Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1983, թիվ 2)

Сельское хозяйство

Հեղինակ Ս. Խ. Պապյանը համակարգված կերպով բացատրում է տարբեր տեսակի գյուղատնտեսական տեխնիկայի աշխատանքի սկզբունքները՝ ներառյալ հողամշակման, ցանքի, մշակման, ոռոգման և բերքահավաքի մեքենաները՝ ցույց տալով դրանց դերը արտադրական ամբողջ շղթայում։ Գրքում մանրամասն նկարագրվում են մեքենաների հիմնական հանգույցները, մեխանիկական համակարգերը, էներգետիկ ապահովման աղբյուրները և դրանց տեխնիկական բնութագրերը, ինչպես նաև աշխատանքային արդյունավետության վրա ազդող գործոնները։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև մեքենաների ճիշտ շահագործման, կարգավորման, սպասարկման և վերանորոգման հիմունքները՝ ընդգծելով տեխնիկական անվտանգության կանոնների պահպանման կարևորությունը։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում նաև մեքենայացված գործընթացների օպտիմալացմանը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել արտադրական ծախսերը և բարձրացնել աշխատանքի արտադրողականությունը։ Գրքում ներկայացվում են նաև ժամանակակից տեխնոլոգիական մոտեցումներ, այդ թվում՝ էներգախնայող համակարգեր և մեխանիզացիայի նորարարական լուծումներ, որոնք կիրառվում են արդի գյուղատնտեսությունում։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, տեխնիկական մասնագետների և մեքենայացման ոլորտով հետաքրքրվողների համար, ովքեր ցանկանում են ստանալ ամբողջական պատկեր գյուղատնտեսական տեխնիկայի կառուցվածքի և կիրառման մասին։

Лингвистика

Գիրքը հայոց լեզվի քերականության ուսուցման համար նախատեսված համառոտ դասագիրք է, որի հեղինակը Մատաթիա Գարագաշյանն է՝ 19-րդ դարի հայ լեզվաբան, մանկավարժ և հասարակական գործիչ։ Այն ստեղծվել է հայերենի քերականական կանոնները սովորողներին մատչելի և համակարգված ձևով ներկայացնելու նպատակով։ Աշխատությունն ընդգրկում է լեզվի կառուցվածքի, բառերի փոփոխության, խոսքի մասերի և նախադասության կազմության վերաբերյալ հիմնական գիտելիքներ՝ ծառայելով որպես դպրոցական ուսուցման գործնական ձեռնարկ։ Հեղինակը կարևոր դեր է ունեցել հայ քերականագիտական մտքի զարգացման և հայերեն լեզվով կրթական գրականության ստեղծման գործում։ Նրա քերականական աշխատությունները լայնորեն կիրառվել են կրթական միջավայրում և ունեցել են բազմաթիվ վերահրատարակություններ։ Այս հրատարակությունը պատկանում է Կոստանդնուպոլսում 19-րդ դարի երկրորդ կեսին տարածված հայերեն դասագրքերի շարքին և արտացոլում է այդ ժամանակաշրջանի կրթական պահանջները, երբ մեծ ուշադրություն էր դարձվում մայրենի լեզվի ուսուցմանն ու քերականական գիտելիքների համակարգմանը։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հայ լեզվաբանության պատմության, քերականության դասավանդման մեթոդների և 19-րդ դարի հայ կրթական մշակույթի ուսումնասիրության համար։

Экономика

Աշխատանքը նվիրված է Հայ Բագրատունիների տերության պատմաաշխարհագրական ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով դրա ձևավորման, տարածքային ընդարձակման, վարչական կառուցվածքի և պատմական զարգացման հիմնական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է Բագրատունիների իշխանության վերելքը և 9-11-րդ դարերում հայկական պետականության վերականգնման գործընթացը, ինչպես նաև այն քաղաքական ու աշխարհագրական պայմանները, որոնք նպաստեցին թագավորության ամրապնդմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տերության տարածքի սահմաններին, պատմական գավառներին, քաղաքներին, բնակավայրերին, առևտրական ճանապարհներին և ռազմավարական նշանակություն ունեցող կենտրոններին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն աշխարհագրական միջավայրի մասին, որտեղ զարգանում էր Բագրատունյաց Հայաստանը, և հասկանալու բնական պայմանների, լեռնային համակարգերի, գետային ցանցի ու հաղորդակցության ուղիների ազդեցությունը քաղաքական և տնտեսական գործընթացների վրա։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում Անիի՝ որպես քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կենտրոնի դերը, ինչպես նաև Բագրատունիների տերության կազմում գործող առանձին թագավորությունների և իշխանությունների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը։ Ներկայացվում են նաև հարևան պետությունների և իշխանությունների հետ քաղաքական հարաբերությունները, պատերազմներն ու տարածքային փոփոխությունները, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում ազդել են հայկական պետության սահմանների և ներքին կառուցվածքի վրա։ Պատմաաշխարհագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ուսումնասիրելու պատմական իրադարձությունների ժամանակագրական հաջորդականությունը, այլև դրանք կապելու կոնկրետ տարածքների, բնակավայրերի և աշխարհագրական միջավայրի հետ։ Աշխատանքը կարևոր է միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական, տնտեսական և մշակութային պատմության ամբողջական ընկալման համար, քանի որ Բագրատունիների ժամանակաշրջանը բնորոշվում է պետականության, քաղաքային կյանքի, առևտրի, ճարտարապետության և մշակույթի նշանակալի զարգացմամբ։ Ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր լինել Հայոց պատմությամբ, պատմական աշխարհագրությամբ, միջնադարյան Հայաստանի տարածքային և քաղաքական կառուցվածքով հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Педагогика

Գիրքը նվիրված է 19-րդ դարի հայ պարբերական մամուլում մաթեմատիկայի ուսուցման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով տվյալ ժամանակաշրջանի կրթական մտքի, մանկավարժական հայացքների և դասավանդման մեթոդների զարգացման առանձնահատկությունները։ Աշխատանքում վերլուծվում են հայ մամուլում հրապարակված հոդվածները, քննարկումները և կրթական նյութերը, որոնք վերաբերում են մաթեմատիկական կրթության նպատակներին, բովանդակությանը, դասավանդման մեթոդներին և դպրոցական կրթության բարեփոխումներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաթեմատիկայի ուսուցման դերին ազգային կրթական համակարգի ձևավորման գործում, ուսուցիչների մասնագիտական պատրաստվածության, դասագրքերի նշանակության և ժամանակի առաջադեմ մանկավարժական գաղափարների տարածմանը։ Գիրքը բացահայտում է 19-րդ դարի հայ պարբերական մամուլի կարևոր դերը մաթեմատիկական կրթության զարգացման, գիտելիքի հանրայնացման և կրթական բարեփոխումների խթանման գործում՝ հիմնվելով պատմամանկավարժական աղբյուրների համակողմանի ուսումնասիրության վրա։ Աշխատանքը նախատեսված է կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, մանկավարժների, մաթեմատիկայի դասավանդման մեթոդիկայի մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների և հայ կրթական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է թիթեղներում և ձողերում ջերմահաղորդականության ու ջերմաառաձգականության գործընթացների կառավարման տեսական և կիրառական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ջերմության տարածման, ջերմաստիճանային դաշտերի ձևավորման և ջերմային ազդեցության հետևանքով նյութերում առաջացող դեֆորմացիաների ու լարումների մաթեմատիկական նկարագրությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջերմային գործընթացների կառավարմանը, սահմանային և սկզբնական պայմանների ձևավորմանը, ինչպես նաև այնպիսի կառավարման պարամետրերի ընտրությանը, որոնք հնարավորություն են տալիս ստանալ նախապես սահմանված ջերմաստիճանային կամ մեխանիկական վիճակներ։ Աշխատանքում քննարկվում են թիթեղային և ձողային կառուցվածքների ջերմաֆիզիկական ու մեխանիկական հատկությունները, ջերմաստիճանի փոփոխության և նյութի դեֆորմացիայի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև կառավարման խնդիրների մաթեմատիկական ձևակերպման և լուծման մեթոդները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է այն համակարգերի համար, որտեղ ջերմային ազդեցությունները կարող են էականորեն փոխել կառուցվածքների ամրությունը, կայունությունը և շահագործման հուսալիությունը։ Ներկայացվող մոտեցումները կարող են կիրառվել ջերմային բեռնվածության պայմաններում աշխատող ինժեներական կառուցվածքների նախագծման, դրանց ջերմային ռեժիմների օպտիմալացման և անցանկալի ջերմաառաձգական դեֆորմացիաների նվազեցման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մեխանիկայի, կիրառական մաթեմատիկայի, ջերմաֆիզիկայի և ինժեներական գիտությունների մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։