Նոր գրքեր: Տեխնիկա: Ինֆորմացիոն ցանկ

Педагогика

«Հայոց դաստիարակություն» աշխատությունը վերաբերում է հայ հասարակության մեջ դաստիարակության նշանակությանը, կրթական արժեքների ձևավորմանը և նոր սերնդի բարոյական ու մտավոր զարգացման խնդիրներին։ Դաստիարակությունը կարևոր դեր ունի անհատի աշխարհայացքի, վարքագծի, պատասխանատվության զգացման և հասարակության մեջ իր տեղի գիտակցման ձևավորման գործում։ Հայ կրթական մտքի շրջանակում այս հարցերը սերտորեն կապված են եղել ազգային լեզվի, մշակույթի, պատմական հիշողության և հոգևոր արժեքների պահպանման հետ։ Դաստիարակության վերաբերյալ աշխատությունները նպատակ են ունեցել ընդգծելու ընտանիքի, դպրոցի, ուսուցչի և հասարակական միջավայրի դերը երեխայի ու երիտասարդի ձևավորման գործընթացում։ Դրանցում քննարկվող հարցերը կարող են առնչվել բարոյական սկզբունքների յուրացմանը, կարգապահությանը, գիտելիքի ձեռքբերմանը, ինքնուրույն մտածողության զարգացմանը և հասարակական պարտքի գիտակցմանը։ Այսպիսի գրականությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում մանկավարժական մտքի պատմության մեջ, քանի որ արտացոլում է կրթության նպատակների, դաստիարակչական մեթոդների և ազգային ինքնության պահպանման վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանի պատկերացումները։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ կրթական ու հասարակական մտքի, դաստիարակության ավանդույթների և ազգային կրթության զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկավարժության պատմությամբ, հայ կրթական մշակույթով և ընտանիքի ու դպրոցի դաստիարակչական դերերի պատմական փոփոխություններով հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է պատկերավոր արտահայտչամիջոցների ուսումնասիրությանը գործաբանական ոճագիտության տեսանկյունից՝ անգլերեն լեզվական նյութի հիման վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են լեզվի պատկերավոր և արտահայտչական հնարավորությունները, դրանց կառուցվածքային ու իմաստային առանձնահատկությունները և հաղորդակցական նպատակներով կիրառության օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի միջոցների, ինչպիսիք են փոխաբերությունը, համեմատությունը, փոխանունությունը, մակդիրը, հեգնանքը, չափազանցությունը և այլ ոճական հնարքներ, որոնք խոսքին հաղորդում են արտահայտչականություն, հուզականություն և լրացուցիչ իմաստային երանգներ։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այդ միջոցները դիտարկվում են ոչ միայն որպես լեզվական կառուցվածքներ, այլև որպես կոնկրետ հաղորդակցական իրավիճակում որոշակի նպատակ իրականացնող գործաբանական միավորներ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել խոսողի մտադրությունը, հասցեատիրոջ ընկալումը, համատեքստը, հաղորդակցության նպատակը և սոցիալ-մշակութային պայմանները՝ որպես պատկերավոր արտահայտությունների իմաստի ձևավորման կարևոր գործոններ։ Անգլերենի փաստական նյութի հիման վրա կարող են ուսումնասիրվել տարբեր ժանրերում և խոսքային իրավիճակներում պատկերավոր միջոցների կիրառության առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով դրանց ոճական և հաղորդակցական գործառույթները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև ենթատեքստի, ենթադրույթի, հուզական ազդեցության և խոսքային ներգործության խնդիրներին, քանի որ պատկերավոր արտահայտության իրական նշանակությունը հաճախ ամբողջությամբ բացահայտվում է միայն տվյալ համատեքստում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են պատկերավոր միջոցները նպաստում խոսքի համոզչությանը, գնահատողականության, հուզականության, ակնարկայնության և արտահայտչականության ձևավորմանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են արժեքավոր լինել անգլերենի ոճաբանության և գործաբանության փոխկապակցվածության ուսումնասիրության, ինչպես նաև գեղարվեստական, հրապարակախոսական և այլ տիպի խոսքի վերլուծության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, ոճաբաններին, գործաբանության մասնագետներին, թարգմանիչներին, անգլերենի ուսուցիչներին, գրականագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Культура

Հրատարակությունը իրենից ներկայացնում է Հայկական ԽՍՀ-ում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված մատենագիտական ցանկ, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, մասնագետներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին, ուսանողներին և գրադարանային աշխատողներին արագ և կազմակերպված կերպով տեղեկացնել տվյալ ոլորտներում հրատարակված նոր նյութերի մասին։ Այն կազմվել է որպես ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվության աղբյուր և արտացոլում է հանրապետությունում հայերեն ու ռուսերեն լեզուներով հրատարակված մշակութաբանական և արվեստագիտական գրականությունը, ինչպես նաև համապատասխան թեմաներով այլ հրատարակություններ։ Ցանկի բովանդակային ընդգրկումը բավական լայն է և կարող է ներառել մշակույթի պատմությանը, մշակութային շինարարությանը, մշակութային-լուսավորական աշխատանքին, թանգարանագիտությանը, մշակութային ժառանգությանն ու հուշարձանների պահպանությանը, արվեստի տարբեր ճյուղերին, գրադարանագիտությանը և մատենագիտությանը վերաբերող նյութեր։ Հետևաբար այն արժեքավոր է ոչ միայն որպես նոր գրքերի մասին տեղեկությունների հավաքածու, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և գիտական տեղեկատվական միջավայրի փաստագրական արտացոլում։ Հրատարակության կառուցվածքում կարևոր նշանակություն ունի նյութերի դասակարգման սկզբունքը։ Մատենագիտական գրառումները համակարգվում են գրադարանային-մատենագիտական դասակարգման սխեմայի համաձայն, ինչի շնորհիվ ընթերցողը կարող է որոնումը կատարել ոչ միայն հեղինակով կամ հրատարակության անվանումով, այլև հետաքրքրող թեմատիկ կամ մասնագիտական բաժնի շրջանակում։ Յուրաքանչյուր բաժնի ներսում գրականության նկարագրությունները դասավորվում են այբբենական կարգով՝ նախ հայերեն, ապա ռուսերեն նյութերով։ Այս կառուցվածքը դարձնում է ցանկը հարմար գործիք ինչպես ընդհանուր տեղեկատվական որոնման, այնպես էլ մասնագիտական գրականության նպատակային ընտրության համար։ Հրատարակության առանձնահատկություններից է նաև յուրաքանչյուր մատենագիտական նկարագրությանը գրքի շիֆրի տրամադրումը։ Դա կարևոր գործնական նշանակություն ունի գրադարանային աշխատանքում, քանի որ ընթերցողին կամ գրադարանավարին հնարավորություն է տալիս ավելի արագ գտնել համապատասխան հրատարակությունը գրադարանի ֆոնդում։ Այսպիսով, ցանկը կատարում է ոչ միայն տեղեկատվական, այլև որոնողական և կողմնորոշիչ գործառույթ՝ կապ ստեղծելով մատենագիտական նկարագրության և գրադարանային հավաքածուի կոնկրետ միավորի միջև։ Նման հրատարակությունների ձևավորումը հատկապես կարևոր էր խորհրդային ժամանակաշրջանի գրադարանային համակարգում, երբ նոր գրականության ընթացիկ հաշվառումն ու մասնագիտական տեղեկատվության տարածումը գրադարանների գիտատեղեկատվական աշխատանքի կարևոր ուղղություններից էին։ Մշակույթի և արվեստի ոլորտում աշխատող մասնագետների համար նոր հրատարակությունների մասին պարբերաբար տեղեկանալը հնարավորություն էր տալիս հետևելու գիտական ուսումնասիրությունների, արվեստագիտական քննադատության, մշակութային կյանքի և համապատասխան մասնագիտական գրականության զարգացմանը։ Ցանկը կարող էր օգտագործվել նաև մատենագիտական տեղեկանքների պատրաստման, գրականության թեմատիկ ցուցակների կազմման, գրադարանային ցուցահանդեսների կազմակերպման և ընթերցողների հարցումների սպասարկման ժամանակ։ Հրատարակության կարևոր արժեքը դրա պատմական տեղեկատվական ներուժն է։ Այսօր նման մատենագիտական ցանկերը հնարավորություն են տալիս վերականգնելու որոշակի ժամանակահատվածում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ շրջանառվող գրականության պատկերը։ Դրանք կարող են ցույց տալ, թե տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի որ ուղղություններն էին առավել ակտիվ ուսումնասիրվում, ինչպիսի հրատարակություններ էին տարածվում և ինչ թեմատիկ խնդիրներ էին ներկայացվում մասնագիտական գրականության մեջ։ Այդ պատճառով նյութը կարող է դիտարկվել նաև որպես խորհրդային Հայաստանի մշակութային կյանքի և գիտական մտքի ուսումնասիրության օժանդակ աղբյուր։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել նաև հետազոտողների համար, ովքեր զբաղվում են գրականության պատմությամբ, արվեստի պատմությամբ, թատրոնով, երաժշտությամբ, կերպարվեստով, ճարտարապետությամբ, թանգարանային գործով կամ մշակութային ժառանգության պահպանության հարցերով։ Մատենագիտական նկարագրությունների համակարգված բնույթը հնարավորություն է տալիս կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի վերաբերյալ թեմատիկ գրականության ցանկեր, հետևել առանձին գիտական կամ մշակութային ուղղությունների զարգացմանը և բացահայտել հետազոտության համար անհրաժեշտ սկզբնաղբյուրները։ Միաժամանակ այն կարող է հետաքրքրել գրադարանագիտության և մատենագիտության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, քանի որ արտացոլում է խորհրդային շրջանի մասնագիտական տեղեկատվության կազմակերպման մեթոդները։ Հրատարակության գործնական նշանակությունը հատկապես մեծ է գրադարանավարների համար։ Այն կարող էր ծառայել որպես ամենօրյա աշխատանքի օժանդակ գործիք՝ նոր ստացված գրականությունը բացահայտելու, ընթերցողների հարցումները բավարարելու, թեմատիկ մատենագիտական ցուցակներ կազմելու և մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ տեղեկատվական սպասարկում իրականացնելու նպատակով։ Միաժամանակ այն կարող էր նպաստել ընթերցանության և մասնագիտական գրականության տարածմանը՝ ընթերցողներին ուղղորդելով դեպի նոր և համապատասխան հրատարակություններ։ Ընդհանուր առմամբ, այս մատենագիտական ցանկը կարելի է դիտարկել որպես Հայկական ԽՍՀ-ում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության ընթացիկ հաշվառման և տարածման կարևոր գործիք։ Այն միավորում է թեմատիկ դասակարգումը, այբբենական համակարգումը, մատենագիտական նկարագրությունը և գրադարանային որոնումը՝ ստեղծելով մշակույթի ու արվեստի ոլորտի նոր հրատարակությունների մասին տեղեկություն ստանալու հարմար աղբյուր։ Պատմական տեսանկյունից այն արժեքավոր է նաև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային, գիտական և գրադարանային տեղեկատվական միջավայրի փաստագրական վկայություն։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է սննդային նպատակներով կիրառվող վայրի բուսատեսակների տարածվածության, կենսաբանական առանձնահատկությունների և մշակության մեջ ներգրավման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը Լեռնային Ղարաբաղի տարածքի բնական պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում այն բույսերն են, որոնք տեղական սննդային ավանդույթներում օգտագործվել են հացատեսակների բուսական միջուկի կամ այլ սննդային բաղադրիչների պատրաստման համար։ Ուսումնասիրվում են դրանց տարածման աշխարհագրական առանձնահատկությունները, բնական աճելավայրերը, էկոլոգիական պահանջները, զարգացման փուլերը և շրջակա միջավայրի պայմաններին հարմարվելու բնութագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր բուսատեսակների կենսաձևերին, աճի և զարգացման սեզոնային ընթացքին, վերարտադրության առանձնահատկություններին և բնական պոպուլյացիաների պահպանման հնարավորություններին։ Բուսաբանական և էկոլոգիական ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս գնահատելու, թե տվյալ տեսակներն ինչպիսի պայմաններում են առավել արդյունավետ զարգանում և որքանով կարող են հարմարվել վերահսկվող գյուղատնտեսական մշակության պայմաններին։ Քննվում է վայրի բույսերի բնական պաշարների օգտագործման և դրանց պահպանության միջև հավասարակշռության խնդիրը, քանի որ սննդային նպատակներով հավաքը կարող է երկարաժամկետ տեսանկյունից պահանջել կայուն օգտագործման մոտեցումներ։ Մշակության մեջ ներդրման հնարավորությունների գնահատումը կարող է ներառել բույսերի կենսաբանական պահանջների, բազմացման ունակության, տեղական հողակլիմայական պայմաններին համապատասխանության և մշակաբույս դառնալու ներուժի համեմատական ուսումնասիրություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև տեղական էթնոբուսաբանական գիտելիքի և սննդային մշակույթի ուսումնասիրությունը, քանի որ վայրի ուտելի բույսերի կիրառությունը կապված է տարածաշրջանի ավանդական կենցաղի և բուսական ռեսուրսների օգտագործման պատմական փորձի հետ։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել արժեքավոր տեղական բուսական ռեսուրսների փաստագրմանը, դրանց գենետիկական բազմազանության պահպանմանը և գյուղատնտեսական նոր կամ քիչ տարածված մշակաբույսերի ընտրության գիտական հիմնավորմանը։ Վայրի տեսակների մշակության հնարավորությունը դիտարկվում է նաև որպես բնական պոպուլյացիաների նկատմամբ հավաքի ճնշումը նվազեցնելու և տեղական բուսական հումքի կայուն օգտագործումը խթանելու միջոց։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բուսաբանության, բույսերի էկոլոգիայի, ագրոկենսաբանության և էթնոբուսաբանության մոտեցումները՝ տեղական վայրի սննդային բույսերի կենսաբանական ռեսուրսների ուսումնասիրման և պահպանման նպատակով։

Культура

Հրատարակությունը մատենագիտական տեղեկատվական տեղեկատու է, որը ներկայացնում է Հայկական ԽՍՀ մշակույթին և արվեստին վերաբերող տվյալ ժամանակաշրջանի նոր հրատարակություններն ու մասնագիտական գրականությունը։ Այն նախատեսված է մշակութային և արվեստագիտական ոլորտներում լույս տեսնող գրականության համակարգված ներկայացման և անհրաժեշտ աղբյուրների որոնումը հեշտացնելու համար։ Տեղեկատուում ընդգրկված մատենագիտական նյութերը հնարավորություն են տալիս հետևել մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներում հրատարակվող աշխատություններին, ուսումնասիրություններին, ժողովածուներին, հոդվածներին և այլ նյութերին։ Ներկայացված տեղեկատվությունը կարող է ընդգրկել կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական ստեղծագործության, մշակութային ժառանգության և հարակից ոլորտների վերաբերյալ գրականություն։ Պարբերաբար ներկայացվող մատենագիտական տվյալները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական ուսումնասիրությունների հիմնական ուղղությունների, նոր հրապարակումների և մասնագիտական հետաքրքրությունների շրջանակի մասին։ Հրատարակությունն ունի նաև պատմական և աղբյուրագիտական նշանակություն, քանի որ դրա միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել խորհրդային Հայաստանի մշակութային կյանքի վերաբերյալ տարբեր տարիներին հրատարակված գրականության կազմն ու թեմատիկ ընդգրկումը։ Այն կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, մատենագետների, գրադարանային ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր ուսումնասիրում են Հայաստանի խորհրդային շրջանի մշակույթն ու արվեստը։

Педагогика

Այս աշխատությունը նվիրված է ոչ լեզվական համալսարաններում գերմաներենի ուսուցման ժամանակ տնտեսագիտական տերմինաբանության ընտրության և մեթոդական մոտեցումների մշակմանը։ Նյութում վերլուծվում են այն սկզբունքները, որոնց վրա պետք է հիմնված լինի մասնագիտացված lexis-ի ուսուցումը՝ ընդգծելով տերմինների ընտրության հստակությունն, նշանակության համատեքստային վերլուծությունը և ուսուցման նպատակների հետ հարմարվողականությունը։ Աշխատությունը պարունակում է նաև մեթոդական տիպերի համակարգում, օրինակ՝ դասընթացային, ինքնուրույն ուսուցման, բառապաշարային և գործնական պարապմունքների միջոցով տերմինների յուրացման մեխանիզմները։ Նյութում անդրադառնում է մասնագիտական լեզվին ինտեգրված ուսուցման կարևորությունը՝ ապահովելու ուսանողների խոսակցական և գրավոր կարողությունների զարգացմանը, ինչպես նաև տերմինների կիրառումը պրոֆեսիոնալ առօրյա իրավիճակներում։ Աշխատությունը կարևոր է լեզվաբանների, տնտեսագետների և ուսուցիչների համար՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել մասնագիտացված լեզվական ուսուցման արդյունավետությունը ոչ լեզվական բուհերում։