Hydrogen metabolism and proton cycling in Escherichia coli during fermentation of different glucose concentrations

История

Գիտական-պատմական ուսումնասիրություն է, որտեղ ներկայացվում է հնագույն ժամանակներից մինչև ավելի ուշ շրջաններ կիրառված օրացուցային համակարգերի ձևավորումն ու զարգացումը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հայկական և հարակից հին քաղաքակրթությունների ժամանակահաշվարկի ավանդույթներին։ Աշխատության մեջ քննարկվում են արևային, լուսնային և խառը տոմարների առանձնահատկությունները, դրանց կիրառման պատճառները և հասարակական կյանքի կազմակերպման մեջ ունեցած դերը։ Հեղինակը փորձում է ցույց տալ, թե ինչպես են ժամանակի հաշվարկի համակարգերը կապված եղել աստղագիտական դիտարկումների, կրոնական պատկերացումների և պետական կառավարման պահանջների հետ։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում նաև հին ժողովուրդների՝ այդ թվում հայկական մշակութային միջավայրում ժամանակի ընկալման ձևերին և հնարավոր հնագույն տոմարական համակարգերի վերականգնման փորձերին։ Նյութը ներկայացվում է համադրելով պատմական աղբյուրներ, լեզվաբանական դիտարկումներ և արխեոաստղագիտական մոտեցումներ՝ ստեղծելով միջգիտական վերլուծություն ժամանակի չափման մասին։ Ստեղծագործությունը հետաքրքիր է ինչպես պատմության և աստղագիտության, այնպես էլ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար։

Сельское хозяйство

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գյուղատնտեսական նշանակության հողերի արդյունավետ օգտագործման, հողային ռեսուրսների կառավարման և գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Կոտայքի և Վայոց ձորի մարզերի օրինակով։ Քննարկվում են գյուղատնտեսական հողերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց օգտագործման տնտեսական և բնապահպանական պայմանները, ինչպես նաև հողային ռեսուրսների արտադրողականության բարձրացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարելահողերի, բազմամյա տնկարկների, խոտհարքների և արոտավայրերի օգտագործման արդյունավետությանը, հողերի մասնատվածության, չմշակվող տարածքների, ոռոգման համակարգերի և հողերի բերրիության պահպանման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են Կոտայքի և Վայոց ձորի մարզերի բնակլիմայական, աշխարհագրական և սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկությունները, դրանց ազդեցությունը գյուղատնտեսական գործունեության կազմակերպման և հողօգտագործման արդյունավետության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում հողային հարաբերությունների կարգավորմանը, հողերի նպատակային օգտագործմանը, գյուղատնտեսական ենթակառուցվածքների զարգացմանը, ներդրումային հնարավորություններին և հողային ռեսուրսների կառավարման ժամանակակից մոտեցումներին։ Կարևորվում են հողերի դեգրադացիայի կանխարգելումը, հողաշինարարական միջոցառումների կատարելագործումը, գյուղատնտեսական արտադրության տնտեսական արդյունավետության բարձրացումը և բնական ռեսուրսների կայուն օգտագործման սկզբունքների կիրառումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագետների, հողաշինարարների, հողագետների, գյուղատնտեսության մասնագետների, տարածքային կառավարման մարմինների աշխատակիցների, բնապահպանների, գիտաշխատողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

История

Սեբեոսի աշխատությունը նկարագրում է Բյուզանդիայի, Պարսկաստանի և արաբական նվաճումների ժամանակաշրջանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Հայաստանի քաղաքական իրավիճակին այդ մեծ պատմական փոփոխությունների ընթացքում։ Հիմնական բովանդակությունը․ Հայաստանի քաղաքական վիճակը Հայաստանի ներքին և արտաքին քաղաքական զարգացումները 6–7-րդ դարերում։ Բյուզանդիա–Պարսկաստան հակամարտություն Երկու մեծ տերությունների պատերազմները և դրանց ազդեցությունը Հայաստանի վրա։ Արաբական նվաճումները Արաբների առաջխաղացումը և տարածաշրջանային ուժերի փոփոխությունը։ Հայ իշխանական դասի դերակատարումը Նախարարների և ղեկավարների մասնակցությունը քաղաքական իրադարձություններին։ Կրոնական և հասարակական կյանք Քրիստոնեական համայնքի դիրքը և եկեղեցու ազդեցությունը։

Педагогика

Ստեղծագործությունը մանկավարժական և դաստիարակչական բնույթի ուսուցողական երկ է, որի հիմնական նպատակն է փոքր տարիքի երեխաների կրթությանն ու բարոյական ձևավորմանը նպաստել հետաքրքիր, մատչելի և ուսանելի զրույցների միջոցով։ Աշխատության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ մանկական դաստիարակությունը պետք է իրականացվի ոչ միայն գիտելիքների ուղղակի փոխանցմամբ և խրատական հրահանգներով, այլև երեխայի տարիքին համապատասխան երկխոսության, պարզ բացատրությունների, հարցադրումների և առօրյա կյանքի օրինակների օգնությամբ։ Զրույցը դիտարկվում է որպես արդյունավետ մանկավարժական միջոց, որը հնարավորություն է տալիս գրավելու երեխայի ուշադրությունը, զարգացնելու նրա հետաքրքրասիրությունը, խթանելու ինքնուրույն մտածողությունը և աստիճանաբար ձևավորելու բարոյական ճիշտ պատկերացումներ։ Երկի վերնագրում ընդգծված փոքր տղաների կրթության առանձնահատկությունը ցույց է տալիս, որ այն նախատեսված է մանկության վաղ շրջանի ընթերցողների և նրանց դաստիարակությամբ զբաղվող մեծահասակների համար։ Նման մոտեցման շրջանակում կարևորվում է երեխայի ընկալման հնարավորություններին համապատասխան լեզվի ու արտահայտչամիջոցների ընտրությունը, քանի որ մատչելի խոսքը, կենդանի զրույցը և հասկանալի օրինակները կարող են ավելի արդյունավետ դարձնել ուսուցման գործընթացը։ Ստեղծագործության դաստիարակչական ուղղվածությունը ենթադրում է երեխայի բարոյական նկարագրի ձևավորում, նրա մեջ լավի ու վատի, ճիշտի ու սխալի, պարտքի և պատասխանատվության, ազնվության և արդարության վերաբերյալ նախնական պատկերացումների զարգացում։ Զրույցների միջոցով կարող են լուսաբանվել նաև ընտանեկան և հասարակական հարաբերություններին, մեծերի նկատմամբ հարգանքին, ընկերությանը, աշխատասիրությանը, կարգապահությանը, համեստությանը, բարությանը և մարդկային փոխօգնությանը վերաբերող հարցեր։ Այսպիսի թեմաների ներկայացումը մանկավարժական առումով կարևոր է, քանի որ երեխան ոչ միայն յուրացնում է որոշակի բարոյական կանոններ, այլև սովորում է դրանք կապել սեփական վարքի և շրջապատի մարդկանց հետ ունեցած հարաբերությունների հետ։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է ուսուցման և դաստիարակության համատեղումը։ Գիտելիքը ներկայացվում է ոչ թե ինքնանպատակ տեղեկությունների ամբողջության, այլ երեխայի մտավոր և բարոյական զարգացմանը ծառայող միջոցի տեսքով։ Զրույցների ձևը հնարավորություն է տալիս ուսուցումը դարձնելու ավելի բնական և ներգրավող՝ խրախուսելով հարցեր տալը, պատասխաններ որոնելը, լսածը հասկանալը և սեփական դատողություններ ձևավորելը։ Այս առումով մանկավարժի կերպարը հանդես է գալիս որպես գիտելիքի փոխանցողի, ուղղորդողի և բարոյական օրինակ ծառայող դաստիարակի կերպար, որի գլխավոր խնդիրն է երեխայի մեջ զարգացնել սովորելու ցանկությունն ու գիտակցված վարքի հիմքերը։ Գրական տեսանկյունից երկը բնորոշվում է պարզ, բացատրական, երկխոսական և խրատական շարադրանքի ուղղվածությամբ։ Նման ստեղծագործություններում կարևոր նշանակություն ունեն մատչելի խոսքը, առօրյա կյանքից վերցված պատկերավոր օրինակները, հարցուպատասխանի հնարավորությունը և գաղափարների աստիճանական ներկայացումը։ Այս հատկանիշները մանկական ուսուցողական գրականությունը դարձնում են միաժամանակ ճանաչողական և դաստիարակչական նշանակություն ունեցող ընթերցանության նյութ։ Պատմական և մշակութային առումով աշխատությունը կարևոր տեղ ունի տասնիններորդ դարի հայերեն մանկավարժական և մանկական գրականության զարգացման համատեքստում։ Այդ ժամանակաշրջանում կրթության տարածումը, երեխաների գրագիտության բարձրացումը և բարոյական դաստիարակության կազմակերպումը հայ հասարակական ու մտավոր կյանքի կարևոր խնդիրներից էին։ Մանկական ընթերցանության համար նախատեսված առանձին գրքերի ստեղծումն ու հրատարակումը նպաստում էին կրթության մատչելիության ընդլայնմանը և երեխաների համար համապատասխան գրական միջավայրի ձևավորմանը։ Զմյուռնիան նույնպես հայ տպագրական և մշակութային կյանքի նշանակալի կենտրոններից էր, որտեղ հայերեն գրքերի հրատարակությունը նպաստում էր կրթական ու լուսավորական գաղափարների տարածմանը։ Այս երկը արժեքավոր է հայ մանկավարժական մտքի, մանկական գրականության պատմության, բարոյական դաստիարակության ավանդույթների և հայ կրթական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում մանկավարժների, գրականագետների, կրթության պատմաբանների և այն ընթերցողների համար, որոնք ուսումնասիրում են երեխաների կրթության պատմական մեթոդները, երկխոսության դերը ուսուցման գործընթացում և հայերեն ուսուցողական գրականության ձևավորման վաղ շրջանը։ Ստեղծագործության ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ բարձրացնում է մանկավարժական գործունեության մշտապես արդիական նշանակություն ունեցող հարցեր՝ ինչպես խոսել երեխայի հետ, ինչպես նրա մեջ սերմանել գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրություն և ինչպես կրթությունը վերածել ոչ միայն մտավոր, այլև բարոյական զարգացման արդյունավետ միջոցի։

Политология

Այս աշխատությունը ներկայացնում է ժամանակակից տարածաշրջանային հակամարտությունների ժամանակ հումանիտար ինտերվենցիաների դերը և դրանց արդյունավետության գնահատումը 1999-2008 թվականներին։ Նյութում վերլուծվում են միջազգային կազմակերպությունների, պետությունների և ոչ կառավարական կառույցների ներգրավվածությունը հակամարտությունների կարգավորման գործընթացներում՝ շեշտադրելով մարդասիրական օգնության տրամադրման, խաղաղապահ գործողությունների և բնակչության պաշտպանության մեխանիզմները։ Աշխատությունը ներկայացնում է կոնկրետ դեպքերի ուսումնասիրություն՝ անդրադառնալով ռազմական բախումների, տեղահանված բնակչության խնդիրների և տնտեսական ու սոցիալական հետևանքների վրա հումանիտար ինտերվենցիաների ազդեցությանը։ Նյութում քննարկվում են նաև իրավական հիմքերը, միջազգային իրավունքի և կազմակերպությունների կանոնակարգերի կիրառությունը, ինչպես նաև քաղաքական և անվտանգության գործոնները, որոնք ուղղորդում են կամ սահմանափակում ինտերվենցիաների արդյունավետությունը։ Աշխատությունը կարևոր է միջազգային հարաբերությունների, քաղաքական գիտությունների և անվտանգության ոլորտների մասնագետների համար՝ տրամադրելով համապարփակ վերլուծություն հումանիտար միջամտությունների գործառնական, քաղաքական և սոցիալական ասպեկտների վերաբերյալ։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է նեյրոդեգեներատիվ գործընթացների պայմաններում նեյրոհորմոնալ կարգավորման նոր մեխանիզմների ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության կենտրոնում նյարդային և էնդոկրին համակարգերի փոխկապակցված աշխատանքն է, ինչպես նաև այն փոփոխությունները, որոնք տեղի են ունենում նյարդային հյուսվածքի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ խանգարումների ժամանակ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես կարող են նեյրոհորմոնալ ազդանշանները մասնակցել նյարդային բջիջների կենսագործունեության պահպանմանը, սթրեսային և նյութափոխանակային գործընթացների կարգավորմանը, նյարդային հյուսվածքի վնասմանը և վերականգնողական արձագանքներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հորմոնների, նեյրոմիջնորդանյութերի և դրանց ընկալիչների փոխազդեցությանը, ինչպես նաև կենտրոնական նյարդային համակարգի և հորմոնալ կարգավորման համակարգերի միջև հետադարձ կապերին։ Նեյրոդեգեներացիայի պայմաններում այդ փոխազդեցությունները կարող են փոփոխվել՝ հանգեցնելով նյարդային բջիջների ֆունկցիայի խանգարման, բջջային սթրեսի, բորբոքային գործընթացների և այլ պաթոֆիզիոլոգիական երևույթների։ Աշխատությունը կարևորում է նման փոփոխությունների մեխանիզմների բացահայտումը և դրանց հնարավոր դերը նեյրոդեգեներատիվ գործընթացների զարգացման ու առաջընթացի մեջ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել կենսաքիմիական, ֆիզիոլոգիական, մոլեկուլակենսաբանական և փորձարարական մեթոդներ՝ նեյրոհորմոնալ համակարգերի գործունեության փոփոխությունները գնահատելու և տարբեր գործոնների միջև պատճառահետևանքային կապերը պարզելու համար։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել նյարդային համակարգի խանգարումների զարգացման մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը և հետագայում նոր ախտորոշիչ կամ թերապևտիկ ուղղությունների որոնմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել նյարդաբաններին, ֆիզիոլոգներին, նեյրոկենսաբաններին, էնդոկրինոլոգներին, կենսաքիմիկոսներին, բժշկագիտության և կենսաբանական գիտությունների ոլորտների հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։