Նոր գրքեր: Հայաստան: (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1975, թիվ 4)

Экономика

Международные валютно-кредитные и финансовые отношения աշխատությունը միջազգային տնտեսագիտության և ֆինանսների ոլորտի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է համաշխարհային ֆինանսական համակարգի կառուցվածքն ու գործառույթները՝ ընդգրկելով արտարժութային շուկաների, միջազգային վարկային հարաբերությունների և կապիտալի շարժերի հիմնական մեխանիզմները, այն բացատրում է արտարժույթի փոխարժեքների ձևավորման սկզբունքները, վճարային հաշվեկշռի կառուցվածքը և միջազգային ֆինանսական հոսքերի կարգավորումը, գիրքը նաև անդրադառնում է միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների՝ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի և Համաշխարհային բանկի դերակատարությանը, ինչպես նաև համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամերի պատճառներին և հետևանքներին, միաժամանակ ներկայացնելով պետությունների տնտեսական քաղաքականության ազդեցությունը արտարժութային կայունության և միջազգային առևտրի վրա, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր միջազգային ֆինանսների և մակրոտնտեսության ուսումնասիրության համար։

Биология

Այս կենսաբանական ուսումնասիրությունը նվիրված է ճագարների օնտոգենեզի ընթացքում գենոտիպային և պարատիպային գործոնների դերի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում է օրգանիզմի զարգացման վրա ժառանգական (գենոտիպային) և շրջակա միջավայրի (պարատիպային) ազդեցությունների փոխազդեցությունը՝ ընդգրկելով աճի, զարգացման, ֆիզիոլոգիական և մորֆոլոգիական հատկանիշների ձևավորման փուլերը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է սննդային պայմանների, կլիմայական գործոնների, պահման տեխնոլոգիայի և խնամքի պայմանների ազդեցությունը կենդանիների զարգացման ցուցանիշների վրա՝ համադրելով դրանք գենետիկական նախատրամադրվածության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օնտոգենետիկ փոփոխությունների դինամիկային, զարգացման փուլերի զգայուն շրջաններին և արտադրողական հատկանիշների ձևավորման մեխանիզմներին։ Աշխատությունը համադրում է փորձարարական կենսաբանության և կենդանաբուծության մոտեցումներ՝ առաջարկելով գիտական հիմք կենդանիների ընտրասերման և արդյունավետ բուծման գործընթացների կատարելագործման համար։ Այն օգտակար է կենսաբանների, գենետիկների, կենդանաբույծների և ագրոկենսաբանության ոլորտի հետազոտողների համար։

Физика

Ֆիզիկական երևույթների կարևորագույն բաժիններից մեկին նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որտեղ ներկայացվում են տատանումների և ալիքների տեսության հիմնական գաղափարները, օրենքներն ու կիրառությունները։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են մեխանիկական և էլեկտրամագնիսական տատանումների բնույթը, պարբերական շարժումները, հաճախականությունը, ամպլիտուդը և ռեզոնանսի երևույթը։ Հեղինակը բացատրում է, թե ինչպես են առաջանում և տարածվում ալիքները տարբեր միջավայրերում, ինչպես նաև ներկայացնում է ձայնային, էլեկտրամագնիսական և այլ ալիքների հատկությունները։ Աշխատության մեջ ընդգրկված են տեսական բացատրություններ, մաթեմատիկական հիմնավորումներ և կիրառական օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ ֆիզիկական գործընթացների փոխկապակցվածությունը և դրանց դերը բնության ու տեխնիկայի մեջ։ Գիրքը կարևորում է նաև տատանումների և ալիքների կիրառությունները ժամանակակից գիտության, կապի համակարգերի, ակուստիկայի և ինժեներական ոլորտների մեջ։ Նյութը շարադրված է մատչելի և համակարգված ձևով՝ նպաստելով ուսանողների տրամաբանական մտածողության և ֆիզիկական երևույթների խոր ըմբռնմանը։ Այն օգտակար է բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների, դասախոսների և ֆիզիկայով հետաքրքրվողների համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ռոտորային մեքենաների դինամիկական որակի, երկարակեցության և հուսալիության ապահովման հիմնախնդիրներին արդեն նախագծման փուլում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն հաշվարկային, կառուցվածքային և տեխնոլոգիական գործոնները, որոնք որոշում են ռոտորային համակարգերի աշխատանքի կայունությունը, թրթռումային վարքը, ծառայության ժամկետը և խափանումների նկատմամբ դիմադրողականությունը։ Աշխատության մեջ ռոտորային մեքենաները դիտարկվում են որպես բարդ դինամիկական համակարգեր, որոնց աշխատանքի արդյունավետությունը մեծապես կախված է պտտվող տարրերի հավասարակշռությունից, պտտման հաճախականությունից, հենարանների և առանցքակալների հատկություններից, կառուցվածքային կոշտությունից և այլ մեխանիկական պարամետրերից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նախագծման փուլում դինամիկական բնութագրերի կանխատեսմանը, քանի որ շահագործման ընթացքում առաջացող թրթռումները, ռեզոնանսային երևույթները և անկայունության ռեժիմները կարող են հանգեցնել արագացված մաշվածության կամ վթարային խափանումների։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են մշակվել ռոտորային համակարգերի մաթեմատիկական և հաշվարկային մոդելներ, որոնց միջոցով գնահատվում են սեփական հաճախականությունները, կրիտիկական պտտման արագությունները, տատանումների ամպլիտուդները և դինամիկական կայունությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նյութերի մեխանիկական հատկություններին, կառուցվածքային չափերին, զանգվածների բաշխմանը և ռոտորի հավասարակշռությանը, քանի որ այդ գործոնների փոքր փոփոխություններն անգամ կարող են էապես փոխել մեքենայի դինամիկական վարքը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հոգնածության երևույթներին, մաշվածությանը և կրկնվող դինամիկական բեռնվածքներին, որոնք անմիջականորեն կապված են մեքենայի երկարակեցության հետ։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև նախագծային լուծումների օպտիմալացման մեթոդներ, որոնց միջոցով հնարավոր է նվազեցնել թրթռումները, բարձրացնել կայունությունը և կանխել շահագործման վտանգավոր ռեժիմների առաջացումը։ Հուսալիության ապահովման տեսանկյունից կարևոր է նաև հնարավոր խափանումների պատճառների նախնական բացահայտումը և դրանց ազդեցության գնահատումը մեքենայի ընդհանուր աշխատանքի վրա։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել հավանականային գնահատման, ռիսկերի վերլուծության, տեխնիկական ախտորոշման և թվային մոդելավորման մեթոդներ։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ հուսալիությունն ու երկարակեցությունը դիտարկվում են ոչ միայն որպես շահագործման ընթացքում վերահսկվող ցուցանիշներ, այլև որպես նախագծային փուլում կանխորոշվող հատկություններ։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դեռևս մեքենայի ստեղծման ընթացքում հայտնաբերել թույլ օղակները, կատարել կառուցվածքային փոփոխություններ և նվազեցնել հետագա վերանորոգման ու սպասարկման ծախսերը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մեթոդներն ու հաշվարկային մոտեցումները կարող են կիրառվել տուրբոմեքենաների, էլեկտրական մեքենաների, կոմպրեսորների, պոմպերի և այլ պտտվող մեխանիզմների նախագծման ու կատարելագործման ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մեքենաշինության ինժեներներին, մեխանիկական համակարգերի նախագծողներին, ռոտորային դինամիկայի մասնագետներին, հուսալիության և տեխնիկական ախտորոշման ոլորտի հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Политология

Գիրքը նվիրված է քաղաքագիտության՝ որպես հասարակական գիտության կարևորագույն ուղղություններից մեկի ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է քաղաքական կյանքի, պետական կառավարման, իշխանության ձևավորման և իրականացման, քաղաքական համակարգերի գործունեության ու հասարակական հարաբերությունների հիմնական սկզբունքները։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու քաղաքականության էությանը, դրա առաջացմանն ու զարգացմանը, ինչպես նաև քաղաքական գործընթացների վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետության և հասարակության փոխհարաբերություններին, պետական իշխանության կառուցվածքին, կառավարման ձևերին, քաղաքական ինստիտուտների դերին և դրանց գործունեության առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են քաղաքական համակարգի բաղադրիչները, կուսակցությունների և հասարակական կազմակերպությունների նշանակությունը, ընտրական գործընթացների կազմակերպման սկզբունքները, քաղաքական մասնակցության ձևերն ու քաղաքացիների ներգրավվածությունը հասարակական և պետական կյանքում։ Նյութը նպաստում է ժողովրդավարության, իրավական պետության, քաղաքացիական հասարակության և քաղաքական մշակույթի վերաբերյալ գիտելիքների ձևավորմանը՝ ներկայացնելով դրանց փոխկապակցվածությունն ու նշանակությունը ժամանակակից հասարակության զարգացման գործում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև քաղաքական գաղափարախոսություններին, քաղաքական գիտակցությանն ու վարքագծին, հանրային կարծիքի ձևավորմանը, քաղաքական առաջնորդության առանձնահատկություններին և քաղաքական որոշումների ընդունման գործընթացներին։ Քաղաքագիտական հիմնահարցերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու հասարակության ներսում ընթացող քաղաքական փոփոխությունները, պետական քաղաքականության ձևավորման տրամաբանությունը, հասարակական շահերի արտահայտման մեխանիզմներն ու քաղաքական ուժերի փոխազդեցությունը։ Ձեռնարկի ուսումնամեթոդական բնույթը ենթադրում է նյութի համակարգված ներկայացում և ուսումնական գործընթացում դրա կիրառման հնարավորություն։ Այն կարող է օգտակար լինել քաղաքական և հասարակական երևույթների վերաբերյալ հիմնարար գիտելիքներ ձեռք բերելու, մասնագիտական բառապաշարը հարստացնելու, տեսական հասկացությունները տարբերակելու և քաղաքական գործընթացները վերլուծելու կարողությունները զարգացնելու համար։ Գիրքը կարող է ծառայել որպես ուսումնական օժանդակ նյութ քաղաքագիտության դասընթացների շրջանակում՝ աջակցելով թեմաների հաջորդական յուրացմանը, ինքնուրույն ուսումնասիրությանը և հասարակական կյանքի վերաբերյալ գիտակցված ու հիմնավորված դիրքորոշման ձևավորմանը։ Քաղաքական իրադարձությունների և կառավարման գործընթացների ուսումնասիրության միջոցով ընթերցողը կարող է զարգացնել վերլուծական մտածողությունը, համադրել տարբեր քաղաքական մոտեցումներ և ավելի լավ ըմբռնել պետական կառույցների, հասարակական ինստիտուտների ու քաղաքացիների իրավունքների և պարտականությունների փոխկապակցվածությունը։ Այսպիսով, աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ինչպես քաղաքագիտություն ուսումնասիրող ուսանողների, այնպես էլ քաղաքական և հասարակական հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով քաղաքական գիտելիքների ընդլայնմանը և հասարակական գործընթացների առավել խորքային ընկալմանը։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է ագրարային հարցի պատմական զարգացմանը և ժամանակակից վիճակին՝ ընդգծելով գյուղատնտեսության դերը տնտեսության ընդհանուր կառուցվածքում և հասարակության սոցիալ-տնտեսական զարգացման մեջ։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչպես է «ագրարային հարցը» ձևավորվել որպես հողային հարաբերությունների, գյուղացիության վիճակի, արտադրողականության և գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման հիմնախնդիրների համալիր։ Հեղինակը վերլուծում է ագրարային հարաբերությունների զարգացման փուլերը տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում՝ ֆեոդալականից մինչև արդյունաբերական և հետինդուստրիալ տնտեսություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողային բարեփոխումներին, գյուղատնտեսության տեխնիկական վերազինմանը, պետական աջակցության քաղաքականությանը և գյուղական բնակչության սոցիալական խնդիրներին։ Գրքում քննարկվում են նաև ժամանակակից ագրարային քաղաքականության մարտահրավերները՝ պարենային անվտանգություն, կայուն գյուղատնտեսություն, կլիմայական փոփոխությունների ազդեցություն և գյուղական տարածքների զարգացում։ Վերլուծվում է ագրարային հատվածի կապը ազգային տնտեսության, զբաղվածության և տարածաշրջանային զարգացման հետ։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, գյուղատնտեսության մասնագետների, պետական քաղաքականություն մշակողների և սոցիալական զարգացման հարցերով հետաքրքրվողների համար։