Նոր տարվա՝ Ամանորի տոնը հայոց երկրագործական օրացույցում․ պատմական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի հայցման ատենախոսության սեղմագիր

История

Հրատարակությունը խորհրդային շրջանի գրադարանային-մեթոդական բնույթի նյութ է, որը նախատեսված է գրադարանավարներին աջակցելու համար՝ Խորհրդային Միության Կոմունիստական կուսակցության 23-րդ համագումարի նյութերը ընթերցողներին և լայն հասարակությանը ներկայացնելու, տարածելու և դրանց շուրջ տեղեկատվական ու մշակութալուսավորական աշխատանք կազմակերպելու գործում։ Նյութը արտացոլում է իր ժամանակաշրջանի գաղափարական և քաղաքական միջավայրը, երբ գրադարաններին վերապահվում էր ոչ միայն գրականության պահպանման ու տրամադրման, այլև պետական-քաղաքական գաղափարների տարածման և բնակչության քաղաքական իրազեկման կարևոր դեր։ Հրատարակության մեջ, ըստ ամենայնի, ներկայացվում են գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման մեթոդական ցուցումներ, թեմատիկ միջոցառումների, գրքային ցուցահանդեսների, ընթերցողների հետ զրույցների, բարձրաձայն ընթերցումների, մատենագիտական տեսությունների և այլ տեղեկատվական ձևերի կիրառման առաջարկություններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն կարող է ունենալ համագումարի որոշումների և նյութերի հանրամատչելի ներկայացումը՝ տարբեր տարիքային և սոցիալական խմբերի ընթերցողների համար։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու խորհրդային գրադարանների հասարակական-քաղաքական գործառույթների, ընթերցանության կազմակերպման մեթոդների և տվյալ ժամանակաշրջանում գրադարանային աշխատանքի նկատմամբ ներկայացվող գաղափարական պահանջների մասին։ Այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր կարող է լինել խորհրդային ժամանակաշրջանի գրադարանագիտության, մշակութալուսավորական աշխատանքի, քաղաքական քարոզչության և տեղեկատվության տարածման մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, պատմաբաններին, խորհրդային շրջանի մշակույթի և քաղաքական կյանքի հետազոտողներին, սոցիալական գիտությունների մասնագետներին, ինչպես նաև այդ ժամանակաշրջանի գրադարանային աշխատանքի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու հետազոտողներին։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է անբավարար ոռոգման ազդեցության ուսումնասիրությանը կարտոֆիլի տարբեր սորտերի աճի, զարգացման և հիմնական ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների վրա։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ջրային սթրեսի պայմաններում բույսերի արձագանքման առանձնահատկությունները, աճի ինտենսիվության փոփոխությունները, կենսազանգվածի կուտակումը, տերևային ապարատի վիճակը, ինչպես նաև ֆոտոսինթեզի, ջրային հաշվեկշռի և այլ ֆիզիոլոգիական գործընթացների փոփոխությունները։ Աշխատանքում համեմատվում են տարբեր սորտերի հարմարվողական հնարավորությունները՝ գնահատելով դրանց երաշտադիմացկունությունը, արտադրողականության պահպանման ներուժը և ջրի սահմանափակ պայմաններում կենսունակության աստիճանը։ Ներկայացված արդյունքները հնարավորություն են տալիս բացահայտել այն գործոնները, որոնք նպաստում են կարտոֆիլի մշակաբույսի արդյունավետ աճին և բերքատվության պահպանմանը սահմանափակ ջրային ռեսուրսների պայմաններում։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի բույսերի ֆիզիոլոգիայի, ագրոնոմիայի, սելեկցիայի և գյուղատնտեսական գիտությունների ոլորտներում զբաղվող հետազոտողների, մասնագետների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումներ ոռոգման արդյունավետ կառավարման, սորտերի ընտրության և կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում գյուղատնտեսական արտադրության կայունության ապահովման ուղղությամբ։

Право

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է գործադուլի իրավական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության և միջազգային իրավական փորձի համեմատական վերլուծության հիման վրա։ Գրքում ներկայացվում է գործադուլի իրավունքի էությունը որպես աշխատողների կոլեկտիվ պաշտպանության կարևոր միջոց՝ դիտարկելով դրա սահմանադրական հիմքերը, իրականացման պայմանները և իրավական սահմանափակումները։ Հեղինակը վերլուծում է ՀՀ աշխատանքային օրենսդրությամբ նախատեսված գործադուլի կազմակերպման ընթացակարգերը, գործատուի և աշխատողների իրավունքների ու պարտականությունների հավասարակշռությունը, ինչպես նաև վեճերի լուծման մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ համեմատական ձևով ուսումնասիրվում են տարբեր երկրների իրավակարգավորումները՝ բացահայտելով միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գործադուլի իրավունքի և հասարակական շահի, տնտեսական կայունության ու պետական անվտանգության միջև հավասարակշռության ապահովման խնդիրներին։ Ներկայացվում են նաև օրենսդրական կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ՝ ուղղված աշխատանքային իրավունքների արդյունավետ պաշտպանության և սոցիալական գործընկերության զարգացման խթանմանը։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, ուսանողների և աշխատանքային իրավունքի հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Политология

Գիրքը՝ «Քաղաքական ուսմունքների պատմություն», հեղինակը Միրումյան Կ., հանդիսանում է ուսումնական ձեռնարկ, որը ներկայացնում է քաղաքական մտքի զարգացման պատմական ընթացքը՝ հնագույն ժամանակներից մինչև ժամանակակից քաղաքական տեսությունների ձևավորումը։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գաղափարների էվոլյուցիան տարբեր քաղաքակրթություններում՝ հին արևելյան, հին հունական, միջնադարյան, վերածննդի և նոր ժամանակների փուլերում, ինչպես նաև լուսաբանում է հիմնական քաղաքական մտածողների գաղափարները և նրանց ազդեցությունը պետականության և հասարակական կառավարման ձևավորման վրա։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են ազատականության, պահպանողականության, սոցիալիզմի, լիբերալիզմի և այլ քաղաքական ուսմունքների ձևավորման նախադրյալները, զարգացման փուլերը և գաղափարական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված քաղաքական տեսությունների պատմական համատեքստին, գաղափարական պայքարներին և դրանց ազդեցությանը պետական կառավարման համակարգերի վրա։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, դասախոսների և քաղաքական գիտություններով հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ նպաստելով քաղաքական մտքի պատմության համակարգված և խորացված ընկալմանը։

Биология

Այս աշխատությունը նվիրված է Lacerta ցեղին պատկանող կուսածին և երկսեռ ժայռային մողեսների սաղմնային զարգացման, բազմացման առանձնահատկությունների և հիբրիդների առաջացման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տարբեր վերարտադրողական տիպեր ունեցող ժայռային մողեսների կենսաբանական առանձնահատկությունները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով կուսածին բազմացման և երկսեռ վերարտադրության մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է սաղմերի զարգացման ընթացքի համեմատական վերլուծությունը՝ ձվաբջջի բեղմնավորումից կամ զարգացման մեկնարկից մինչև սաղմի ձևավորման և ձվից դուրս գալու փուլերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սաղմնային զարգացման փուլերի հաջորդականությանը, օրգանների և օրգան-համակարգերի ձևավորմանը, զարգացման տեմպերին և տարբեր վերարտադրողական խմբերի միջև հնարավոր տարբերություններին։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև կուսածին ձևերի առաջացման կենսաբանական հիմքերը և դրանց նշանակությունը տեսակների վերարտադրության ու պահպանման գործընթացներում։ Երկսեռ ձևերի հետ համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել վերարտադրողական ռազմավարությունների ազդեցությունը սաղմի զարգացման առանձնահատկությունների վրա և ավելի լավ հասկանալ տարբեր պոպուլյացիաների կենսաբանական կազմակերպվածությունը։ Հետազոտության առանձին կարևոր ուղղություն է հիբրիդների առաջացման ուսումնասիրությունը, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել տարբեր ձևերի և տեսակների միջև վերարտադրողական համատեղելիությունը, խաչասերման արդյունքները և սերնդի զարգացման առանձնահատկությունները։ Հիբրիդների կենսաբանական բնութագրերի ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր տվյալներ տրամադրել ժայռային մողեսների պոպուլյացիոն կառուցվածքի, գենետիկական փոխհարաբերությունների և էվոլյուցիոն գործընթացների վերաբերյալ։ Աշխատությունը կարող է ներառել սաղմաբանական դիտարկումներ, զարգացման փուլերի համեմատություն, կենսաչափական ցուցանիշների գնահատում և ստացված սերնդի կենսունակության ու ձևաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրություն։ Նման հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև կուսածինության առաջացման և պահպանման մեխանիզմների, գենետիկական բազմազանության և վերարտադրողական մեկուսացման խնդիրների ուսումնասիրության համար։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել Lacerta ցեղի ժայռային մողեսների կենսաբանության, զարգացման և էվոլյուցիոն հարաբերությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել կենդանաբանների, հերպետոլոգների, սաղմնաբանների, գենետիկների, էվոլյուցիոն կենսաբանների, բնապահպանների, հետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան կենսաբանական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում երգեհոնային մշակույթի ձևավորման, զարգացման և պատմական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են երգեհոնային արվեստի տարածման նախադրյալները, հայկական երաժշտական միջավայրում դրա կայացման գործընթացը և ազգային երաժշտական ավանդույթների հետ փոխազդեցությունը։ Անդրադարձ է կատարվում երգեհոնային կատարողական արվեստի զարգացմանը, երգեհոնային երաժշտության ստեղծագործական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև հայ կոմպոզիտորների և կատարողների ներդրմանը տվյալ բնագավառի հարստացման գործում։ Ուշադրություն է դարձվում երգեհոնի՝ որպես երաժշտական գործիքի գեղարվեստական և արտահայտչական հնարավորություններին, համերգային գործունեության զարգացմանը և մասնագիտական երաժշտական կրթության նշանակությանը։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է երգեհոնային մշակույթի տեղը Հայաստանի երաժշտական կյանքում՝ դիտարկելով այն ազգային և համաշխարհային երաժշտական ժառանգության փոխառնչությունների համատեքստում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, արվեստաբանների, երաժիշտ-կատարողների, ուսանողների և հայկական երաժշտական մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։