Очерк района Эрзерумскаго и Битлисскаго вилайетов, прилегающаго к левому флангу нашей операционной линии - к Эрзеруму и маршрутныя описания

Медицина

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում օֆթալմոտրավմատոլոգիական օգնության արդյունավետության բարձրացման նպատակով կազմակերպչական, կանխարգելիչ, բուժական և վերականգնողական միջոցառումների համալիր համակարգին՝ այն դիտարկելով որպես բնակչության աչքային վնասվածքների կանխարգելման և բուժման որակի բարելավման բազմամակարդակ առողջապահական խնդիր։ Նյութում վերլուծվում են աչքի վնասվածքների հիմնական պատճառները՝ կենցաղային, արտադրական և ճանապարհատրանսպորտային պատահարներ, ինչպես նաև դրանց հաճախականության նվազեցման հնարավորությունները կանխարգելիչ միջոցառումների միջոցով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում առողջապահական համակարգի կազմակերպչական բաղադրիչին՝ շտապ օգնության ծառայությունների հասանելիություն, մասնագիտացված ակնաբուժական կենտրոնների ցանցի զարգացում, ժամանակակից ախտորոշիչ և վիրաբուժական տեխնոլոգիաների ներդրում։ Քննարկվում են նաև բուժական մոտեցումները՝ տրավմատիկ վնասվածքների վաղ ախտորոշում, վիրահատական միջամտությունների օպտիմալացում և դեղորայքային բուժման արդիականացում, ինչպես նաև վերականգնողական փուլը՝ տեսողական ֆունկցիաների վերականգնման և հիվանդների սոցիալական ադապտացիայի ապահովման նպատակով։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ օֆթալմոտրավմատոլոգիական օգնության արդյունավետության բարձրացումը պահանջում է կանխարգելման, բուժման և վերականգնման համակարգված ինտեգրում՝ առողջապահական ծառայությունների մատչելիության և որակի շարունակական բարելավման համատեքստում։

Финансы

Այս նյութը վերաբերում է ֆինանսական հաշվետվությունների միջազգային ստանդարտների (ՖՀՄՍ) և դրանց ուղեցույցների հրապարակման կարգին, կիրառման սկզբունքներին և հաշվապահական հաշվառման միջազգային միասնականացման գործընթացին։ Այն ներկայացնում է, թե ինչպես են ձևավորվում, հաստատվում և տարածվում ՖՀՄՍ-ները, ինչ դեր ունեն միջազգային կարգավորող մարմինները այդ գործընթացում, և ինչպես են ստանդարտները ապահովում ֆինանսական տեղեկատվության համադրելիությունը, թափանցիկությունը և վստահելիությունը տարբեր երկրների և կազմակերպությունների միջև։ Գրքում կամ նյութում մանրամասն բացատրվում են ֆինանսական հաշվետվությունների կազմման հիմնական պահանջները, դրանց կառուցվածքային բաղադրիչները և այն մեթոդաբանական մոտեցումները, որոնք կիրառվում են միջազգային հաշվապահական պրակտիկայում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև ստանդարտների փոփոխությունների, մեկնաբանությունների և ուղեցույցների նշանակությանը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը ազգային հաշվապահական համակարգերի վրա։ Նյութը կարևոր է ֆինանսիստների, հաշվապահների, աուդիտորների և տնտեսագիտական ոլորտի մասնագետների համար՝ ապահովելով համակարգված պատկերացում միջազգային ֆինանսական հաշվետվությունների կանոնակարգման վերաբերյալ։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է բյուրեղային նյութերի կառուցվածքային անկատարությունների հայտնաբերման նոր ռենտգենադիֆրակցիոն մեթոդների տեսական և փորձարարական հիմքերի մշակմանը։ Դիտարկվում են բյուրեղային կառուցվածքում առաջացող տարբեր տեսակի արատները, դեֆորմացիաները և կարգավորվածության խախտումները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ռենտգենյան ճառագայթների դիֆրակցիայի բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիֆրակցիոն պատկերների ձևավորման ֆիզիկական օրինաչափություններին, ռենտգենյան ճառագայթների և բյուրեղային ցանցի փոխազդեցությանը և կառուցվածքային փոփոխությունների նկատմամբ չափման մեթոդների զգայունության բարձրացման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են տեսական մոդելներ, որոնց միջոցով հնարավոր է կապ հաստատել փորձարարական դիֆրակցիոն տվյալների և բյուրեղում առկա կառուցվածքային անկատարությունների բնույթի, տարածական բաշխման ու արտահայտվածության միջև։ Քննարկվում են փորձարարական հետազոտությունների կազմակերպման, չափման պայմանների ընտրության, ստացված տվյալների մշակման և արդյունքների մեկնաբանման մեթոդական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում դիսլոկացիաների, ներքին լարումների, բյուրեղային ցանցի աղավաղումների և այլ կառուցվածքային անհամասեռությունների հայտնաբերման ու գնահատման հնարավորություններին։ Կարևորվում է նոր մեթոդների ճշգրտության, զգայունության և տեղեկատվական հնարավորությունների գնահատումը՝ ավանդական ռենտգենադիֆրակցիոն մոտեցումների հետ համեմատությամբ։ Տեսական հաշվարկների և փորձարարական արդյունքների համադրումը հնարավորություն է տալիս կատարելագործել բյուրեղային նյութերի կառուցվածքային վիճակի ոչ կործանարար հետազոտման մեթոդները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել նյութագիտության, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, միկրոէլեկտրոնիկայի և բարձր ճշգրտություն պահանջող նյութերի ու կառուցվածքների որակի վերահսկման ոլորտներում։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է գերմաներենի անցյալի անորոշ դերբայի քերականական, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հայերենի համապատասխան լեզվական միջոցների հետ զուգադրությամբ։ Վերլուծվում են տվյալ դերբայական կառույցների կազմության սկզբունքները, նախադասության մեջ դրանց կիրառման ձևերը և տարբեր խոսքային իրավիճակներում արտահայտվող ժամանակային ու իմաստային հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն միջոցներին, որոնց օգնությամբ գերմաներենում արտահայտվող գործողության նախորդությունը, ավարտվածությունը կամ այլ ժամանակային հարաբերությունները փոխանցվում են հայերենում։ Զուգադրական վերլուծության միջոցով բացահայտվում են երկու լեզուների քերականական համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ մի լեզվի որոշակի քերականական կառուցվածքը մյուսում չունի ամբողջությամբ նույնական ձև և պահանջում է այլ արտահայտչամիջոցների կիրառում։ Քննարկվում են դերբայական կառույցների շարահյուսական գործառույթները, դրանց կապը նախադասության մյուս անդամների հետ և համատեքստի ազդեցությունը համապատասխան հայերեն համարժեքի ընտրության վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև թարգմանության ընթացքում առաջացող խնդիրները և այն լեզվական փոխակերպումները, որոնք անհրաժեշտ են սկզբնական իմաստի հնարավորինս ճշգրիտ պահպանման համար։ Աշխատությունը նպաստում է գերմաներենի և հայերենի քերականական կառուցվածքների փոխհարաբերությունների առավել խորքային ընկալմանը և կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ թարգմանության տեսության ու պրակտիկայի, օտար լեզուների ուսուցման և համեմատական լեզվաբանության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, գերմաներենի մասնագետների, թարգմանիչների, դասախոսների և բանասիրական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Литература

Աշխատանքը նվիրված է սփյուռքահայ նշանավոր գրող Հակոբ Կարապենցի գրական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակի ստեղծագործությունը առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում ժամանակակից հայ արձակի և հատկապես սփյուռքահայ գրականության մեջ՝ միավորելով ազգային ինքնության, հայրենիքի, օտարության, մարդու ներաշխարհի, հիշողության, գոյության իմաստի և ժամանակակից քաղաքակրթության խնդիրները։ Գրականագիտական ուսումնասիրությունները նրա ստեղծագործությունը բնորոշում են նաև որպես փիլիսոփայական որոնումների տարածք՝ ընդգծելով գոյապաշտական և արդիապաշտ մտածողության ազդեցությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել գրողի արձակի թեմատիկ և գաղափարական առանձնահատկությունները, կերպարակերտման սկզբունքները, պատմողական եղանակը, լեզվաոճական միջոցները և ժամանակակից մարդու հոգեբանական աշխարհի ներկայացման ձևերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում սփյուռքահայ մարդու ինքնության խնդիրը․ նրա հերոսները հաճախ հայտնվում են հայրենիքի և օտար միջավայրի, ազգային պատկանելիության և համամարդկային արժեքների, անցյալի հիշողության և ներկայի իրականության միջև։ Կարապենցի գրական աշխարհում հայրենիքը ոչ միայն աշխարհագրական տարածք է, այլև հոգևոր հիշողության, ինքնության և գոյության կարևոր հենարան։ Միաժամանակ նրա ստեղծագործության մեջ նկատելի է ժամանակակից մեծ քաղաքի և քաղաքակրթական միջավայրի ազդեցությունը․ գրողը անդրադառնում է անհատի օտարմանը, ներքին մենությանը, հաղորդակցության դժվարություններին և ժամանակակից կյանքի հակասություններին։ Այդ պատճառով նրա արձակը կարող է դիտարկվել ոչ միայն ազգային, այլև համամարդկային խնդիրների տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են ընդգրկվել նրա պատմվածքները, վիպակներն ու վեպերը, այդ թվում՝ «Ադամի գիրքը», որը ներկայացվել է նաև որպես գրողի գրական ժառանգության կարևորագույն հրատարակություններից մեկը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նրա գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները, որտեղ ազգային հիշողությունը, անձնական փորձառությունը և ժամանակակից աշխարհի նկատմամբ քննադատական հայացքը միահյուսվում են։ Առանձնահատուկ ուշադրության է արժանի նաև հեղինակի գեղագիտական համակարգը, որի ուսումնասիրություններում նրա ստեղծագործությունը կապվում է հայկական գոյապաշտական գեղարվեստական մտածողության և արդիապաշտ գրականության հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է գրողի ստեղծագործական ժառանգությունը որպես ազգային և համամարդկային արժեքների, անհատի ներաշխարհի և սփյուռքահայ ինքնության բարդ հարաբերությունների արտահայտություն և կարող է օգտակար լինել հայ գրականության, սփյուռքահայ գրականության և ժամանակակից արձակի ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողների, դասախոսների և հետազոտողների համար։

Экология

Գրքում ներկայացվում են գյուղատնտեսության մեջ առաջացող թափոնների հիմնական տեսակները՝ բույսերի մնացորդներ, կենդանական ծագման թափոններ, օրգանական և անօրգանական նյութեր, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա։ Հեղինակը քննարկում է թափոնների վերամշակման և օգտագործման տարբեր եղանակներ՝ կոմպոստավորում, բիոգազի արտադրություն, օրգանական պարարտանյութերի ստացում և վերամշակման այլ տեխնոլոգիաներ։ Նշվում է, որ նման մոտեցումները նպաստում են հողի բերրիության բարձրացմանը և շրջակա միջավայրի աղտոտման նվազեցմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայուն կառավարման սկզբունքներին՝ ռեսուրսների խնայող օգտագործում, էկոլոգիական անվտանգություն և տնտեսական արդյունավետություն։