Оценка сопротивления усталости металл-полимерных соединений с применением сверхпрочных полимерных клеев

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է սրտի խոռոչների ռեմոդելավորման ֆունկցիոնալ և երկրաչափական հիմքերի ուսումնասիրությանը սրտամկանի ինֆարկտից հետո ինչպես վաղ, այնպես էլ ուշ հետինֆարկտային փուլերում։ Գրքում վերլուծվում են սրտի կառուցվածքային փոփոխությունները, որոնք առաջանում են իշեմիկ վնասվածքի հետևանքով, և դրանց ազդեցությունը սրտի պոմպային ֆունկցիայի, հեմոդինամիկայի և ընդհանուր սրտային աշխատանքի վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է սրտի խոռոչների ձևաբանական վերակառուցման մեխանիզմները՝ ընդգծելով լարվածության բաշխման, պատերի հաստացման և խոռոչների ընդլայնման փոխկապակցված գործընթացները։ Քննարկվում են նաև ռեմոդելավորման հետադարձ զարգացման հնարավորությունները, վերականգնողական գործընթացների դինամիկան և բուժական միջամտությունների ազդեցությունը սրտի կառուցվածքային վերականգնման վրա։ Աշխատության մեջ ընդգրկված են ժամանակակից պատկերային և ֆունկցիոնալ ախտորոշման մեթոդներ, ինչպես նաև կլինիկական դիտարկումներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել հիվանդության ընթացքը և կանխատեսել ելքերը։ Գիրքը նախատեսված է կարդիոլոգների, սրտային վիրաբույժների, հետազոտողների, կլինիկական օրդինատորների և բժշկական ոլորտի մասնագետների համար՝ որպես գիտական և գործնական կարևոր աղբյուր։

Культура

Հրատարակությունը մատենագիտական-տեղեկատվական բնույթի ընթացիկ տեղեկատու է, որի նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել ՀՍՍՀ մշակութային և գեղարվեստական կյանքի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր հրատարակված գրականությունը։ Այն նախատեսված է մասնագետների, գրադարանավարների, մատենագետների, մշակույթի և արվեստի ոլորտների աշխատողների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և թեմատիկ գրականություն որոնող ընթերցողների համար։ Նյութերը կարող են ընդգրկել մշակույթի պատմությանը և տեսությանը, կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, պարարվեստին, ժողովրդական ստեղծագործությանը, կիրառական արվեստին, թանգարանային և գրադարանային գործին, մշակութային հաստատությունների գործունեությանը և հարակից ոլորտներին վերաբերող գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ ու այլ տպագիր նյութեր։ Մատենագիտական գրառումների համակարգումը հնարավորություն է տալիս հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանում հրապարակվող մասնագիտական գրականության ընթացքին և արագ կողմնորոշվելու անհրաժեշտ աղբյուրների որոնման մեջ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նյութերի թեմատիկ դասակարգումը, որի շնորհիվ տարբեր բնագավառների վերաբերյալ տեղեկատվությունը ներկայացվում է տրամաբանական և գործնական օգտագործման համար հարմար կառուցվածքով։ Նման տեղեկատուն ոչ միայն օժանդակում է կոնկրետ հրապարակումների հայտնաբերմանը, այլև ընդհանուր պատկերացում է տալիս մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակչական գործունեության հիմնական ուղղությունների, ուսումնասիրվող թեմաների և մասնագիտական հետաքրքրությունների շրջանակի մասին։ Այն կարող է ծառայել որպես աղբյուր մատենագիտական որոնումների, թեմատիկ ցանկերի կազմման, գիտահետազոտական աշխատանքի նախապատրաստման և գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման համար։ Ընթացիկ բնույթը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ հնարավորություն է տալիս պարբերաբար արձանագրելու նոր լույս տեսած նյութերը և ապահովելու մասնագիտական հանրության իրազեկվածությունը համապատասխան գրականության վերաբերյալ։ Միաժամանակ նման մատենագիտական հրատարակությունների հաջորդական թողարկումները պատմական տեսանկյունից արժեքավոր նյութ են ստեղծում՝ հնարավորություն տալով հետագայում ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի, արվեստագիտական մտքի և հրատարակչական գործունեության զարգացումը։ Այսպիսով, հրատարակությունը համատեղում է տեղեկատվական, որոնողական, գիտամատենագիտական և պատմամշակութային գործառույթները՝ նպաստելով մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ գրականության համակարգված հաշվառմանը և արդյունավետ օգտագործմանը։

История

Այս աշխատությունը վերաբերում է Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի քաղաքական իրավիճակին և հատկապես սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի կառավարման տարիներին հայ բնակչության նկատմամբ իրականացվող քաղաքականությանը։ Հեղինակը՝ Դիմիտր Ա. Սպիրովը, փորձում է պատմական աղբյուրների, վկայությունների և վերլուծական դիտարկումների միջոցով ներկայացնել այն բարդ ու հակասական գործընթացները, որոնք ձևավորվել են Օսմանյան իշխանությունների և հայկական համայնքների հարաբերություններում XIX դարի վերջում և XX դարի սկզբում։ Գրքում քննարկվում են հայերի սոցիալ-քաղաքական դրությունը կայսրությունում, վարչական ճնշումների մեխանիզմները, հարկային և իրավական անհավասարությունները, ինչպես նաև այն քաղաքական զարգացումները, որոնք հանգեցրել են լարվածության աճի և զանգվածային բռնությունների։ Հեղինակը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում Աբդուլ Համիդ II-ի ներքին քաղաքականությանը, պետական վերահսկողության համակարգին և կայսրության պահպանման փորձերին՝ միաժամանակ ներկայացնելով հայկական հարցի միջազգային արձագանքները և եվրոպական տերությունների դիրքորոշումները։ Գիրքը համադրում է պատմական փաստերի շարադրանքն ու վերլուծական մեկնաբանությունը՝ փորձելով բացահայտել պատճառահետևանքային կապերը տարածաշրջանային քաղաքականության և հայկական բնակչության ճակատագրի միջև։ Այն կարևոր աղբյուր է Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, հայկական հարցով և միջազգային հարաբերությունների պատմական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Финансы

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կենսաթոշակային ֆոնդերի գործունեության և ֆինանսական ներգրավվածության փոխազդեցության համակողմանի վերլուծությանը՝ դիտարկելով դրանց ազդեցությունը ազգային ֆինանսական համակարգի զարգացման վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են կուտակային կենսաթոշակային համակարգի կառուցվածքը, ներդրումային քաղաքականությունը, ռիսկերի կառավարումը և ֆինանսական շուկաների հետ փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակը վերլուծում է կենսաթոշակային ֆոնդերի ներդրումների ուղղությունները, դրանց եկամտաբերությունը, կայունությունը և ազդեցությունը կապիտալի շուկայի խորացման վրա՝ ընդգծելով պետական կարգավորման և վերահսկողության դերը։ Գրքում քննարկվում են նաև ֆինանսական ներգրավվածության մակարդակի փոփոխությունները, բնակչության խնայողությունների վարքագիծը և ֆինանսական միջնորդության արդյունավետությունը՝ համադրելով տեսական մոտեցումները և ՀՀ փորձը։ Աշխատությունը ներկայացնում է առաջարկություններ կենսաթոշակային համակարգի կատարելագործման, ֆինանսական կայունության բարձրացման և ներդրումային միջավայրի բարելավման ուղղությամբ։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսների մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատողների, գիտահետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է ռազմավարական պլանավորման տեսական, մեթոդաբանական և կիրառական նշանակության ուսումնասիրությանը երկրի տնտեսական զարգացման կառավարման համակարգում՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով երկարաժամկետ նպատակների ձևակերպման, պետական քաղաքականության առաջնահերթությունների որոշման, ռեսուրսների բաշխման և զարգացման ծրագրերի իրականացման փոխկապակցվածությանը։ Ռազմավարական պլանավորումը դիտարկվում է որպես տնտեսական կառավարման այնպիսի գործիք, որը հնարավորություն է տալիս ընթացիկ խնդիրների լուծումը համադրել երկարաժամկետ զարգացման նպատակների հետ, կանխատեսել տնտեսական միջավայրի հնարավոր փոփոխությունները և ձևավորել պետական քաղաքականության փոխկապակցված ուղղություններ։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է ռազմավարական պլանավորման էության, գործառույթների և տնտեսական կառավարման համակարգում դրա տեղի բացահայտման վրա։ Տնտեսության զարգացումը կախված է բազմաթիվ փոխկապակցված գործոններից՝ արտադրողականությունից, ներդրումային ակտիվությունից, մարդկային կապիտալից, տեխնոլոգիական առաջընթացից, ենթակառուցվածքների վիճակից, արտաքին տնտեսական հարաբերություններից, ֆինանսական համակարգի արդյունավետությունից և պետական կառավարման որակից։ Այդ պատճառով առանձին ոլորտների մեկուսացված կառավարումը միշտ չէ, որ կարող է ապահովել երկարաժամկետ և հավասարակշռված արդյունքներ։ Ռազմավարական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տարբեր ոլորտների նպատակները դիտարկել միասնական համակարգում և սահմանել դրանց միջև անհրաժեշտ առաջնահերթություններ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ռազմավարական նպատակների ձևավորման գործընթացին։ Արդյունավետ պլանավորման համար անհրաժեշտ է ոչ միայն սահմանել ընդհանուր զարգացման տեսլական, այլև այն վերածել չափելի նպատակների, խնդիրների, ծրագրերի և կատարողականի ցուցանիշների։ Այս գործընթացը ենթադրում է տնտեսության ներկա վիճակի գնահատում, հիմնական սահմանափակումների և զարգացման ներուժի բացահայտում, հնարավոր սցենարների ուսումնասիրություն և համապատասխան քաղաքականության միջոցների ընտրություն։ Ռազմավարական նպատակները պետք է կապված լինեն իրական ռեսուրսների, ժամանակային սահմանների և պատասխանատու կառույցների հետ, հակառակ դեպքում ռազմավարական փաստաթուղթը կարող է մնալ ընդհանուր նպատակադրումների մակարդակում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մակրոտնտեսական կանխատեսումների և ռազմավարական պլանավորման փոխհարաբերությունը։ Տնտեսական աճի, գնաճի, զբաղվածության, ներդրումների, պետական ֆինանսների, արտաքին առևտրի և այլ ցուցանիշների հնարավոր զարգացումների գնահատումը անհրաժեշտ է երկարաժամկետ որոշումների հիմնավորման համար։ Միաժամանակ կանխատեսումը չի կարող ամբողջությամբ վերացնել ապագայի անորոշությունը, ուստի ռազմավարական կառավարման համակարգում կարևոր է տարբեր սցենարների դիտարկումը։ Բազային, բարենպաստ և ռիսկային սցենարների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել, թե տնտեսական քաղաքականության ընտրված ուղղությունները որքանով են դիմակայուն արտաքին և ներքին պայմանների փոփոխությունների նկատմամբ։ Առանձին ուղղություն է տնտեսական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը։ Երկարաժամկետ զարգացման ռազմավարությունը կարող է գնահատել տնտեսության տարբեր ճյուղերի արտադրողականությունը, արտահանման ներուժը, տեխնոլոգիական մակարդակը և աշխատատեղերի ստեղծման հնարավորությունները։ Կառուցվածքային փոփոխությունների պլանավորումը կարևոր է հատկապես այն տնտեսությունների համար, որոնք ձգտում են բարձրացնել ավելի մեծ ավելացված արժեք ստեղծող գործունեության տեսակների նշանակությունը։ Այս տեսանկյունից ռազմավարական պլանավորումը կապվում է արդյունաբերության, ծառայությունների, գյուղատնտեսության, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, ենթակառուցվածքների և այլ ոլորտների զարգացման քաղաքականությունների համակարգման հետ։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է ներդրումային քաղաքականության ռազմավարական կառավարումը։ Ներդրումները տնտեսական աճի և արտադրական ներուժի ընդլայնման հիմնական գործոններից են, սակայն դրանց ազդեցությունը կախված է նաև ներդրումների կառուցվածքից և արդյունավետությունից։ Երկարաժամկետ պլանավորման միջոցով հնարավոր է առանձնացնել այն ուղղությունները, որոնցում կապիտալ ներդրումները կարող են ստեղծել առավել լայն տնտեսական ազդեցություններ՝ նպաստելով արտադրողականության, ենթակառուցվածքների, տեխնոլոգիական կարողությունների և մարդկային կապիտալի զարգացմանը։ Միաժամանակ կարևորվում են գործարար միջավայրի կանխատեսելիությունը, սեփականության իրավունքների պաշտպանությունը, մրցակցային պայմանները և պետական քաղաքականության հետևողականությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում նորարարության և տեխնոլոգիական զարգացման ռազմավարական նշանակությանը։ Ժամանակակից տնտեսության մրցունակությունը մեծապես պայմանավորված է գիտելիքի, հետազոտությունների, տեխնոլոգիաների և նորարարական ձեռնարկատիրության արդյունավետ օգտագործմամբ։ Ռազմավարական պլանավորումը հնարավորություն է տալիս կրթության, գիտության, մասնավոր հատվածի և տեխնոլոգիական քաղաքականության միջև ձևավորել երկարաժամկետ կապեր։ Այս համատեքստում կարող են դիտարկվել հետազոտությունների խթանման, թվային փոխակերպման, տեխնոլոգիական ենթակառուցվածքների զարգացման և նորարարական ընկերությունների համար համապատասխան միջավայրի ձևավորման խնդիրները։ Կարևոր ուղղություն է մարդկային կապիտալի դերի ուսումնասիրությունը։ Տնտեսական զարգացման երկարաժամկետ հնարավորությունները կախված են բնակչության կրթությունից, մասնագիտական հմտություններից, առողջությունից և աշխատաշուկայի փոփոխություններին հարմարվելու կարողությունից։ Այդ պատճառով տնտեսական ռազմավարությունը նպատակահարմար է կապել կրթության և մասնագիտական պատրաստման քաղաքականության հետ։ Աշխատուժի հմտությունների և տնտեսության պահանջարկի միջև անհամապատասխանությունը կարող է սահմանափակել նույնիսկ ներդրումների և տեխնոլոգիական զարգացման դրական ազդեցությունը։ Ռազմավարական պլանավորումը հնարավորություն է տալիս կանխատեսել պահանջվող մասնագիտությունների և կարողությունների փոփոխությունները և համապատասխանեցնել կրթական քաղաքականությունը տնտեսական կառուցվածքի զարգացման ուղղություններին։ Առանձին տեղ է զբաղեցնում տարածքային զարգացման խնդիրը։ Տնտեսական ակտիվության կենտրոնացումը սահմանափակ թվով տարածքներում կարող է խորացնել տարածքային տարբերությունները և նվազեցնել երկրի ամբողջ տնտեսական ներուժի օգտագործման հնարավորությունը։ Ռազմավարական պլանավորման միջոցով հնարավոր է համադրել մարզային զարգացման, ենթակառուցվածքների, տրանսպորտային հասանելիության, զբաղվածության և ներդրումային քաղաքականության ուղղությունները։ Տարածքային պլանավորումը կարող է նպաստել տնտեսական հնարավորությունների ավելի լայն տարածմանը և տեղական մրցակցային առավելությունների օգտագործմանը։ Հետազոտության մեջ կարևորվում է փոքր և միջին ձեռնարկատիրության դերը։ Ձեռնարկատիրական ակտիվությունը կարող է նպաստել աշխատատեղերի ստեղծմանը, տնտեսական կառուցվածքի բազմազանեցմանը, նորարարությունների տարածմանը և մրցակցության զարգացմանը։ Ռազմավարական քաղաքականությունը կարող է ներառել ֆինանսավորման հասանելիության, վարչարարական պայմանների, ձեռնարկատիրական գիտելիքների և շուկաների հասանելիության բարելավման ուղղություններ։ Միաժամանակ կարևոր է գնահատել պետական աջակցության միջոցների իրական արդյունավետությունը և դրանց ազդեցությունը արտադրողականության ու երկարաժամկետ մրցունակության վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում արտաքին տնտեսական հարաբերությունների և արտահանման ռազմավարական նշանակությանը։ Փոքր բաց տնտեսության զարգացման հնարավորությունները սերտորեն կապված են արտաքին շուկաների հասանելիության, արտահանվող ապրանքների և ծառայությունների մրցունակության ու արտաքին տնտեսական ռիսկերի հետ։ Ռազմավարական պլանավորումը կարող է ուղղված լինել արտահանման կառուցվածքի բազմազանեցմանը, նոր շուկաների հասանելիությանը և միջազգային տնտեսական կապերի արդյունավետ օգտագործմանը։ Միաժամանակ արտաքին կախվածությունների գնահատումը կարևոր է տնտեսական դիմակայունության տեսանկյունից, քանի որ արտաքին պահանջարկի, ֆինանսական հոսքերի կամ միջազգային տնտեսական պայմանների փոփոխությունները կարող են ազդել ներքին զարգացման վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պետական ֆինանսների և ռազմավարական նպատակների փոխհարաբերությունը։ Երկարաժամկետ ծրագրերը պահանջում են ֆինանսական ռեսուրսներ, ուստի ռազմավարական պլանավորումը պետք է կապվի բյուջետային գործընթացի հետ։ Պետական ծախսերի առաջնահերթությունների սահմանումը, ծրագրային բյուջետավորումը և միջնաժամկետ ֆինանսական պլանավորումը հնարավորություն են տալիս ռազմավարական նպատակները վերածել ֆինանսավորվող գործողությունների։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է գնահատել պետական ֆինանսների կայունությունը և կանխել այնպիսի ծրագրերի կուտակումը, որոնց իրականացման համար բավարար ռեսուրսներ չեն կարող ապահովվել։ Առանձին ուղղություն է ռազմավարական և բյուջետային պլանավորման համակարգերի համաձայնեցումը։ Եթե ռազմավարական փաստաթղթերում սահմանված նպատակները չեն արտացոլվում բյուջետային հատկացումներում, դրանց գործնական ազդեցությունը սահմանափակվում է։ Այդ պատճառով կարևոր է նպատակների, ծրագրերի, ֆինանսավորման և արդյունքային ցուցանիշների միջև հստակ կապի ձևավորումը։ Միջնաժամկետ ծախսային պլանավորումը կարող է հանդես գալ որպես երկարաժամկետ ռազմավարության և տարեկան բյուջեի միջև կապող մեխանիզմ՝ ռազմավարական առաջնահերթությունները վերածելով կոնկրետ ֆինանսական որոշումների։ Կարևորվում է նաև պետական ներդրումային ծրագրերի ընտրության և գնահատման խնդիրը։ Սահմանափակ ֆինանսական ռեսուրսների պայմաններում անհրաժեշտ է համեմատել տարբեր նախագծերի տնտեսական և սոցիալական ազդեցությունները և առաջնահերթություն տալ այն ծրագրերին, որոնք առավել համապատասխան են երկարաժամկետ նպատակներին։ Ենթակառուցվածքային նախագծերի դեպքում կարևոր է գնահատել ոչ միայն շինարարության սկզբնական արժեքը, այլև սպասարկման հետագա ծախսերը, տնտեսական ակտիվության վրա ազդեցությունը և երկարաժամկետ արդյունավետությունը։ Հետազոտության մեջ առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում ռազմավարությունների իրականացման ինստիտուցիոնալ ապահովումը։ Նույնիսկ լավ մշակված ռազմավարությունը չի կարող ապահովել ակնկալվող արդյունքներ, եթե պատասխանատվությունները հստակ չեն բաշխված կամ բացակայում են իրականացման արդյունավետ մեխանիզմները։ Անհրաժեշտ է պետական կառավարման մարմինների միջև համակարգում, պատասխանատվության հստակեցում և տվյալների կանոնավոր փոխանակում։ Ռազմավարական կառավարման ինստիտուցիոնալ կառուցվածքը պետք է հնարավորություն տա համադրել տարբեր գերատեսչությունների ծրագրերը և կանխել նպատակների կրկնությունը կամ հակասությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում մշտադիտարկման և գնահատման համակարգին։ Ռազմավարության ընդունումը պլանավորման գործընթացի ավարտը չէ։ Իրականացման ընթացքում անհրաժեշտ է պարբերաբար գնահատել գործողությունների կատարումը, չափել արդյունքները և համեմատել դրանք նախապես սահմանված նպատակների հետ։ Կատարողականի ցուցանիշները հնարավորություն են տալիս տարբերակել գործողության իրականացումը դրա իրական տնտեսական արդյունքից։ Օրինակ՝ որոշ ծրագրի շրջանակում միջոցառումների իրականացումը դեռևս ինքնին չի նշանակում, որ բարձրացել է արտադրողականությունը կամ բարելավվել է համապատասխան ծառայության որակը։ Այդ պատճառով արդյունքամետ կառավարումը պահանջում է ոչ միայն գործողությունների, այլև վերջնական ազդեցությունների գնահատում։ Հայաստանի պետական ռազմավարական կառավարման ներկայիս բարեփոխումներում ևս ընդգծվում է փաստաթղթերի մշակումից դեպի տվյալահենք և արդյունքամետ կառավարում անցնելու, ռազմավարական փաստաթղթերի աստիճանակարգը հստակեցնելու և մշտադիտարկման ու կատարողականի կառավարման համակարգը զարգացնելու մոտեցումը։ Ռազմավարական և միջնաժամկետ պլանավորումը պետական կառավարման համակարգում կապվում է նաև տնտեսական, հարկաբյուջետային և ծախսային քաղաքականությունների հետ՝ ռազմավարական առաջնահերթությունները գործնական ծրագրերի վերածելու նպատակով։ Առանձին ուղղություն է ռազմավարական պլանավորման տեղեկատվական ապահովումը։ Որոշումների որակը մեծապես կախված է օգտագործվող տվյալների ճշգրտությունից, ժամանակայնությունից և համադրելիությունից։ Վիճակագրական համակարգը, վարչական տվյալների բազաները, տնտեսական հետազոտությունները և կանխատեսման գործիքները կարող են ապահովել անհրաժեշտ տեղեկատվական հիմքը։ Տվյալների պակասը կամ ուշացումը կարող է դժվարացնել ինչպես խնդիրների ճիշտ ախտորոշումը, այնպես էլ իրականացվող քաղաքականության ազդեցության գնահատումը։ Այդ պատճառով տվյալահենք կառավարումը ռազմավարական պլանավորման կարևոր բաղադրիչ է։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ռիսկերի կառավարումը։ Երկարաժամկետ տնտեսական պլանները իրականացվում են անորոշ միջավայրում, որտեղ հնարավոր են արտաքին տնտեսական ցնցումներ, ֆինանսական շուկաների փոփոխություններ, տեխնոլոգիական վերափոխումներ, բնական և կլիմայական ռիսկեր կամ այլ անսպասելի զարգացումներ։ Ռազմավարությունը պետք է ունենա որոշակի ճկունություն և նախատեսի փոփոխվող պայմաններին արձագանքելու մեխանիզմներ։ Սցենարային պլանավորումը և ռիսկերի պարբերական վերագնահատումը հնարավորություն են տալիս ռազմավարական ուղղությունները հարմարեցնել նոր պայմաններին՝ առանց երկարաժամկետ նպատակները կորցնելու։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կայուն զարգացման սկզբունքների ներառմանը տնտեսական պլանավորման մեջ։ Երկարաժամկետ տնտեսական արդյունքները կապված են բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, էներգետիկ համակարգերի, շրջակա միջավայրի պահպանության և կլիմայական փոփոխություններին հարմարվելու հետ։ Այդ պատճառով տնտեսական ռազմավարությունը կարող է ներառել ռեսուրսաարդյունավետության, կանաչ տեխնոլոգիաների, էներգաարդյունավետության և ավելի կայուն արտադրական մոդելների զարգացման ուղղություններ։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տնտեսական աճը դիտարկել ոչ միայն կարճաժամկետ արտադրության ավելացման, այլև երկարաժամկետ ռեսուրսային և բնապահպանական կայունության տեսանկյունից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է մասնավոր հատվածի մասնակցությունը ռազմավարական պլանավորման գործընթացին։ Պետական կառույցները սահմանում են քաղաքականության շրջանակները, սակայն տնտեսական գործունեության զգալի մասը իրականացվում է մասնավոր կազմակերպությունների և ձեռնարկատերերի կողմից։ Այդ պատճառով ռազմավարությունների մշակման ժամանակ գործարար հատվածի, մասնագիտական համայնքի և այլ շահագրգիռ կողմերի հետ խորհրդակցությունները կարող են նպաստել խնդիրների ավելի ամբողջական բացահայտմանը և իրականացման հնարավորությունների գնահատմանը։ Մասնակցային մոտեցումը կարող է նաև բարձրացնել ռազմավարական որոշումների կանխատեսելիությունը տնտեսական դերակատարների համար։ Առանձին նշանակություն ունի միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը։ Տարբեր երկրների տնտեսական զարգացման ռազմավարությունները հնարավորություն են տալիս համեմատել պլանավորման ինստիտուտները, արդյունաբերական և նորարարական քաղաքականությունները, ներդրումների խթանման մեխանիզմները և կատարողականի գնահատման համակարգերը։ Սակայն միջազգային փորձի կիրառումը պահանջում է տեղական տնտեսական կառուցվածքի, ինստիտուցիոնալ պայմանների և ռեսուրսային հնարավորությունների հաշվառում։ Այլ երկրի հաջողված քաղաքականության մեխանիկական կրկնությունը պարտադիր չէ, որ ապահովի նույն արդյունքը, ուստի համեմատական ուսումնասիրության նպատակը առավելապես կիրառելի սկզբունքների և մեխանիզմների բացահայտումն է։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են համադրվել համակարգային և համեմատական վերլուծությունը, մակրոտնտեսական ցուցանիշների ուսումնասիրությունը, ռազմավարական փաստաթղթերի բովանդակային գնահատումը, տնտեսական կանխատեսումը, սցենարային վերլուծությունը և կատարողականի ցուցանիշների ուսումնասիրությունը։ Տարբեր ժամանակաշրջանների զարգացման ծրագրերի համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ռազմավարական առաջնահերթությունների փոփոխությունները և գնահատել պլանավորման համակարգի ինստիտուցիոնալ զարգացումը։ Աշխատության գիտագործնական նշանակությունը պայմանավորված է տնտեսական քաղաքականության երկարաժամկետ հետևողականության ապահովման անհրաժեշտությամբ։ Ռազմավարական պլանավորումը կարող է ծառայել որպես պետական քաղաքականության տարբեր ոլորտները միավորող համակարգ՝ տնտեսական նպատակները կապելով ֆինանսական ռեսուրսների, ինստիտուցիոնալ պատասխանատվության և չափելի արդյունքների հետ։ Դրա արդյունավետությունը, սակայն, կախված է ոչ միայն ռազմավարական փաստաթղթերի առկայությունից, այլև նպատակների իրատեսությունից, իրականացման մեխանիզմներից, ֆինանսավորման համապատասխանությունից, տվյալների որակից և պարբերական գնահատման հնարավորությունից։ Ընդհանուր առմամբ նյութը ներկայացնում է տնտեսական զարգացման կառավարման մեջ երկարաժամկետ և միջնաժամկետ պլանավորման նշանակության համալիր ուսումնասիրություն՝ ընդգրկելով մակրոտնտեսական կանխատեսումը, կառուցվածքային վերափոխումները, ներդրումային և նորարարական քաղաքականությունը, մարդկային կապիտալը, տարածքային զարգացումը, պետական ֆինանսները, ինստիտուցիոնալ համակարգումը, մշտադիտարկումը և ռիսկերի կառավարումը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, ռազմավարական կառավարման, պետական տնտեսական քաղաքականության, հանրային կառավարման և զարգացման պլանավորման ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, մասնագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է տարածաշրջանում տարածված որոճողների հիմնական հելմինթոզների ուսումնասիրությանը, դրանց տարածվածության առանձնահատկությունների բացահայտմանը և կենդանիների վարակվածության դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցների մշակմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են խոշոր և մանր եղջերավոր կենդանիների մոտ հանդիպող մակաբուծային հիվանդությունները, դրանց հարուցիչների կենսաբանական առանձնահատկությունները, զարգացման ցիկլերը, տարածման ուղիները և կենդանիների օրգանիզմի վրա ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդությունների տարածվածության վրա ազդող բնական, կլիմայական, անասնապահական և սանիտարահիգիենիկ գործոններին, ինչպես նաև կենդանիների պահման ու արածեցման պայմաններին։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են հելմինթոզների ախտորոշման մեթոդները, հիվանդությունների կլինիկական և համաճարակաբանական դրսևորումները, ինչպես նաև վարակվածության մակարդակի գնահատման մոտեցումները։ Կարևորվում են կանխարգելիչ և բուժական միջոցառումները՝ ներառյալ կենդանիների պարբերական հետազոտությունը, հակահելմինթային միջոցների նպատակային կիրառումը, արոտավայրերի կառավարման բարելավումը և անասնաբուժասանիտարական պահանջների պահպանումը։ Ուսումնասիրությունը նպատակ ունի ձևավորելու համալիր պայքարի համակարգ, որը թույլ կտա նվազեցնել մակաբուծային հիվանդությունների տարածվածությունը, սահմանափակել դրանց պատճառած տնտեսական վնասները և բարձրացնել անասնապահության արտադրողականությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անասնաբույժներին, մակաբուծաբաններին, անասնաբույծներին, ֆերմերային տնտեսությունների մասնագետներին, անասնաբուժական ծառայությունների աշխատակիցներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։