Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1986, թիվ 8)

История

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Լազարյանների տոհմի տնտեսական, քաղաքական և մշակութային գործունեության համակողմանի ուսումնասիրությանը Ռուսաստանի պատմության կարևոր ժամանակաշրջաններից մեկում՝ XVIII դարի երկրորդ կեսին։ Հեղինակը ներկայացնում է ընտանիքի մասնակցությունը առևտրի, արդյունաբերության և ֆինանսական հարաբերությունների զարգացմանը, ինչպես նաև նրանց ազդեցությունը պետական և հասարակական կյանքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթության, մշակույթի, բարեգործության և հայ համայնքի զարգացման գործում նրանց ունեցած նշանակալի ներդրմանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է այդ գործունեությունը նպաստել հայ-ռուսական կապերի ամրապնդմանը և հայկական ինքնության պահպանմանը Ռուսաստանի կայսրության պայմաններում։ Աշխատությունը հիմնված է պատմական փաստաթղթերի, արխիվային նյութերի և գիտական աղբյուրների վերլուծության վրա՝ ներկայացնելով Լազարյանների բազմակողմանի դերակատարությունը հասարակական և քաղաքական գործընթացներում։ Գիրքը հետաքրքրություն կներկայացնի պատմաբանների, հայագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ուսումնասիրում են Ռուսաստանի և հայկական սփյուռքի պատմությունը, ինչպես նաև XVIII դարի հասարակական ու մշակութային զարգացումները։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տոքսոպլազմոզի էպիզոոտոլոգիական և համաճարակաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով ինչպես հիվանդության շրջանառությանը կենդանիների պոպուլյացիաներում, այնպես էլ մարդու վարակման հնարավորություններին ու տարածման օրինաչափություններին։ Հետազոտությունը կարևոր է տոքսոպլազմոզը որպես կենդանիների և մարդու համար ընդհանուր՝ զոոնոզային մակաբուծային վարակ դիտարկելու տեսանկյունից, քանի որ հիվանդության համաճարակաբանական պատկերը ձևավորվում է հարուցիչի, կենդանական վերջնական և միջանկյալ տերերի, շրջակա միջավայրի և մարդու կենսակերպի փոխազդեցության արդյունքում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել հիվանդության տարածվածությունը Հայաստանի տարբեր բնակավայրերում և աշխարհագրական գոտիներում, կենդանիների վարակվածության մակարդակը, վարակի սեզոնային դինամիկան, տարիքային կամ տեսակային առանձնահատկությունները և այն բնական ու սոցիալական գործոնները, որոնք նպաստում են հարուցչի պահպանմանն ու փոխանցմանը։ Հայաստանի վերաբերյալ նախկին հետազոտություններում տոքսոպլազմոզի համաճարակաբանության և էպիզոոտոլոգիայի հարցերը ուսումնասիրվել են նաև տարբեր կենդանիների և մարդկանց խմբերի շրջանում, այդ թվում՝ մսի կոմբինատի աշխատողների շրջանում, իսկ 1990 թվականին հրապարակվել են Հայաստանի պայմաններում կատարված համատեղ էպիդեմիոլոգիական և էպիզոոտոլոգիական ուսումնասիրությունների արդյունքներ։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել վարակի հիմնական աղբյուրներին և փոխանցման ուղիներին, այդ թվում՝ կատուների և կատվիազգիների դերին, կենդանական ծագման սննդամթերքի օգտագործմանը, հում կամ ոչ բավարար ջերմային մշակված մսի միջոցով վարակման հնարավորությանը, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի աղտոտվածությանը։ Էպիզոոտոլոգիական տվյալների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե կենդանիների որ տեսակներն են առավել կարևոր վարակի պահպանման և տարածման գործընթացում և ինչ պայմաններում է ձևավորվում վարակի առավել բարձր մակարդակ։ Միաժամանակ համաճարակաբանական բաղադրիչը հնարավորություն է տալիս գնահատելու մարդու վարակման ռիսկը և տարբեր բնակչական խմբերի նկատմամբ կանխարգելիչ միջոցառումների անհրաժեշտությունը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից կարող է լինել նաև ախտորոշման մեթոդների գնահատումը։ Հայաստանի գիտական գրականության մեջ տոքսոպլազմոզի վերաբերյալ ուսումնասիրվել է իմունաբանական ախտորոշման կիրառական նշանակությունը, ինչպես նաև մշակվել են հիվանդության ախտորոշման և կանխարգելման արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված մեթոդական մոտեցումներ։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև վարակվածության ցուցանիշների համեմատական վերլուծություն՝ ըստ տարածաշրջանների, կենդանիների տեսակների, սեզոնների և այլ գործոնների, ինչը թույլ է տալիս բացահայտել հիվանդության տարածման օրինաչափությունները և առավել ռիսկային օջախները։ Ստացված տվյալների հիման վրա հնարավոր է մշակել համաճարակաբանական հսկողության, կենդանիների շրջանում վարակի վերահսկման, սննդային անվտանգության և բնակչության իրազեկման ավելի նպատակային միջոցառումներ։ Թեման ունի ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական նշանակություն, քանի որ տոքսոպլազմոզի տարածման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը կարևոր է մարդու և կենդանիների առողջության պահպանման, անասնաբուժական վերահսկողության և զոոնոզային հիվանդությունների կանխարգելման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել համաճարակաբաններին, մակաբուծաբաններին, վարակաբաններին, անասնաբույժներին, կենսաբաններին, բժշկական և անասնաբուժական բուհերի դասախոսներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Экономика

Սա գիտական-վերլուծական աշխատություն է, որը նվիրված է ինտերնետի միջոցով իրականացվող առևտրի հարկման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետությունում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են էլեկտրոնային առևտրի արագ զարգացմամբ պայմանավորված հարկային համակարգի առջև ծառացած հիմնական մարտահրավերները, այդ թվում՝ հարկման օբյեկտի և հարկման վայրի որոշման դժվարությունները, անդրսահմանային գործարքների վերահսկման բարդությունները, ինչպես նաև օտարերկրյա էլեկտրոնային հարթակների գործունեության հարկային կարգավորումը։ Վերլուծվում են արժեք ավելացված հարկի (ԱԱՀ) կիրառման առանձնահատկությունները ինտերնետային առևտրում, միջազգայնորեն ընդունված «սպառման երկրի սկզբունքը», ինչպես նաև Հայաստանի օրենսդրության համապատասխանեցման խնդիրները ԵԱՏՄ և միջազգային փորձին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև հարկային վարչարարության տեխնոլոգիական և ինստիտուցիոնալ սահմանափակումներին, ստվերային տնտեսության ազդեցությանը, ինչպես նաև թվային հարթակների միջոցով գործարքների թափանցիկության ապահովման մեխանիզմներին։ Աշխատությունը կարևորում է e-commerce ոլորտում հարկային քաղաքականության կատարելագործումը՝ նպատակ ունենալով ապահովել պետական բյուջեի կայուն եկամուտներ, հավասար մրցակցային պայմաններ և թվային տնտեսության կայուն զարգացում։

Экономика

Արժեթղթերի առաջնային և երկրորդային շուկաներ աշխատությունը ֆինանսական շուկաների տեսության և պրակտիկայի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է արժեթղթերի շուկայի կառուցվածքը, գործառույթները և հիմնական մեխանիզմները, այն բացատրում է առաջնային շուկայի դերը՝ նոր թողարկվող բաժնետոմսերի և պարտատոմսերի տեղաբաշխման գործընթացում, ինչպես նաև երկրորդային շուկայի գործունեությունը, որտեղ տեղի է ունենում արդեն թողարկված արժեթղթերի առքուվաճառքը, գիրքը անդրադառնում է նաև բորսաների աշխատանքի կազմակերպմանը, բրոքերային և դիլերային համակարգերին, շուկայի կարգավորման և վերահսկման մեխանիզմներին, միաժամանակ ընդգծելով ներդրումային ռիսկերի գնահատումը, գների ձևավորման սկզբունքները և կապիտալի բաշխման արդյունավետությունը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր ֆինանսների, բանկային գործի և ներդրումային կառավարման ուսումնասիրության համար։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է տեղեկատվա-հեռահաղորդակցական տեխնոլոգիաների կրթության ոլորտում կիրառման տեսական և մեթոդական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության կրթական համակարգի օրինակով։ Աշխատանքում դիտարկվում է թվային տեխնոլոգիաների դերը ժամանակակից կրթական գործընթացի կազմակերպման, ուսուցման արդյունավետության բարձրացման և կրթության հասանելիության ընդլայնման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման մանկավարժական հնարավորություններին, ուսուցման ավանդական մեթոդների և թվային գործիքների համադրմանը, էլեկտրոնային ուսումնական նյութերի օգտագործմանը, հեռավար և խառը ուսուցման կազմակերպմանը, ինչպես նաև սովորողների ինքնուրույն աշխատանքի և տեղեկատվական հմտությունների զարգացմանը։ ՀՀ կրթական համակարգի պայմաններում կարևոր տեղ է հատկացվում դպրոցների և այլ կրթական հաստատությունների տեխնիկական հագեցվածությանը, ինտերնետային հասանելիությանը, ուսուցիչների թվային և մեթոդական պատրաստվածությանը և կրթական թվային բովանդակության որակին։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ուսուցիչների և սովորողների թվային գրագիտության մակարդակին, տեղեկատվության որոնման ու գնահատման կարողություններին, առցանց կրթական միջավայրի արդյունավետ օգտագործմանը և ուսուցման անհատականացման հնարավորություններին։ Միաժամանակ քննարկվում են տեխնոլոգիաների ներդրման հետ կապված խնդիրները՝ տեխնիկական միջոցների անհավասար հասանելիություն, ուսուցիչների վերապատրաստման անհրաժեշտություն, թվային ռեսուրսների պակաս կամ ոչ բավարար որակ, տեղեկատվական անվտանգության և կիբերանվտանգության հարցեր, ինչպես նաև տեխնոլոգիական գործիքների կիրառման մանկավարժական նպատակահարմարության ապահովումը։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է այն մոտեցումը, որ տեղեկատվա-հեռահաղորդակցական տեխնոլոգիաները պետք է ծառայեն ոչ միայն ուսումնական գործընթացի տեխնիկական արդիականացմանը, այլև կրթության բովանդակության, մեթոդների և կազմակերպման որակական բարելավմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, կրթության կառավարման մասնագետների, ուսուցիչների և կրթական տեխնոլոգիաների կիրառմամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է բազմամակարդակ ավտոմատացված համակարգերի պարամետրերի գնահատման և դրանց գործունեության որակական վերլուծության տեսական ու մեթոդական խնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում բարդ ավտոմատացված համակարգի տարբեր հիերարխիկ մակարդակների կառուցվածքը, դրանց միջև տեղեկատվական և կառավարչական կապերը, ինչպես նաև ամբողջ համակարգի արդյունավետության վրա առանձին բաղադրիչների ազդեցությունն է։ Քննվում են համակարգի հիմնական պարամետրերի ընտրության և գնահատման մոտեցումները՝ հաշվի առնելով կառավարման ճշգրտությունը, արձագանքման արագությունը, կայունությունը, հուսալիությունը, տեղեկատվության մշակման արդյունավետությունը և տարբեր մակարդակների փոխհամաձայնեցված աշխատանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հիերարխիկ կառավարման սկզբունքներին, որոնց դեպքում ընդհանուր խնդիրը բաժանվում է փոխկապակցված ենթախնդիրների և իրականացվում համակարգի տարբեր մակարդակներում։ Ուսումնասիրվում են վերին և ստորին կառավարման մակարդակների միջև տեղեկատվության փոխանցման առանձնահատկությունները, հետադարձ կապերի նշանակությունը և որոշումների ձևավորման մեխանիզմները։ Որակական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել համակարգի վարքը տարբեր աշխատանքային պայմաններում՝ առանց այն միայն առանձին թվային ցուցանիշներով սահմանափակելու։ Դիտարկվում են համակարգի կայունության, կառավարելիության, կառուցվածքային ամբողջականության և արտաքին կամ ներքին փոփոխությունների նկատմամբ արձագանքման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարբեր պարամետրերի փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ մեկ մակարդակում կատարված փոփոխությունը կարող է անդրադառնալ մյուս ենթահամակարգերի և ամբողջ ավտոմատացված համալիրի աշխատանքի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել համակարգային վերլուծության, ավտոմատ կառավարման տեսության, մաթեմատիկական մոդելավորման և օպտիմալացման ընդհանուր մոտեցումներ։ Մոդելավորման միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տարբեր կառուցվածքային տարբերակներ, համեմատել դրանց հատկությունները և գնահատել համակարգի աշխատանքը բնութագրող ցուցանիշների փոփոխությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բազմամակարդակ համակարգերի նախագծման և արդիականացման խնդիրներին՝ պարամետրերի հիմնավորված ընտրությունը դիտարկելով որպես հուսալի և արդյունավետ կառավարման կարևոր պայման։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ավտոմատ կառավարման, համակարգային վերլուծության և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդները՝ բարդ հիերարխիկ համակարգերի կառուցվածքային ու գործառական առանձնահատկությունները գնահատելու նպատակով։