Оптимизация питательной среды каллусной и клеточно-суспензионной культуры Melissa officinalis L.

История

Այս աշխատությունը նվիրված է 1918–1920 թվականներին Նուխի և Արեշ գավառների հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված բռնությունների, կոտորածների, տեղահանությունների և հայերի ինքնապաշտպանության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այդ ժամանակաշրջանի քաղաքական և ռազմական անկայուն պայմաններն են, որոնց ազդեցությամբ տարածաշրջանի հայկական բնակավայրերը հայտնվել են ծանր և վտանգավոր իրավիճակում։ Աշխատությունում կարող են ներկայացվել Նուխի և Արեշ գավառների հայության ժողովրդագրական կազմը, բնակավայրերը, համայնքային կյանքը, տնտեսական ու մշակութային նշանակությունը, ինչպես նաև տարածաշրջանում ձևավորված քաղաքական իրադրությունը Առաջին աշխարհամարտի ավարտին և դրան հաջորդած տարիներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ բնակչության նկատմամբ բռնությունների բնույթին, դրանց պատճառներին, ընթացքին և հետևանքներին՝ դիտարկելով նաև տեղական իշխանությունների, զինված խմբավորումների և տարածաշրջանի տարբեր քաղաքական ուժերի դերակատարությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հայերի ինքնապաշտպանության կազմակերպումը, որի շրջանակում քննվում են բնակչության համախմբման, զինված դիմադրության կազմակերպման, բնակավայրերի պաշտպանության և անվտանգության ապահովման փորձերը։ Ինքնապաշտպանական պայքարը ներկայացվում է ոչ միայն որպես ռազմական դիմադրություն, այլև որպես համայնքի գոյությունը, ընտանիքների անվտանգությունը և ազգային ինքնությունը պահպանելու միջոց։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև առանձին բնակավայրերում տեղի ունեցած իրադարձություններին, զոհերի և տեղահանվածների խնդրին, բնակչության փրկության կամ արտագաղթի գործընթացներին և այդ իրադարձությունների երկարաժամկետ ժողովրդագրական ու հասարակական հետևանքներին։ Պատմական նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու մի ժամանակաշրջան, երբ Հարավային Կովկասի և Արևելյան Անդրկովկասի քաղաքական քարտեզը ենթարկվում էր արագ փոփոխությունների, իսկ տեղական բնակչությունը հաճախ հայտնվում էր զինված հակամարտությունների և ազգային-քաղաքական բախումների կենտրոնում։ Աշխատությունը կարևոր է նաև պատմական հիշողության պահպանման տեսանկյունից, քանի որ Նուխի և Արեշ գավառների հայության պատմությունը համեմատաբար նեղ տարածաշրջանային թեմա է, սակայն այն առնչվում է հայ ժողովրդի՝ Առաջին աշխարհամարտից հետո կրած կորուստների, բռնի տեղաշարժերի և ինքնապաշտպանական պայքարի ավելի լայն պատմությանը։ Նյութը կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, տարածաշրջանային պատմությամբ, ցեղասպանագիտությամբ, ժողովրդագրությամբ և հայկական համայնքների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև պատմության ուսանողներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն ողբերգական իրադարձությունների ընթացքն ու հետևանքները, այլև այն կազմակերպչական և մարդկային գործոնները, որոնց շնորհիվ տվյալ համայնքների մի մասը փորձել է դիմակայել բռնություններին և պահպանել իր գոյությունը։

Технология

Գիրքը նվիրված է մակրոկոմպոզիտային պողպատների կառուցվածքային առանձնահատկությունների և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ժառանգական բարձրաստիճան ջերմամեխանիկական ամրացման գործընթացների կիրառման պայմաններում։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են պողպատների կառուցվածքի ձևավորման մեխանիզմները, ջերմային և մեխանիկական ազդեցությունների փոխազդեցությունը, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք որոշում են նյութերի ամրությունը, կայունությունը և շահագործման հատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է մակրոկոմպոզիտային կառուցվածքների ստացման սկզբունքները, բաղադրիչների փոխազդեցության առանձնահատկությունները և բարձր ջերմաստիճանային մշակման ազդեցությունը մետաղների ներքին կառուցվածքի փոփոխությունների վրա։ Գրքում ներկայացվում են փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ, նյութերի միկրոկառուցվածքային վերլուծության մեթոդներ, մեխանիկական հատկությունների գնահատման մոտեցումներ և ջերմամեխանիկական մշակման արդյունավետության որոշման չափանիշներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժառանգական ազդեցությունների դերին, երբ նախորդ մշակման փուլերում ձևավորված կառուցվածքային առանձնահատկությունները հետագայում ազդում են պողպատի հատկությունների վրա։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բարձր ամրությամբ և հատուկ շահագործական հատկություններով մետաղական նյութերի ստեղծման ու կատարելագործման խնդիրների ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մետալուրգների, նյութագետների, մեքենաշինության ոլորտի մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների և տեխնիկական բուհերի ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են պողպատների կառուցվածքի ձևավորմամբ, ջերմամեխանիկական մշակմամբ և նոր սերնդի կոմպոզիտային նյութերի մշակմամբ։

Литература

Եղիշե Չարենց հայ գրականության ամենախոշոր ներկայացուցիչներից է, 20-րդ դարի առաջին կեսի ականավոր բանաստեղծ, արձակագիր և հասարակական գործիչ։ Նա համարվում է նորագույն հայ պոեզիայի հիմնադիրներից մեկը և մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ գրականության զարգացման վրա։ Չարենցի ստեղծագործություններում արտացոլված են հայրենիքի, ազատության, մարդու ներաշխարհի, ինչպես նաև ազգային ու սոցիալական խնդիրների թեմաները։ Նրա հայտնի գործերից են «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը և «Երկիր Նաիրի» պոեմը։ Չարենցի կյանքն ու ստեղծագործությունը սերտորեն կապված են Հայաստանի պատմական և քաղաքական բարդ շրջանի հետ, իսկ նրա ժառանգությունը այսօր համարվում է հայ մշակույթի անբաժանելի մաս։

Литература

«Հեղինե կամ գաղտնիք մը ի Կոստանդնուպոլիս» վերնագրով ստեղծագործությունը, դատելով անվանումից, պատկանում է պատմողական գեղարվեստական գրականությանը և հավանաբար կառուցված է գաղտնիքի, անհայտ հանգամանքների կամ մարդկային հարաբերությունների շուրջ ծավալվող պատմության հիման վրա։ Վերնագրում հիշատակված Հեղինե անունը կարող է մատնանշել ստեղծագործության գլխավոր հերոսուհուն, իսկ Կոստանդնուպոլսի հիշատակությունը գործողությունների հավանական միջավայրն է դարձնում Օսմանյան կայսրության մայրաքաղաքը՝ իր բազմազգ հասարակությամբ, աշխույժ քաղաքային կյանքով և սոցիալական բազմազան հարաբերություններով։ «Գաղտնիք մը» ձևակերպումը բնորոշ է այնպիսի վիպական պատմություններին, որոնց սյուժեն զարգանում է թաքնված իրադարձությունների, չբացահայտված հանգամանքների կամ հերոսների անձնական կյանքի շուրջ։ Այդպիսի ստեղծագործություններում գաղտնիքի բացահայտումը հաճախ դառնում է պատմության առաջընթացի հիմնական շարժիչը՝ ընթերցողի հետաքրքրությունը պահպանելով հաջորդական իրադարձությունների և կերպարների փոխհարաբերությունների միջոցով։ Վեպը կարող է անդրադառնալ սիրային հարաբերություններին, ընտանեկան կապերին, հասարակական կարծիքին, պատվի ու բարոյականության պատկերացումներին կամ անհատի՝ միջավայրի սահմանափակումների հետ ունեցած բախմանը։ Սակայն այս թեմաները հնարավոր մեկնաբանություններ են՝ հիմնված վերնագրի վրա, և առանց ամբողջական բնագրի հնարավոր չէ հաստատել ստեղծագործության իրական սյուժեն կամ գլխավոր գաղափարները։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսին Կոստանդնուպոլիսը հայ գրական և հրատարակչական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր։ Այստեղ ձևավորվում և զարգանում էր արևմտահայ գրականությունը, հրատարակվում էին վեպեր, թարգմանություններ, պարբերականներ և ընթերցանության համար նախատեսված այլ գործեր։ Քաղաքային միջավայրում ծավալվող վիպական պատմությունները հնարավորություն էին տալիս գրականության միջոցով ներկայացնելու հասարակական հարաբերությունները, տարբեր խավերի կենսակերպը և ժամանակաշրջանի բարոյական ու մշակութային հարցերը։ Ռուբեն Քյուրքչյանի տպարանում հրատարակված այս գիրքը արևմտահայ գրքի պատմության ուսումնասիրության համար հետաքրքրություն ներկայացնող նյութ է։ Առաջին հատորի առկայությունը ցույց է տալիս, որ ստեղծագործությունը նախատեսված էր որպես բազմահատոր հրատարակություն կամ շարունակություն ունեցող պատմություն, թեև հետագա հատորների գոյությունն ու հրատարակման տվյալները միայն այս գրառումից հաստատել հնարավոր չէ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել արևմտահայ վեպի զարգացման, 19-րդ դարի հայ ընթերցողական մշակույթի և Կոստանդնուպոլսի գրական կյանքի պատմությամբ զբաղվող ուսումնասիրողներին։ Հեղինակի, սյուժեի և ստեղծագործության գրական աղբյուրների վերաբերյալ ավելի հստակ եզրակացություններ անելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել գրքի տիտղոսաթերթը և բնագիրը։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է բնական և սինթետիկ ծագման մետաղապորֆիրինային միացությունների կենսաբանական ակտիվության ուսումնասիրությանը՝ բջջային և մանրէաբանական մոդելների վրա իրականացվող լաբորատոր հետազոտությունների շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում պորֆիրինային կառուցվածք ունեցող և տարբեր մետաղական իոնների հետ համալիրներ կազմող միացությունների հնարավոր հակաուռուցքային ու հակամանրէային հատկությունների գնահատումն է։ Մետաղապորֆիրինները հետաքրքրություն են ներկայացնում կենսաանօրգանական և դեղագործական քիմիայի համար, քանի որ դրանց կենսաբանական ազդեցությունը կարող է պայմանավորված լինել ինչպես պորֆիրինային համակարգի կառուցվածքով, այնպես էլ կենտրոնական մետաղական իոնի բնույթով և մոլեկուլի ընդհանուր ֆիզիկաքիմիական հատկություններով։ Ուսումնասիրության շրջանակում համեմատվում են տարբեր ծագման և կառուցվածքային առանձնահատկություններ ունեցող միացությունների ազդեցությունները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրանց կառուցվածքի և կենսաբանական ակտիվության միջև հնարավոր կապերը։ Հակաքաղցկեղային ուղղությամբ ուշադրություն է դարձվում փորձարարական բջջային մոդելներում միացությունների ազդեցությանը բջիջների կենսունակության, բազմացման և այլ կենսաբանական ցուցանիշների վրա՝ միաժամանակ գնահատելով առողջ և փոփոխված բջիջների նկատմամբ հնարավոր ընտրողականությունը։ Հակամանրէային ուսումնասիրությունները նպատակ ունեն պարզելու, թե հետազոտվող նյութերն ինչպիսի ազդեցություն կարող են ունենալ տարբեր մանրէաբանական մոդելների կենսունակության և աճի վրա։ Կարևոր ուղղություն է հնարավոր ազդեցության մեխանիզմների ընդհանուր ուսումնասիրությունը, ներառյալ բջջային օքսիդավերականգնման հավասարակշռության, թաղանթային համակարգերի և կենսական նշանակություն ունեցող մոլեկուլային գործընթացների հետ հնարավոր փոխազդեցությունները։ Լաբորատոր պայմաններում ստացված արդյունքները հնարավորություն են տալիս նախնական մակարդակում համեմատելու տարբեր միացությունների կենսաբանական ներուժը և առանձնացնելու հետագա հիմնարար հետազոտությունների համար հետաքրքրություն ներկայացնող կառուցվածքային խմբերը։ Միաժամանակ նման արդյունքները պետք է մեկնաբանվեն իրենց փորձարարական սահմանափակումների շրջանակում, քանի որ բջջային կամ մանրէաբանական մոդելներում արձանագրված ակտիվությունն ինքնին չի նշանակում կլինիկական արդյունավետություն կամ անվտանգություն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաանօրգանական քիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, ուռուցքաբանական հետազոտությունների և մանրէաբանության մոտեցումները՝ մետաղապորֆիրինային միացությունների կենսաբանական հատկությունների և դրանց հետագա գիտական ուսումնասիրման հնարավորությունների գնահատման նպատակով։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է գունավոր մետաղների բարակաշեղային մշակման տեխնոլոգիական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ որպես կտրող գործիք օգտագործելով միաբյուրեղ կորունդային թիթեղներ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն տեխնոլոգիական պայմաններն ու օրինաչափությունները, որոնք ապահովում են գունավոր մետաղների բարձր ճշգրտությամբ, արդյունավետ և կայուն մշակումը չափազանց փոքր կտրման խորությունների պայմաններում։ Բարակաշեղային մշակման դեպքում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն կտրող գործիքի երկրաչափությունը, սրությունը, ամրությունը, մակերևույթի որակը և մշակվող նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները, քանի որ նույնիսկ փոքր փոփոխությունները կարող են էապես ազդել կտրման ուժերի, մակերևույթի մաքրության և չափային ճշգրտության վրա։ Միաբյուրեղ կորունդային թիթեղների կիրառումը դիտարկվում է դրանց բարձր կարծրության, մաշակայունության և սուր կտրող եզր ձևավորելու հնարավորության համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել կտրման արագության, մատուցման, կտրման խորության, գործիքի երկրաչափական պարամետրերի և այլ տեխնոլոգիական գործոնների ազդեցությունը մշակման գործընթացի վրա։ Կարևոր ուղղություն է նաև կտրող գործիքի և մշակվող մետաղի փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, ներառյալ կտրող ուժերի, ջերմաստիճանային երևույթների, գործիքի մաշման և մշակված մակերևույթի միկրոերկրաչափության փոփոխությունները։ Հետազոտության արդյունքների հիման վրա հնարավոր է հիմնավորել տեխնոլոգիական ռեժիմներ, որոնք թույլ կտան նվազեցնել մակերևույթի խորդուբորդությունը, բարձրացնել մշակման ճշգրտությունը և երկարացնել կտրող գործիքի ծառայության ժամկետը։ Աշխատությունը կարող է ունենալ գործնական նշանակություն ճշգրիտ մեքենաշինության, գործիքաշինության և գունավոր մետաղներից բարձրորակ դետալների արտադրության ոլորտներում՝ նպաստելով բարակաշեղային մշակման գործընթացների տեխնոլոգիական կատարելագործմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել մեքենաշինության ինժեներներին, տեխնոլոգներին, նյութագետներին, գործիքաշինության մասնագետներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։