Некоторые особенности напряженно -деформированного состояния элементов железобетонных каркасных зданий при сейсмическом воздействии и совершенствование их проектирования

Журналистика

Նյութը վերաբերում է 2020 թվականի աշնանը Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ վերսկսված ռազմական գործողությունների առաջին օրերին և հակամարտության՝ տարածաշրջանի սահմաններից դուրս ընդլայնվելու վերաբերյալ առաջացած մտահոգություններին։ Հրապարակման կենտրոնում Հայաստանի և Ադրբեջանի փոխադարձ մեղադրանքներն են սահմանային ու հարակից տարածքներում տեղի ունեցած հարձակումների վերաբերյալ, ինչպես նաև Թուրքիայի հնարավոր ներգրավվածության շուրջ հակասական հայտարարությունները։ Ներկայացվում է հայկական կողմի հայտարարությունը, ըստ որի հայկական ռազմական ինքնաթիռի կործանման հետ կապված պատասխանատվությունը վերագրվում էր թուրքական ռազմական օդուժին, մինչդեռ թուրքական կողմը հերքում էր այդ պնդումը։ Նյութը այդ հակասական հայտարարությունները ներկայացնում է որպես կողմերի դիրքորոշումներ և ոչ թե որպես անվիճելիորեն հաստատված հանգամանքներ։ Միաժամանակ անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի և Ադրբեջանի՝ միմյանց տարածքների ուղղությամբ հարվածների վերաբերյալ փոխադարձ մեղադրանքներին, որոնք մեծացնում էին ավելի լայն տարածաշրջանային բախման վտանգի վերաբերյալ միջազգային մտահոգությունները։ Հոդվածի կարևոր ուղղություններից է հակամարտության միջազգային արձագանքը․ ներկայացվում են ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում արտակարգ քննարկումներ անցկացնելու նախաձեռնությունը և եվրոպական պետությունների դիվանագիտական ակտիվությունը՝ ռազմական գործողությունների ընդլայնումը կանխելու նպատակով։ Հակամարտությունը դիտարկվում է նաև Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական միջավայրի համատեքստում՝ հաշվի առնելով Թուրքիայի, Ռուսաստանի և այլ տարածաշրջանային դերակատարների շահերն ու հարաբերությունները հակամարտող կողմերի հետ։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն ռազմական բախումների ընթացքի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանի հաղորդագրությունները, այլև տեղեկատվական հակամարտությունը, պաշտոնական հայտարարությունների հակասությունները և միջազգային լրատվամիջոցների կողմից դրանց ներկայացման առանձնահատկությունները։ Այն նաև արտացոլում է պատերազմի սկզբնական փուլի անորոշ տեղեկատվական միջավայրը, երբ բազմաթիվ տեղեկություններ տարածվում էին հակամարտող կողմերի պաշտոնական աղբյուրներից և պահանջում էին անկախ հաստատում։ Ընդհանուր առմամբ հրապարակումը կարող է դիտարկվել որպես 2020 թվականի պատերազմի սկզբնական շրջանի քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական զարգացումները ներկայացնող լրագրողական նյութ, որն օգտակար է հակամարտության ժամանակագրության, միջազգային արձագանքի և տեղեկատվական դաշտի ուսումնասիրության համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է գերբարձր ամրությամբ պոլիմերային սոսինձների կիրառմամբ ստացված մետաղապոլիմերային միացությունների հոգնածային ամրության և երկարատև մեխանիկական բեռնվածքների նկատմամբ դիմադրության գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է տարբեր բնույթի նյութերի միացման արդյունքում ձևավորվող համակարգերի վարքը կրկնվող և փոփոխական բեռնվածությունների պայմաններում՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով սոսնձային շերտի, մետաղական մակերևույթի և դրանց սահմանային գոտու փոխազդեցությանը։ Քննության են առնվում լարումների բաշխման առանձնահատկությունները, ճաքերի առաջացման և զարգացման օրինաչափությունները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են սահմանափակել միացության ծառայության տևողությունը։ Վերլուծվում է սոսնձային նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների, առաձգականության, ամրության և կառուցվածքային առանձնահատկությունների ազդեցությունը ամբողջ համակարգի հոգնածային դիմադրության վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մետաղական մակերևույթի վիճակին և սոսնձային շերտի հաստությանը, քանի որ այդ պարամետրերը կարող են էական ազդեցություն ունենալ կապի ամրության և երկարատև հուսալիության վրա։ Ուսումնասիրվում են տարբեր բեռնման ռեժիմներում փորձանմուշների մեխանիկական բնութագրերը, բեռնվածության մեծության և կրկնությունների քանակի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև նյութի աստիճանական վնասման ընթացքը։ Փորձարարական արդյունքների հիման վրա հնարավոր է գնահատել միացությունների հոգնածային սահմանները, համեմատել տարբեր սոսնձային համակարգերի արդյունավետությունը և որոշել կառուցվածքի առավել կարևոր պարամետրերի ազդեցությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ջերմաստիճանի, խոնավության և շահագործման այլ պայմանների հնարավոր ազդեցությանը սոսնձային կապի հատկությունների վրա։ Հետազոտության արդյունքները կարևոր են այն կառուցվածքների նախագծման համար, որտեղ մետաղական տարրերի ավանդական մեխանիկական կամ եռակցված միացումների փոխարեն նպատակահարմար է կիրառել բարձր ամրությամբ պոլիմերային սոսնձային տեխնոլոգիաներ։ Նման միացումները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել մեքենաշինության, տրանսպորտային տեխնիկայի, ավիացիոն կառուցվածքների և այլ ինժեներական ոլորտների համար, որտեղ պահանջվում են փոքր զանգված, բեռնվածությունների արդյունավետ փոխանցում և երկարատև շահագործման հուսալիություն։

Религия

Այս աշխատությունը նվիրված է Հին Կտակարանի կարևորագույն բանաստեղծական և աղոթական գրքերից մեկի՝ Սաղմոսների գրքի մեկնությանը՝ բացահայտելով դրա հոգևոր, աստվածաբանական, բարոյական և խորհրդաբանական բովանդակությունը։ Այն կազմում է սաղմոսների մեկնությանը նվիրված բազմահատոր աշխատության վեցերորդ հատորը և շարունակում է աստվածաշնչյան այս գրքի գաղափարական ու մեկնողական ուսումնասիրությունը։ Սաղմոսները քրիստոնեական և հրեական կրոնական ավանդության մեջ առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում՝ որպես աղոթքի, փառաբանության, ապաշխարության, գոհության, ողբի և աստվածային ողորմածության հանդեպ վստահության արտահայտություն։ Դրանցում արտացոլված են մարդու հոգևոր կյանքի բազմազան վիճակները՝ ուրախությունից ու երախտագիտությունից մինչև տառապանք, հուսահատություն, զղջում և փրկության ակնկալիք։ Մեկնության հիմնական նպատակն է բացահայտել սաղմոսների խորքային իմաստը, պարզաբանել դրանցում արտահայտված աստվածաբանական գաղափարները և ցույց տալ դրանց նշանակությունը քրիստոնեական հավատքի ու աղոթական կյանքի համար։ Աշխատության գաղափարական առանցքը մարդու և Աստծո փոխհարաբերությունն է, որը Սաղմոսների գրքում արտահայտվում է երկյուղածության, վստահության, սիրո, հնազանդության և աստվածային օգնության ակնկալիքի միջոցով։ Սաղմոսերգուն Աստծուն դիմում է որպես Արարչի, աշխարհի Տիրոջ, արդար Դատավորի և ողորմած Փրկչի։ Նրա խոսքը միաժամանակ անհատական աղոթք է և համընդհանուր հոգևոր վկայություն, քանի որ ներկայացնում է ոչ միայն մեկ մարդու ապրումները, այլև հավատացյալ համայնքի փորձառությունն ու կրոնական գիտակցությունը։ Մեկնության կարևոր ուղղություններից է աստվածային մեծության, զորության և արարչագործության գաղափարի բացահայտումը։ Սաղմոսներում բնությունը, երկինքը, երկիրը, ծովը և կենդանի աշխարհը ներկայացվում են որպես Աստծո իմաստության ու զորության վկայություններ։ Արարչագործության ներդաշնակությունը դիտարկվում է որպես աստվածային նախախնամության արտահայտություն, իսկ մարդը՝ որպես այդ ստեղծագործության մեջ առանձնահատուկ տեղ ունեցող էակ, որը կոչված է ճանաչելու Արարչին և ապրելու Նրա պատվիրաններին համապատասխան։ Այս գաղափարը նպաստում է մարդու պատասխանատվության, խոնարհության և հոգևոր գիտակցության ձևավորմանը։ Աշխատության մեկ այլ կարևոր թեման աստվածային արդարությունն ու ողորմածությունն են։ Սաղմոսներում Աստված ներկայացվում է որպես արդարության անսասան աղբյուր, որը ճանաչում է մարդկային գործերը, պաշտպանում է ճնշվածներին և դատապարտում անիրավությունը։ Միաժամանակ ընդգծվում է Նրա անսահման գթությունը, ներողամտությունն ու օգնության պատրաստակամությունը։ Այս երկու հատկանիշների համադրությունը կարևոր նշանակություն ունի քրիստոնեական աստվածաբանության մեջ, քանի որ բացահայտում է աստվածային արդարության և ողորմածության փոխլրացնող բնույթը։ Մարդու համար այն դառնում է բարոյական կյանքի ուղեցույց՝ խրախուսելով արդարությունը, ճշմարտասիրությունը, խոնարհությունը և մերձավորի հանդեպ կարեկցանքը։ Սաղմոսների մեկնության կարևորագույն ուղղություններից է նաև ապաշխարության և մեղքերի թողության գաղափարը։ Սաղմոսերգուի խոսքում հաճախ արտահայտվում են սեփական մեղավորության գիտակցումը, հոգևոր մաքրության ձգտումը և Աստծո ներողամտության հայցումը։ Ապաշխարությունը ներկայացվում է որպես ներքին վերափոխման գործընթաց, որը ենթադրում է ոչ միայն սխալների ընդունում, այլև դրանցից հրաժարվելու անկեղծ կամք։ Այս համատեքստում սաղմոսները կարևոր նշանակություն ունեն անհատական աղոթական կյանքի և հոգևոր ինքնաքննության համար։ Դրանք հավատացյալին սովորեցնում են սեփական թուլությունները գիտակցել, չհուսահատվել դժվարությունների առաջ և վստահել աստվածային ողորմածությանը։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև փորձությունների, տառապանքի և փրկության թեման։ Սաղմոսներում մարդու կյանքը ներկայացվում է որպես փորձություններով լի ընթացք, որի ընթացքում հավատացյալը կարող է բախվել անարդարության, թշնամանքի, հիվանդության, միայնության և հոգեկան տառապանքի։ Սակայն այդ դժվարությունների պայմաններում աղոթքը դառնում է հոգևոր հենարան և Աստծո հետ հաղորդակցվելու միջոց։ Սաղմոսերգուն իր վիշտն ու խնդրանքը ներկայացնում է Աստծուն՝ վստահելով Նրա օգնությանը և արդար դատաստանին։ Այս գաղափարական ուղղությունը սաղմոսներին հաղորդում է ոչ միայն կրոնական, այլև համամարդկային նշանակություն, քանի որ դրանցում արտահայտված զգացմունքներն ու ապրումները բնորոշ են տարբեր ժամանակների և հասարակությունների մարդկանց։ Մեկնության կարևոր բաղադրիչ է նաև սաղմոսների մարգարեական և խորհրդաբանական ընկալումը քրիստոնեական ավանդության շրջանակում։ Քրիստոնեական մեկնողական ավանդության մեջ սաղմոսների բազմաթիվ հատվածներ դիտարկվում են որպես Քրիստոսի անձի, առաքելության, չարչարանքների, խաչելության և փրկագործական հաղթանակի վերաբերյալ խորհրդանշական կամ մարգարեական վկայություններ։ Դրանցում արտահայտված արդար մարդու տառապանքի, աստվածային աջակցության, թշնամիների նկատմամբ հաղթանակի և հավիտենական թագավորության գաղափարները մեկնաբանվում են նաև քրիստոնեական փրկաբանական ուսմունքի տեսանկյունից։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Հին և Նոր Կտակարանների գաղափարական շարունակականությունը և սաղմոսների նշանակությունը քրիստոնեական դավանաբանության մեջ։ Գրական առումով Սաղմոսների գիրքը առանձնանում է իր բանաստեղծական կառուցվածքով, պատկերավոր լեզվով, խորհրդանշական արտահայտություններով, կրկնություններով, հակադրություններով և զուգահեռ կառուցվածքներով։ Այն համադրում է օրհներգային, աղոթական, մարգարեական, իմաստասիրական և ապաշխարական խոսքի ձևերը։ Մեկնողական աշխատությունը կարևորում է այս գրական առանձնահատկությունների բացահայտումը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ընկալելու սաղմոսների ոչ միայն բառացի, այլև պատկերավոր ու հոգևոր իմաստները։ Սաղմոսների բանաստեղծական լեզուն միաժամանակ արտահայտում է մարդու ներքին ապրումները և փոխանցում աստվածաբանական ճշմարտություններ՝ դարձնելով դրանք հոգևոր խորհրդածության ու աղոթքի կենդանի աղբյուր։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի 19-րդ դարի հայ աստվածաբանական և մեկնողական գրականության պատմության մեջ։ Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում գործող Մխիթարյան միաբանությունը մեծ դեր է ունեցել հայերեն հոգևոր գրականության հրատարակման, աստվածաշնչյան ժառանգության ուսումնասիրման և հայ մտավոր մշակույթի զարգացման գործում։ Սուրբ Գրքի մեկնողական աշխատությունների հրատարակումը միաբանության գիտական ու կրթական գործունեության կարևոր ուղղություններից էր։ Դրանք նպաստում էին հայերեն աստվածաբանական լեզվի հարստացմանը, եկեղեցական կրթության խորացմանը և քրիստոնեական ավանդության պահպանմանը։ Սաղմոսների բազմահատոր մեկնության շարունակական հրատարակությունը վկայում է նաև հայ ընթերցողական և հոգևոր կրթական միջավայրում աստվածաշնչյան գրականության համակարգված ուսումնասիրության կարևորության մասին։ Գիրքը արժեքավոր է Հին Կտակարանի մեկնողական ավանդության, քրիստոնեական սաղմոսաբանության, աստվածաբանական մտքի, հայ եկեղեցական գրականության և Մխիթարյան միաբանության մատենագրական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում աստվածաբանների, աստվածաշնչագետների, հայագետների, եկեղեցու պատմաբանների, բանասերների և հոգևոր գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ընթերցողական տեսանկյունից աշխատության կարևորությունը պայմանավորված է աղոթքի, ապաշխարության, աստվածային արդարության, ողորմածության և հոգևոր վստահության գաղափարների խորքային մեկնաբանությամբ։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Սաղմոսների գրքի հոգևոր ու գրական արժեքի մասին՝ բացահայտելով դրա նշանակությունը քրիստոնեական աղոթական ավանդության, անհատական ինքնաճանաչման և հավատքի ամրապնդման գործում։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է որդանման ելունի լիմֆոիդ հյուսվածքի և միկրոշրջանառու հունի մորֆոֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը սուր ապենդիցիտի տարբեր ձևերի պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում որդանման ելունի հյուսվածքային կառուցվածքի փոփոխություններն են, որոնք զարգանում են բորբոքային գործընթացի տարբեր փուլերում և կարող են արտացոլել հիվանդության ընթացքի ու ծանրության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լիմֆոիդ հյուսվածքի կառուցվածքային փոփոխություններին, դրա բջջային կազմի և կազմակերպվածության հնարավոր տեղաշարժերին, ինչպես նաև միկրոշրջանառության համակարգի անոթային բաղադրիչների վիճակին։ Ուսումնասիրվում են միկրոանոթների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունները, անոթային պատի, արյան հոսքի և հյուսվածքների արյունամատակարարման առանձնահատկությունները, որոնք կարող են էական նշանակություն ունենալ բորբոքային գործընթացի զարգացման համար։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս սուր ապենդիցիտի տարբեր ձևերը դիտարկել ոչ միայն կլինիկական և մակրոսկոպիկ, այլև մանրադիտակային ու մորֆոֆունկցիոնալ մակարդակներում՝ բացահայտելով հյուսվածքային փոփոխությունների և հիվանդության ձևի միջև հնարավոր կապերը։ Կարևոր է նաև լիմֆոիդ հյուսվածքի և միկրոշրջանառու հունի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ իմունային և անոթային գործընթացները կարող են համատեղ պայմանավորել բորբոքային պատասխանի բնույթն ու ինտենսիվությունը։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել սուր ապենդիցիտի պաթոգենեզի, հյուսվածքային փոփոխությունների հաջորդականության և տարբեր ձևերի ձևավորման մեխանիզմների առավել խորքային ըմբռնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ախտաբանական անատոմիայի, հյուսվածաբանության, անատոմիայի և վիրաբուժության մասնագետներին, բժշկական բուհերի դասախոսներին, գիտաշխատողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան ոլորտներում հետազոտություններ իրականացնող ուսանողներին։

История

Այս բազմահատոր ստեղծագործությունը վերնագրով առնչվում է Օսմանյան կայսրության պատմության մեջ կարևոր դեր ունեցած ենիչերիական զորքի և դրա հետ կապված պատմական իրադարձությունների թեմային։ Ենիչերիները օսմանյան բանակի հայտնի զորամասն էին, որոնք երկար ժամանակ կարևոր նշանակություն ունեին կայսրության ռազմական համակարգում, պալատական քաղաքականության և պետական կառավարման մեջ։ Նրանց պատմությունը կապված է կենտրոնացված իշխանության ձևավորման, ռազմական կազմակերպման, ներքին կարգապահության, քաղաքական ազդեցության և ժամանակի ընթացքում կայսրության հասարակական կառուցվածքում տեղի ունեցած փոփոխությունների հետ։ Այս թեման պատմական գրականության համար հնարավորություն է ստեղծում ներկայացնելու անհատի և պետության հարաբերությունները, զինվորական ծառայության առանձնահատկությունները, իշխանության համար պայքարը և պատմական միջավայրի ազդեցությունը մարդկային ճակատագրերի վրա։ Ենիչերիական համակարգը ձևավորվել էր որպես սուլթանի իշխանությանը ենթակա հատուկ զորական կառույց և տարբեր ժամանակաշրջաններում զգալի ազդեցություն էր ունեցել Օսմանյան կայսրության ռազմական ու քաղաքական կյանքում։ Դրա զարգացումն ու հետագա վերափոխումները կապված էին կայսրության ներքին կառավարման, ռազմական բարեփոխումների և հասարակական հարաբերությունների փոփոխությունների հետ։ Նման պատմական թեմաներով ստեղծագործությունները սովորաբար ընթերցողին ծանոթացնում են անցյալի քաղաքական ու ռազմական միջավայրին՝ պատմական փաստերի և գեղարվեստական պատումի միջոցով ներկայացնելով իշխանության, պարտքի, հավատարմության, փառասիրության և մարդկային ընտրության հարցերը։ Առաջին հատորի առկայությունը ցույց է տալիս, որ հրատարակությունը բազմամաս ստեղծագործության բաղադրիչ է, որի նյութը նախատեսված է հաջորդական ընթերցման համար։ Բազմահատոր կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս պատմական թեման զարգացնելու ավելի լայն շրջանակում՝ ներկայացնելով տարբեր իրադարձություններ, կերպարներ և դրանց փոխկապակցվածությունը։ Այս աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, ենիչերիական զորքի պատմական դերով, պատմավեպի զարգացման առանձնահատկություններով և 19-րդ դարի հայերեն թարգմանական ու պատմական գրականությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։ Այն նաև կարող է դիտարկվել որպես հայ ընթերցողական միջավայրում օսմանյան պատմության թեմաների նկատմամբ հետաքրքրության արտահայտություն և որպես ժամանակաշրջանի հայերեն գրքի պատմության ուսումնասիրության նյութ։

Лингвистика

Այս աշխատությունը վերաբերում է հին հայերեն լեզվի՝ գրաբարի քերականական համակարգի մանրակրկիտ ուսումնասիրությանը և ներկայացնում է դրա կառուցվածքը՝ հնչյունաբանությունից մինչև շարահյուսություն։ Գրքում համակարգված կերպով բացատրվում են հին հայերենի հնչյունների զարգացումը, տառերի կիրառությունը, բառերի ձևաբանական փոփոխությունները, բայերի խոնարհման բարդ համակարգը, գոյականների հոլովումը և խոսքի մասերի փոխհարաբերությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրաբարի դասական նորմերին, ինչպես նաև լեզվի պատմական զարգացման առանձնահատկություններին, որոնք կապում են այն հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի հետ։ Աշխատությունը հաճախ օգտագործվում է որպես գիտական աղբյուր լեզվաբանների, պատմաբանների և հայագիտական ուսումնասիրությունների համար, քանի որ այն օգնում է հասկանալ ոչ միայն լեզվի կառուցվածքը, այլ նաև հին հայկական գրականության և մատենագրության լեզվական հիմքերը։ Այն համարվում է կարևոր ձեռնարկ հին հայերենին խորությամբ տիրապետելու և դասական տեքստերը ճիշտ մեկնաբանելու համար։