Ottomans and Armenians

Экономика

Գործազրկության ձևերը ներկայացնում են այն տարբեր տեսակները, որոնց միջոցով մարդիկ կարող են մնալ առանց աշխատանքի՝ տարբեր տնտեսական, կառուցվածքային կամ ժամանակավոր պատճառներով։ Առավել տարածված ձևերից է ֆրիկցիոն գործազրկությունը, որը կապված է աշխատանքի փոփոխման կամ նոր աշխատանք փնտրելու բնական գործընթացի հետ և սովորաբար համարվում է կարճաժամկետ։ Կառուցվածքային գործազրկությունը առաջանում է, երբ աշխատուժի հմտությունները չեն համապատասխանում աշխատաշուկայի պահանջներին կամ տնտեսության կառուցվածքը փոխվում է՝ օրինակ տեխնոլոգիական առաջընթացի հետևանքով։ Ցիկլային գործազրկությունը պայմանավորված է տնտեսական անկումներով, երբ ընդհանուր պահանջարկը նվազում է և ընկերությունները կրճատում են աշխատատեղերը։ Կա նաև սեզոնային գործազրկություն, որը առաջանում է տարվա որոշ ժամանակահատվածներում՝ կապված գյուղատնտեսության, զբոսաշրջության կամ այլ սեզոնային ոլորտների առանձնահատկությունների հետ։ Երբեմն առանձնացվում է նաև թաքնված գործազրկությունը, երբ մարդիկ աշխատում են իրենց կարողություններից ցածր արդյունավետությամբ կամ պաշտոնապես համարվում են զբաղված, բայց իրականում չունեն լիարժեք աշխատանք։ Գործազրկության տարբեր ձևերի ուսումնասիրությունը կարևոր է, քանի որ այն թույլ է տալիս պետություններին մշակել արդյունավետ զբաղվածության քաղաքականություն, նվազեցնել սոցիալական խնդիրները և ապահովել տնտեսական կայունություն։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ագրոպարենային համալիրում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ Արմավիրի մարզի օրինակով։ Վերլուծվում են գյուղատնտեսական արտադրության, վերամշակման և շուկայավարման շղթաներում փոքր ու միջին բիզնեսի դերակատարությունը, ինչպես նաև ոլորտի տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսավորման հասանելիության խնդիրներին, պետական աջակցության ծրագրերի արդյունավետությանը, ենթակառուցվածքների զարգացման մակարդակին և շուկայի մրցակցային միջավայրին։ Ուսումնասիրությունը նաև գնահատում է գյուղացիական տնտեսությունների ինտեգրացիան ագրոպարենային արժեքային շղթաներում, կոոպերացիայի զարգացման հեռանկարները և նոր տեխնոլոգիաների ներդրման ազդեցությունը արտադրողականության վրա։ Աշխատությունը ներկայացնում է միջազգային փորձի համեմատական վերլուծություն և գործնական առաջարկություններ՝ ուղղված փոքր և միջին ձեռնարկատիրության կայուն զարգացմանը և Արմավիրի մարզի ագրարային տնտեսության արդյունավետության բարձրացմանը։

Информатика

Գիրքը նվիրված է բարդ տոպոլոգիա ունեցող ցանցերում ռեսուրսների օպտիմալ օգտագործման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է ցանցային համակարգերի կառուցվածքի, ռեսուրսների բաշխման և կառավարման ժամանակակից մոտեցումները՝ հաշվի առնելով բազմաճյուղ և բազմամակարդակ ցանցերի առանձնահատկությունները։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են ցանցային տրաֆիկի կազմակերպման, հաղորդունակության բարձրացման, բեռնվածության հավասարակշռման, երթուղայնացման և համակարգի ընդհանուր արդյունավետության բարելավման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաթեմատիկական մոդելավորման, օպտիմալացման ալգորիթմների և հաշվարկային մեթոդների կիրառմանը՝ ցանցային ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման և աշխատանքի հուսալիության ապահովման նպատակով։ Գիրքը ներկայացնում է գիտական և ինժեներական լուծումներ, որոնք կարող են կիրառվել կապի, տեղեկատվական և բաշխված համակարգերի նախագծման ու շահագործման տարբեր ոլորտներում։ Աշխատանքը նախատեսված է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետների, ցանցային ինժեներների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և համակարգչային ցանցերի օպտիմալացման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

География

Կարապետյան Մ., հանդիսանում է ուսումնական և մեթոդական ձեռնարկ, որը նպատակ ունի աջակցել աշխարհագրության տեսական գիտելիքների կիրառմանը գործնական խնդիրների լուծման միջոցով։ Այն ընդգրկում է աշխարհագրության տարբեր բաժիններին վերաբերող տիպական խնդիրների համակարգված հավաքածու և դրանց լուծման քայլ առ քայլ մեկնաբանություններ։ Գրքում ներկայացված են ֆիզիկական և տնտեսական աշխարհագրության հիմնական հաշվարկային ու տրամաբանական խնդիրներ՝ կապված կլիմայի, ռելիեֆի, ջրագրության, բնակչության, տնտեսության և քարտեզագրական տվյալների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված խնդիրների լուծման մեթոդաբանությանը, տրամաբանական վերլուծությանը, քարտեզների և վիճակագրական տվյալների կիրառմանը, ինչպես նաև արդյունքների ճիշտ մեկնաբանմանը։ Ներառված են նաև ուսուցողական բացատրություններ, որոնք օգնում են աշակերտներին և ուսանողներին զարգացնել աշխարհագրական մտածողությունը և վերլուծական հմտությունները։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, ուսուցիչների և աշխարհագրությամբ հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ նպաստելով գիտելիքների ամրապնդմանը և գործնական կիրառման կարողությունների զարգացմանը։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է բազմակի կրիչներով թվային ազդանշանների ձևավորման և մշակման մեթոդների ուսումնասիրմանը ռադարային համակարգերում կիրառելու նպատակով։ Հետազոտության կենտրոնում օրթոգոնալ հաճախականային բաժանմամբ բազմակի կրիչների տեխնոլոգիայի հնարավորություններն են՝ ռադարային ազդանշանի կառուցվածքի ձևավորման, տարածվող էլեկտրամագնիսական ալիքի պարամետրերի կառավարման, անդրադարձած ազդանշանների ընդունման և դրանց թվային մշակման տեսանկյունից։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն հանգամանքի վրա, որ լայն հաճախականային տիրույթը մի շարք փոխադարձաբար օրթոգոնալ նեղաշերտ ենթակրիչների բաժանելու միջոցով հնարավոր է ձևավորել ճկուն կառուցվածքով ազդանշաններ և թվային մեթոդներով կառավարել դրանց հաճախականային ու ժամանակային բնութագրերը։ Ռադարային կիրառությունների դեպքում նման կառուցվածքը կարող է օգտագործվել շրջակա միջավայրում գտնվող օբյեկտների հայտնաբերման, դրանց հեռավորության և շարժման հետ կապված պարամետրերի գնահատման համար։ Ուսումնասիրվում են ազդանշանի մաթեմատիկական ներկայացման սկզբունքները, ենթակրիչների քանակի և հաճախականային հեռավորության ընտրությունը, օրթոգոնալության պայմանները, խորհրդանիշի տևողությունը և համակարգի ընդհանուր թողունակության հետ դրանց փոխկապակցվածությունը։ Օրթոգոնալության պահպանումը կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս միևնույն հաճախականային տիրույթում տեղակայված ենթակրիչները բաժանել ընդունման փուլում՝ նվազեցնելով դրանց փոխադարձ ազդեցությունը։ Ռադարային համակարգում, սակայն, տարածման միջավայրը, թիրախների շարժումը և ընդունիչի ոչ իդեալական բնութագրերը կարող են խախտել այդ պայմանները, ինչի պատճառով հետազոտության կարևոր խնդիր է դառնում նման շեղումների ազդեցության գնահատումը և համապատասխան մշակման մեթոդների ընտրությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում թվային ձևավորման գործընթացին։ Տվյալների կամ նախապես ընտրված համալիր գործակիցների բաշխումը ենթակրիչների միջև հնարավորություն է տալիս կառավարել հաղորդվող ազդանշանի սպեկտրային կառուցվածքը։ Հակադարձ արագ Ֆուրիեի ձևափոխությունը կարող է կիրառվել հաճախականային տիրույթում սահմանված ենթակրիչների համախմբված ժամանակային ներկայացումը ստանալու համար, իսկ ընդունման փուլում արագ Ֆուրիեի ձևափոխությունը հնարավորություն է տալիս վերադառնալ հաճախականային տիրույթ և առանձնացնել համապատասխան բաղադրիչները։ Այս մեխանիզմները կարևոր են համակարգի հաշվարկային արդյունավետության համար, քանի որ մեծ թվով ենթակրիչների անմիջական ձևավորումն ու առանձնացումը կարող են պահանջել զգալի հաշվարկային ռեսուրսներ։ Քննության է առնվում ցիկլային նախածանցի նշանակությունը և դրա ազդեցությունը համակարգի աշխատանքի վրա։ Այն կարող է օգտագործվել բազմուղի տարածման և ժամանակային ուշացումների հետևանքով առաջացող միջխորհրդանշային ազդեցությունների նվազեցման համար։ Ռադարային կիրառություններում անդրադարձած ազդանշանների ուշացումները կապված են տարբեր հեռավորությունների վրա գտնվող օբյեկտների հետ, ուստի համապատասխան ժամանակային պարամետրերի ընտրությունը կարող է ազդել չափումների հնարավոր տիրույթի և մշակման որակի վրա։ Միաժամանակ չափազանց երկար լրացուցիչ միջակայքը նվազեցնում է ազդանշանի օգտագործման արդյունավետությունը, ինչի պատճառով անհրաժեշտ է գտնել հավասարակշռություն պաշտպանական ժամանակային հատվածի և համակարգի արդյունավետության միջև։ Հետազոտության առանցքային ուղղություններից է հեռավորության գնահատման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը։ Հաղորդված և անդրադարձած ազդանշանների միջև առաջացող ժամանակային ու փուլային տարբերությունները կարող են պարունակել տեղեկություն օբյեկտի դիրքի վերաբերյալ։ Բազմակի ենթակրիչների առկայությունը հնարավորություն է տալիս տարբեր հաճախականություններում ստացված փուլային տվյալները համատեղ մշակել և դրանց հիման վրա ձևավորել հեռավորության պրոֆիլ։ Այս համատեքստում ուսումնասիրվում են հաճախականային թողունակության և հեռավորության տարբերակման կարողության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև այն սահմանափակումները, որոնք առաջանում են ենթակրիչների հաճախականային քայլի և ազդանշանի կառուցվածքի ընտրությունից։ Կարևոր տեղ է հատկացվում շարժվող օբյեկտների արագության գնահատմանը։ Շարժման հետևանքով անդրադարձած ալիքում առաջացող Դոպլերի հաճախականային շեղումը փոփոխում է ընդունված ազդանշանի պարամետրերը։ Բազմակրիչ կառուցվածքի դեպքում այս երևույթը միաժամանակ տեղեկատվության աղբյուր է և մշակման բարդացնող գործոն։ Մի կողմից Դոպլերի փոփոխությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել օբյեկտի ճառագայթային արագությունը, մյուս կողմից զգալի հաճախականային շեղումը կարող է խախտել ենթակրիչների օրթոգոնալությունը և առաջացնել միջկրիչային միջամտություն։ Հետևաբար ուսումնասիրվում են Դոպլերի ազդեցության գնահատման և փոխհատուցման թվային մեթոդները։ Հեռավորության և արագության համատեղ գնահատումը կարող է իրականացվել երկչափ թվային մշակման միջոցով։ Ընդունված հաջորդական ազդանշանների հաճախականային և ժամանակային փոփոխությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել հեռավորություն–Դոպլեր ներկայացում, որի միջոցով հնարավոր է առանձնացնել տարբեր դիրք և շարժման բնութագրեր ունեցող անդրադարձնող օբյեկտները։ Այս գործընթացում կարևոր են պատուհանային ֆունկցիաների, սպեկտրային մշակման և հայտնաբերման ալգորիթմների ընտրությունը, քանի որ վերջնական պատկերի որակը կախված է ոչ միայն հաղորդվող ազդանշանից, այլև ընդունված տվյալների մշակման ամբողջ շղթայից։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում աղմուկի և խանգարումների ազդեցությանը։ Իրական ռադարային համակարգում ընդունված ազդանշանը կարող է պարունակել ջերմային աղմուկ, շրջակա միջավայրի տարբեր օբյեկտներից անցանկալի անդրադարձումներ և այլ ռադիոհաճախականային համակարգերից առաջացող միջամտություններ։ Այդ պայմաններում անհրաժեշտ է առանձնացնել օգտակար անդրադարձումները ընդհանուր ֆոնից և գնահատել հայտնաբերման հավաստիությունը։ Թվային մշակման մեթոդները կարող են ներառել ֆիլտրում, կոհերենտ կուտակում, սպեկտրային վերլուծություն և հայտնաբերման շեմերի ձևավորում։ Հետազոտության ընթացքում կարող է գնահատվել ազդանշան–աղմուկ հարաբերակցության ազդեցությունը հեռավորության և արագության որոշման ճշտության վրա։ Կարևորվում է նաև բազմուղի տարածման խնդիրը։ Ռադարային ալիքը կարող է անդրադառնալ ոչ միայն նպատակային օբյեկտից, այլև շրջակա մակերևույթներից, շինություններից կամ այլ տարրերից։ Արդյունքում ընդունիչին հասնում են տարբեր ուշացումներով և ամպլիտուդներով բազմաթիվ բաղադրիչներ։ Բազմակրիչ ազդանշանների հաճախականային կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս որոշ դեպքերում մանրամասն ուսումնասիրել այդ տարածման միջավայրը, սակայն միաժամանակ անհրաժեշտ է տարբերակել նպատակային անդրադարձումը բազմուղի բաղադրիչներից։ Այս հարցը հատկապես կարևոր է քաղաքային, արդյունաբերական և այլ բարդ ռադիոալիքային միջավայրերում գործող համակարգերի համար։ Հետազոտության մեկ այլ կարևոր ուղղություն է պիկային և միջին հզորությունների հարաբերակցության խնդիրը։ Բազմաթիվ ենթակրիչների միաժամանակյա գումարման դեպքում ժամանակային ազդանշանում կարող են առաջանալ մեծ ամպլիտուդային գագաթներ։ Դրանք կարող են բարձր պահանջներ ներկայացնել հաղորդիչի ուժեղացուցիչի դինամիկ տիրույթին և նվազեցնել էներգետիկ արդյունավետությունը։ Այդ պատճառով կարող են ուսումնասիրվել ազդանշանի կառուցվածքի և ենթակրիչների փուլերի ընտրության այնպիսի մոտեցումներ, որոնք նպաստում են բարձր պիկային արժեքների սահմանափակմանը՝ առանց ռադարային տեղեկատվության էական կորստի։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ենթակրիչների կշիռների և մոդուլյացիոն խորհրդանիշների ընտրությանը։ Ռադարային համակարգում հաղորդվող հաջորդականությունը կարող է նախագծվել ոչ միայն տեղեկատվություն փոխանցելու, այլև անհրաժեշտ ռադարային հատկություններ ապահովելու համար։ Ենթակրիչների ամպլիտուդների և փուլերի նպատակային ընտրությունը հնարավորություն է տալիս ազդել ավտոկոռելյացիոն բնութագրերի, սպեկտրի ձևի և չափման հնարավորությունների վրա։ Այս տեսանկյունից ազդանշանի նախագծումը ներկայացվում է որպես բազմաչափ օպտիմալացման խնդիր, որտեղ միաժամանակ կարող են հաշվի առնվել հեռավորության տարբերակման կարողությունը, արագության գնահատումը, սպեկտրային արդյունավետությունը և հաղորդիչի տեխնիկական սահմանափակումները։ Կարևոր ուղղություն է ռադարային և հաղորդակցական գործառույթների համատեղ իրականացման հնարավորության ուսումնասիրությունը։ Բազմակրիչ ազդանշաններն արդեն լայնորեն կիրառվում են թվային կապի համակարգերում, և դրանց օգտագործումը ռադարային չափումների համար հնարավորություն է տալիս դիտարկել միասնական ալիքաձևով կապի ու զգայորոշման գործառույթների համատեղումը։ Նման համակարգերում նույն ռադիոհաճախականային ռեսուրսը կարող է ծառայել ինչպես տվյալների հաղորդմանը, այնպես էլ շրջակա միջավայրի վերաբերյալ տեղեկատվության ստացմանը։ Այս մոտեցումը կարող է կարևոր լինել տրանսպորտային, շարժական և այլ ինտեգրված ռադիոէլեկտրոնային համակարգերի զարգացման համար։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող է լինել մաթեմատիկական մոդելավորման և համակարգչային փորձարկումների համադրումը։ Տարբեր պարամետրերով ազդանշանների թվային ձևավորումը, տարածման և անդրադարձման մոդելավորումը, աղմուկի ավելացումը և ընդունված տվյալների հետագա մշակումը հնարավորություն են տալիս համեմատել տարբեր կառուցվածքների արդյունավետությունը վերահսկելի պայմաններում։ Մոդելավորման ընթացքում հնարավոր է փոփոխել ենթակրիչների քանակը, հաճախականային քայլը, ազդանշանի թողունակությունը, դիտարկման ժամանակը, աղմուկի մակարդակը և օբյեկտների շարժման պարամետրերը՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը վերջնական արդյունքի վրա։ Կարևորվում է նաև հաշվարկային բարդության գնահատումը, քանի որ ռադարային համակարգերը հաճախ պետք է իրականացնեն ազդանշանների մշակում իրական ժամանակում։ Արագ Ֆուրիեի ձևափոխության և թվային մատրիցային գործողությունների արդյունավետ իրականացումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել հաշվարկային ծախսերը, սակայն մեծ թողունակության, բազմաթիվ ենթակրիչների և երկար դիտարկման ժամանակի դեպքում մշակվող տվյալների ծավալը կարող է զգալի լինել։ Այդ պատճառով ազդանշանային ալգորիթմների ընտրության ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն տեսական ճշտությունը, այլև իրական սարքավորումներում դրանց իրագործելիությունը։ Աշխատության գիտագործնական նշանակությունը պայմանավորված է ժամանակակից թվային ռադարներում ճկուն և ծրագրային կերպով կառավարելի ալիքաձևերի կիրառման հնարավորությամբ։ Բազմակրիչ կառուցվածքը թույլ է տալիս նույն ընդհանուր սկզբունքի շրջանակում փոփոխել ազդանշանի բազմաթիվ պարամետրեր և այն հարմարեցնել տարբեր չափման պայմանների։ Հեռավորության ու արագության գնահատման, սպեկտրային կառավարման և թվային մշակման մեթոդների համատեղ ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել բարձր տարբերակման կարողությամբ և ծրագրային վերակազմավորման հնարավորությամբ ռադարային համակարգերի զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ նյութը ներկայացնում է բազմակրիչ ազդանշանների տեսական հիմքերի, թվային ձևավորման, տարածման, ընդունման և ռադարային տեղեկատվության մշակման համալիր ուսումնասիրություն՝ միավորելով ռադիոտեխնիկայի, թվային ազդանշանների մշակման և ռադարային չափումների խնդիրները։ Այն կարող է օգտակար լինել ռադիոտեխնիկայի, հեռահաղորդակցության, ռադարային համակարգերի, թվային ազդանշանների մշակման և ռադիոէլեկտրոնային համակարգերի նախագծման ոլորտների հետազոտողների, ինժեներների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է քվանտային դիպոլային ճառագայթիչների և մետաղական նանոկառուցվածքների փոխազդեցության պայմաններում ընթացող ռելաքսացման պրոցեսների տեսական և ֆիզիկական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ նանոմետրական չափերի մետաղական կառուցվածքների մոտ տեղակայված քվանտային համակարգի վարքագիծը կարող է էապես տարբերվել ազատ տարածության մեջ դիտվող վարքագծից, քանի որ նանոկառուցվածքը փոփոխում է ճառագայթման էլեկտրամագնիսական միջավայրը և դրանով ազդում ճառագայթիչի էներգիայի փոխանակման ու դինամիկայի վրա։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են քվանտային դիպոլային համակարգի գրգռված վիճակից ցածր էներգիական վիճակ անցնելու, էներգիայի կորստի, ճառագայթային և ոչ ճառագայթային անցումների, ինչպես նաև համակարգի ժամանակային էվոլյուցիայի հետ կապված գործընթացները։ Մետաղական նանոկառուցվածքների առկայությունը դիտարկվում է որպես շրջակա էլեկտրամագնիսական միջավայրի կառավարման միջոց, որի երկրաչափական և նյութական հատկությունները կարող են փոխել քվանտային ճառագայթիչի ռելաքսացիայի բնութագրերը։ Այս համատեքստում կարևոր են ճառագայթիչի և նանոկառուցվածքի միջև հեռավորությունը, նանոկառուցվածքի ձևն ու չափերը, մետաղի էլեկտրամագնիսական հատկությունները և համակարգի ռեզոնանսային պայմանները։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարելի է նանոմասշտաբային կառուցվածքների միջոցով կառավարել քվանտային համակարգերի ճառագայթային հատկությունները և փոփոխել դրանց կյանքի տևողությունն ու էներգիայի փոխանցման արդյունավետությունը։ Նման խնդիրները կարևոր են քվանտային օպտիկայի, նանոֆոտոնիկայի, պլազմոնիկայի և քվանտային էլեկտրոնիկայի համար, քանի որ մետաղական նանոկառուցվածքները կարող են ստեղծել ուժեղ տեղայնացված էլեկտրամագնիսական դաշտեր և էապես փոխել քվանտային ճառագայթիչների փոխազդեցությունը շրջակա միջավայրի հետ։ Աշխատանքի տեսական մոտեցումները կարող են կիրառվել տարբեր նանոկառուցվածքային երկրաչափությունների և քվանտային ճառագայթիչների համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել ռելաքսացիայի արագության փոփոխությունները և բացահայտել դրանց ֆիզիկական պատճառները։ Հետազոտության նշանակությունը հատկապես մեծ է այն տեսանկյունից, որ քվանտային համակարգերի հատկությունների կառավարումը նանոկառուցվածքների միջոցով ժամանակակից ֆիզիկայի կարևոր ուղղություններից է և կարող է հիմք հանդիսանալ նոր օպտիկական ու քվանտային սարքերի նախագծման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է քվանտային մեխանիկայի, էլեկտրադինամիկայի և նանոֆոտոնիկայի մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես է մետաղական նանոմիջավայրը ազդում քվանտային դիպոլային ճառագայթիչի ռելաքսացման վրա և ինչ հնարավորություններ է ստեղծում այդ գործընթացների վերահսկման համար։