական դիտարկումները և նկարագրական նյութը միավորվում են՝ ստեղծելով այցելած վայրերի բազմակողմանի պատկեր։ Նման գրառումները կարող են անդրադառնալ բնակավայրերի արտաքին տեսքին, բնությանը, պատմական հուշարձաններին, ճարտարապետական կառույցներին, տեղական սովորույթներին, հասարակական հարաբերություններին և առօրյա կյանքին։ Դրանք արժեքավոր են ոչ միայն որպես ճանապարհորդի անհատական փորձառության արտահայտություն, այլև որպես որոշակի ժամանակաշրջանի աշխարհագրական, պատմական և մշակութային միջավայրի մասին տեղեկություններ պահպանող գրավոր վկայություններ։ Ճանապարհորդական դիտարկումների միջոցով հնարավոր է բացահայտել տարբեր ժողովուրդների ու համայնքների կյանքի առանձնահատկությունները, մշակութային փոխազդեցությունները և տարածաշրջանների միջև առկա կապերը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, աշխարհագրագետներին, ազգագրագետներին, մշակութաբաններին և ուղեգրական գրականության ընթերցողներին։ Այն նաև օգտակար նյութ է պատմական միջավայրի, ճանապարհորդական գրականության և մշակութային հիշողության ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար։

Педагогика

Սա սոցիալ-տնտեսական և սպորտային քաղաքականության ոլորտին պատկանող հետազոտություն է, որը նվիրված է Հայաստանում ֆիզկուլտուրային և սպորտային շարժման զարգացման առանձնահատկություններին շուկայական հարաբերությունների անցման փուլում, որտեղ վերլուծվում են պետական սպորտային համակարգից դեպի բազմաձև ֆինանսավորման և կառավարման մոդելների անցման գործընթացները, սպորտային կազմակերպությունների ինստիտուցիոնալ փոփոխությունները և դրանց ֆինանսական կայունության խնդիրները, աշխատանքը ընդգրկում է նաև զանգվածային սպորտի և բարձրակարգ սպորտի զարգացման տարբերությունները, մասնավոր հատվածի ներգրավվածությունը, սպորտային ենթակառուցվածքների արդիականացումը և բնակչության ֆիզիկական ակտիվության մակարդակի վրա սոցիալ-տնտեսական գործոնների ազդեցությունը, միաժամանակ դիտարկվում են պետական քաղաքականության առաջնահերթությունները՝ ուղղված առողջ ապրելակերպի խթանմանը և սպորտային համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը անցումային տնտեսության պայմաններում։

История

Աշխատությունը նվիրված է Պողոս Նուբար Փաշայի դիվանագիտական և հասարակական գործունեության ուսումնասիրությանը 1912–1914 թվականներին՝ Արևմտյան Հայաստանի բարենորոգումների հարցի միջազգային քննարկումների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում Հայկական հարցի այն փուլն է, երբ Օսմանյան կայսրության հայկական նահանգներում բարեփոխումների իրականացման խնդիրը կրկին դարձավ եվրոպական դիվանագիտության քննարկման առարկա։ Քննվում են Պողոս Նուբարի՝ որպես Հայ ազգային պատվիրակության ղեկավարի գործունեությունը, նրա շփումները եվրոպական պետությունների դիվանագիտական ներկայացուցիչների, հայկական քաղաքական և հոգևոր շրջանակների հետ, ինչպես նաև հայկական բնակչության անվտանգության, վարչական կառավարման և իրավական պաշտպանության վերաբերյալ առաջարկների միջազգային ներկայացման գործընթացը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բարենորոգումների ծրագրերի ձևավորմանը, դրանց շուրջ մեծ տերությունների միջև ընթացող բանակցություններին և տարբեր կողմերի շահերի ազդեցությանը նախագծերի բովանդակության վրա։ Ուսումնասիրվում է Ռուսաստանի, Գերմանիայի, Ֆրանսիայի, Մեծ Բրիտանիայի և մյուս եվրոպական դերակատարների քաղաքական դիրքավորումը՝ հաշվի առնելով Օսմանյան կայսրության տարածքային ամբողջականության, տարածաշրջանային ազդեցության և միջազգային ուժերի հավասարակշռության խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև Օսմանյան իշխանությունների վերաբերմունքին և այն բանակցային գործընթացին, որի արդյունքում 1914 թվականի սկզբին համաձայնություն ձևավորվեց հայկական նահանգներում բարենորոգումների իրականացման որոշակի մեխանիզմների շուրջ։ Քննվում են նախատեսվող վարչական փոփոխությունների, միջազգային վերահսկողության և օտարերկրյա գլխավոր տեսուչների ներգրավման հարցերը՝ դրանք դիտարկելով ոչ միայն որպես իրավական կամ վարչական միջոցառումներ, այլև որպես ժամանակաշրջանի միջազգային քաղաքականության բաղադրիչ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Պողոս Նուբարի դիվանագիտական գործունեության մեթոդները, եվրոպական հասարակական և քաղաքական շրջանակների հետ աշխատանքի առանձնահատկությունները և Հայկական հարցը միջազգային օրակարգում պահպանելու նրա ջանքերը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հայկական տարբեր քաղաքական շրջանակների մոտեցումների համադրմանը և բարենորոգումների ծրագրից ունեցած ակնկալիքներին։ 1914 թվականին Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելը արմատապես փոխեց քաղաքական պայմանները և ընդհատեց համաձայնեցված բարեփոխումների իրականացումը։ Թեմայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական հասկանալու նախապատերազմյան շրջանում Հայկական հարցի դիվանագիտական զարգացումը, հայկական քաղաքական ներկայացուցչության հնարավորություններն ու սահմանափակումները և մեծ տերությունների շահերի ազդեցությունը Արևմտյան Հայաստանի բարենորոգումների ծրագրի վրա։

Биология

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի սուլֆիդային հանքավայրերում քեմոլիթոտրոֆ բակտերիաների տարածվածության, կենսաբանական առանձնահատկությունների և դրանց գործնական կիրառության հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն միկրոօրգանիզմներն են, որոնք իրենց կենսագործունեության համար օգտագործում են անօրգանական միացությունների օքսիդացման արդյունքում ստացվող էներգիան և այդ գործընթացների միջոցով կարող են էական դեր ունենալ հանքային միջավայրերում տարրերի բնական շրջանառության, հատկապես մետաղների լուծման ու տեղափոխման գործընթացներում։ Աշխատանքը կարևոր է Հայաստանի հանքային ռեսուրսների և երկրաբանական առանձնահատկությունների համատեքստում, քանի որ սուլֆիդային հանքերը հարուստ են տարբեր մետաղական միացություններով, իսկ դրանցից մետաղների արդյունահանման ավանդական մեթոդների նկատմամբ կենսաբանական մոտեցումները կարող են ներկայացնել ավելի նպատակային և բնապահպանական տեսանկյունից հետաքրքիր այլընտրանքներ։ Հետազոտության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում տարբեր հանքավայրերից մեկուսացված կամ հայտնաբերված քեմոլիթոտրոֆ բակտերիաների տեսակային և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություններին, դրանց աճի պայմաններին, նյութափոխանակության բնույթին, հանքանյութերի հետ փոխազդեցությանը և մետաղների կենսատարալվացման գործընթացներում հնարավոր դերակատարությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հարցը, թե ինչպիսի միկրոօրգանիզմներ են առավել հարմար մետաղների կենսաբանական տարալվացման համար, ինչ պայմաններում են նրանք ցուցաբերում առավել ակտիվ կենսաքիմիական գործունեություն և որքան արդյունավետ կարող են նպաստել սուլֆիդային հանքանյութերից մետաղների անցմանը լուծույթ։ Նման ուսումնասիրությունները կարող են հիմք հանդիսանալ Հայաստանի հանքարդյունաբերության համար կենսատեխնոլոգիական մեթոդների զարգացման, դժվարամատչելի կամ ցածր պարունակությամբ հանքանյութերից արժեքավոր մետաղների կորզման արդյունավետության բարձրացման և որոշ դեպքերում քիմիական ռեագենտների կիրառման նվազեցման ուղղությամբ։ Միաժամանակ աշխատանքը կարևոր է նաև բնապահպանական տեսանկյունից, քանի որ հանքավայրերում միկրոօրգանիզմների գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ հանքարդյունաբերական տարածքներում ընթացող կենսաերկրաքիմիական գործընթացները, թթվային դրենաժի առաջացման հետ կապված երևույթները և մետաղների բնական միգրացիան։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են արժեքավոր լինել մանրէաբանության, մանրէաբանական կենսատեխնոլոգիայի, երկրաքիմիայի, հանքաբանության և հանքարդյունաբերության ոլորտների մասնագետների համար, քանի որ դրանք միավորում են հիմնարար գիտելիքը կիրառական խնդրի՝ մետաղների կենսատարալվացման հեռանկարների գնահատման հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ Հայաստանի սուլֆիդային հանքավայրերը կարող են դիտարկվել ոչ միայն որպես մետաղական հումքի աղբյուր, այլև որպես կենսաբանական բազմազանության և արդյունաբերական նշանակություն ունեցող միկրոօրգանիզմների պոտենցիալ բնական միջավայր, որի ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել տեղական կենսատեխնոլոգիական լուծումների ստեղծմանը և հանքային ռեսուրսների առավել արդյունավետ ու գիտականորեն հիմնավորված օգտագործմանը։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից անգլերենում բնական ձևաբանական կաղապարների ուսումնասիրությանը՝ դրանց կառուցվածքային, գործառական և տիպաբանական առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են անգլերենի ձևաբանական համակարգում գործող բնական և օրինաչափ կառուցվածքները, դրանց ձևավորման սկզբունքները և լեզվական միավորների միջև առկա հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձևաբանական կաղապարների կառուցվածքին, դրանց դրսևորման ձևերին, կրկնվող օրինաչափություններին և լեզվի ընդհանուր համակարգում ունեցած դերին։ Ուսումնասիրվում են նաև բառերի ձևափոխության, քերականական իմաստների արտահայտման և տարբեր ձևաբանական միջոցների փոխկապակցվածության առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով ժամանակակից անգլերենի զարգացման միտումները։ Տիպաբանական տեսանկյունից աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու անգլերենի ձևաբանական համակարգի առանձնահատկությունները և դրանք դիտարկելու լեզվական այլ համակարգերի հետ համադրության մեջ՝ առանձնացնելով ընդհանրական և յուրահատուկ գծերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ձևաբանական կաղապարների բնականության, կանոնավորության և արդյունավետության հարցերին, ինչպես նաև դրանց գործածության վրա ազդող լեզվական գործոններին։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել ժամանակակից անգլերենի ձևաբանական կառուցվածքի առավել խորքային ընկալմանը, լեզվական օրինաչափությունների բացահայտմանը և անգլերենի տիպաբանական բնութագրերի համակարգմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, անգլերեն լեզվի մասնագետների, բանասիրության ուսանողների, դասախոսների և լեզվի կառուցվածքային ու տիպաբանական ուսումնասիրություններով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Другие предметы

Աղասարյան Ա.Ա., հանդիսանում է ուսումնական և մեթոդական ձեռնարկ, որը նախատեսված է կենսագործունեության անվտանգության դասընթացի տեսական նյութերի համակարգված ներկայացման համար։ Այն ընդգրկում է մարդու կենսագործունեության վրա ազդող վտանգավոր և վնասակար գործոնների ամբողջական բնութագիրը՝ ներառյալ ֆիզիկական, քիմիական, կենսաբանական և հոգեբանական ռիսկերը, ինչպես նաև դրանց ազդեցության մեխանիզմները մարդու առողջության և կյանքի անվտանգության վրա։ Գրքում մանրամասն բացատրվում են անվտանգության մշակույթի ձևավորման հիմունքները, ռիսկերի գնահատման և կանխարգելման սկզբունքները, ինչպես նաև արտակարգ իրավիճակներում ճիշտ վարքագծի կազմակերպման կանոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված աշխատանքային անվտանգության համակարգերին, արտադրական հիգիենային, անհատական և կոլեկտիվ պաշտպանության միջոցներին, ինչպես նաև առաջին օգնության հիմնական մոտեցումներին։ Ներառված են նաև ուսուցման մեթոդական ցուցումներ, որոնք օգնում են դասախոսական գործընթացը դարձնել ավելի կառուցվածքային և կիրառական ուղղվածությամբ։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, դասախոսների և անվտանգության ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով կենսագործունեության անվտանգության տեսական գիտելիքների խորացմանը և գործնական կիրառման արդյունավետությանը։