Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1990, Մարտ, թիվ 3)

Медицина

Այս աշխատանքը նվիրված է քրոնիկ սրտային անբավարարության պայմաններում ձախ փորոքի դիաստոլիկ դիսֆունկցիայի ախտաֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրա դեղորայքային շտկման հնարավորություններին։ Հեղինակը վերլուծում է դիաստոլիկ դիսֆունկցիայի ձևավորման հիմնական մեխանիզմները՝ ներառյալ մկանային ռելաքսացիայի խանգարումը, փորոքային կոշտության բարձրացումը, միոկարդի հիպերտրոֆիան և ֆիբրոզային փոփոխությունները, որոնք հանգեցնում են փորոքի լցման ճնշման աճին և սրտային արտամղման նվազմանը պահպանված արտամղման ֆրակցիայի պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության վաղ փուլերի ախտորոշման մեթոդներին՝ էխոկարդիոգրաֆիկ ցուցանիշների, հյուսվածքային դոպլերագրիայի և բիոմարկերների կիրառմամբ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել դիաստոլիկ ֆունկցիայի աստիճանը և կանխատեսել հիվանդության ընթացքը։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է դեղորայքային միջամտությունների արդյունավետությունը՝ ներառյալ ռենին-անգիոտենզին-ալդոստերոն համակարգի արգելակիչները, բետա-բլոկատորները, միզամուղները և նոր սերնդի հակահիպերտենզիվ միջոցները, որոնք նպաստում են հեմոդինամիկ բեռի նվազեցմանը և սրտային ֆունկցիայի բարելավմանը։ Ներկայացվում են նաև ոչ դեղորայքային մոտեցումներ՝ կենսակերպի փոփոխություն, ֆիզիկական ակտիվության կարգավորում և ուղեկցող հիվանդությունների կառավարում։ Շեշտվում է, որ դիաստոլիկ դիսֆունկցիայի արդյունավետ կառավարումը պահանջում է համալիր մոտեցում՝ ուղղված ոչ միայն ախտանիշների մեղմմանը, այլև հիմքում ընկած կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունների դանդաղեցմանը։

Другие предметы

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Արարատյան հարթավայրի աղակալված և ալկալիացված հողերի մելիորատիվ վիճակի բարելավման խնդիրներին՝ ֆիզիկական և քիմիական միջոցների համալիր կիրառման միջոցով՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել հողերի բերրիությունը և գյուղատնտեսական օգտագործման արդյունավետությունը։ Նյութում վերլուծվում են հողերի աղակալման և ալկալիացման հիմնական պատճառները՝ ոռոգման ջրերի որակ, բարձր գոլորշիացում, դրենաժային համակարգերի անբավարարություն և հողի աղային ռեժիմի խախտում, որոնք հանգեցնում են հողի կառուցվածքի վատթարացման և բուսականության նվազման։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆիզիկական մելիորացիոն միջոցներին՝ դրենաժի կազմակերպում, խորը վար, հողի կառուցվածքի մեխանիկական բարելավում, ինչպես նաև քիմիական միջոցներին՝ գիպսավորում, թթվային և աղային հավասարակշռության կարգավորում, լվացման ռեժիմների կիրառում։ Քննարկվում են նաև ոռոգման արդյունավետ համակարգերի ներդրման անհրաժեշտությունը և ջրային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման դերը հողերի վերականգնման գործընթացում։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ Արարատյան հարթավայրի աղակալված հողերի կայուն բարելավումը հնարավոր է միայն համալիր մոտեցման դեպքում՝ համադրելով ինժեներական, քիմիական և ագրոտեխնիկական միջոցառումները՝ ապահովելով երկարաժամկետ գյուղատնտեսական արտադրողականություն և էկոլոգիական կայունություն։

Информатика

Այս ուսումնամեթոդական ձեռնարկը ներկայացնում է Windows օպերացիոն համակարգերի կառուցվածքը, հիմնական հնարավորությունները և օգտագործման սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել գործնական հմտություններ համակարգչային աշխատանքի ոլորտում։ Գրքում բացատրվում են օպերացիոն համակարգի հիմնական բաղադրիչները, ֆայլային համակարգի կազմակերպումը, օգտվողների հաշիվների կառավարումը, ծրագրերի տեղադրումն ու կարգավորումը, ինչպես նաև համակարգի անվտանգության և տվյալների պաշտպանության հիմնական մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Windows միջավայրում արդյունավետ աշխատանքի գործիքներին՝ ներառյալ աշխատանքային միջավայրը, կարգավորումները, ցանցային հնարավորությունները և համակարգի օպտիմալացման պարզ մեթոդները։ Նյութը կառուցված է քայլ առ քայլ ուսուցման սկզբունքով և ուղեկցվում է գործնական օրինակներով ու հանձնարարություններով, որոնք օգնում են ամրապնդել ձեռք բերված գիտելիքները։ Ձեռնարկը նախատեսված է ուսանողների, սկսնակ օգտվողների և տեղեկատվական տեխնոլոգիաներով հետաքրքրվողների համար՝ ապահովելով հստակ և մատչելի հիմք Windows օպերացիոն համակարգերի ուսումնասիրության համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է միափող կոլոստոմայով հիվանդների վիրաբուժական վերականգնման սկզբունքների, մեթոդների և բուժման արդյունքների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կոլոստոմայի ձևավորման պատճառները, հիվանդների հետվիրահատական վիճակի առանձնահատկությունները և հետագա վերականգնողական բուժման կազմակերպման խնդիրները։ Վերլուծվում են աղիքային բնական անցանելիության հնարավոր վերականգնման համար հիվանդների ընտրության չափանիշները, նախավիրահատական հետազոտությունների նշանակությունը և վիրաբուժական միջամտության պլանավորման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաստ աղու մնացած հատվածների վիճակի գնահատմանը, նախկին վիրահատության հետևանքներին և կրկնակի վիրաբուժական միջամտության արդյունքների վրա ազդող գործոններին։ Դիտարկվում են վերականգնողական վիրաբուժության տարբեր մոտեցումները, դրանց կիրառման հնարավորությունները և հետվիրահատական հսկողության առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են հնարավոր բարդությունների կանխարգելման, վաղ հայտնաբերման և բուժման հարցերը, ինչպես նաև հիվանդների ընդհանուր առողջական վիճակի և ուղեկցող հիվանդությունների նշանակությունը բուժման մարտավարության ընտրության ընթացքում։ Կարևորվում է անհատական մոտեցումը՝ հաշվի առնելով հիվանդի կլինիկական վիճակը, նախորդ վիրաբուժական բուժման բնույթը և վերականգնողական միջամտության իրականացման հնարավորությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վիրաբուժական վերականգնման ազդեցությանը հիվանդների առօրյա գործունեության, սոցիալական հարմարվողականության և կյանքի որակի բարելավման վրա։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել միափող կոլոստոմայով հիվանդների բուժման և վերականգնման կազմակերպման մեթոդների կատարելագործմանը, վիրաբուժական արդյունքների բարելավմանը և հետվիրահատական բարդությունների ռիսկի նվազեցմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ընդհանուր վիրաբուժության, կոլոպրոկտոլոգիայի և վերականգնողական բժշկության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Лингвистика

Այս գրականագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է հայ արձակագիր Հրաչյա Դաշտենցի ստեղծագործությունների լեզվական և ոճական առանձնահատկությունների համակողմանի քննությանը։ Աշխատության կենտրոնում գրողի արձակի լեզուն է՝ իր բառապաշարային հարստությամբ, արտահայտչական միջոցներով, շարահյուսական կառուցվածքներով, խոսքի տարբեր շերտերի կիրառությամբ և կերպարների անհատականացման հնարավորություններով։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն լեզվական միջոցները, որոնց շնորհիվ Դաշտենցի արձակը ձեռք է բերում ինքնատիպ հնչերանգ, կենդանի պատկերավորություն և ազգային-մշակութային ընդգծված երանգավորում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրողի կողմից ժողովրդական խոսքի, բարբառային տարրերի, դարձվածքների, հնաբանությունների և խոսակցական լեզվի տարբեր շերտերի օգտագործմանը։ Այդ լեզվական նյութը ստեղծագործություններում ոչ միայն ապահովում է միջավայրի և ժամանակաշրջանի հավաստի վերարտադրությունը, այլև նպաստում է հերոսների բնավորության, սոցիալական պատկանելիության, աշխարհընկալման և հոգեբանական առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև հեղինակի նկարագրական և պատմողական խոսքի առանձնահատկությունները, բնապատկերների ու միջավայրի պատկերավորման եղանակները, երկխոսությունների կառուցվածքը և հեղինակային խոսքի ու կերպարների խոսքի փոխհարաբերությունը։ Դաշտենցի արձակի ոճական ինքնատիպությունը պայմանավորված է պատմողական պարզության և լեզվական արտահայտչականության համադրությամբ, ինչպես նաև գրական լեզվի ու ժողովրդական խոսքի ստեղծագործական միավորմամբ։ Նրա լեզվում պատմական հիշողությունը, ազգային կենցաղը, հայրենի բնաշխարհը և մարդկային հարաբերությունները հաճախ արտահայտվում են ոչ միայն բովանդակության, այլև բառի, դարձվածքի և խոսքի հնչերանգի միջոցով։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև բառապաշարի թեմատիկ խմբերին՝ բնաշխարհի, կենցաղի, աշխատանքի, զինվորական կյանքի, ազգային սովորույթների և մարդկային փոխհարաբերությունների հետ կապված բառերի ու արտահայտությունների կիրառությանը։ Կարևոր է նաև շարահյուսական և ոճական կառույցների քննությունը, քանի որ կարճ ու դինամիկ նախադասությունների, նկարագրական ընդարձակ հատվածների, երկխոսությունների և ներքին խոսքի համադրությունը նպաստում է արձակի ռիթմի ու հուզական լարվածության ձևավորմանը։ Դաշտենցի լեզուն ուսումնասիրելիս էական է նաև հեղինակի պատմական և մշակութային աշխարհը, քանի որ նրա արձակային լեզուն սերտորեն կապված է ազգային ինքնության, պատմական ճակատագրի, հայրենիքի և սփյուռքահայության փորձառության թեմաների հետ։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել այն տեսանկյունից, որ լեզվական փաստերի վերլուծության միջոցով բացահայտում է գրողի գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները և ցույց է տալիս, թե ինչպես է լեզուն դառնում կերպարաստեղծման, միջավայրի վերարտադրության և ազգային հիշողության փոխանցման միջոց։ Այն կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, լեզվաբաններին, ոճաբաններին, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչներին, ինչպես նաև Դաշտենցի ստեղծագործական ժառանգությամբ ու հայ արձակի լեզվաոճական զարգացմամբ հետաքրքրվող ուսանողներին և հետազոտողներին։

История

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում խորհրդային իշխանության և եկեղեցու հարաբերությունների ուսումնասիրությանը 1920–1940 թվականների ժամանակահատվածում՝ ընդգծելով քաղաքական, գաղափարական և վարչական գործընթացները, որոնք ձևավորել են այդ հարաբերությունների բնույթը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է խորհրդային պետական քաղաքականությունը կրոնի նկատմամբ՝ ներառյալ հակակրոնական քարոզչությունը, եկեղեցական կառույցների սահմանափակումը և դրանց նկատմամբ վարչական վերահսկողության ուժեղացումը։ Աշխատությունում դիտարկվում են նաև Հայ առաքելական եկեղեցու դիրքորոշումը, ադապտացիոն ռազմավարությունները և այն մարտահրավերները, որոնց նա բախվել է նոր քաղաքական համակարգի պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում եկեղեցական գույքի ազգայնացման գործընթացին, հոգևորականության նկատմամբ իրականացված քաղաքական ճնշումներին և կրոնական կյանքի կազմակերպման սահմանափակումներին։ Վերլուծվում են նաև հասարակական ընկալումները և կրոնական ավանդույթների պահպանման ձևերը, որոնք շարունակել են գոյատևել չնայած պետական գաղափարական սահմանափակումներին։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ 1920–1940 թվականներին ձևավորվել է բարդ և հակասական հարաբերությունների համակարգ, որտեղ պետական գաղափարախոսությունը և կրոնական ինստիտուտը գտնվում էին մշտական լարվածության մեջ։