PHP & MySQL

Медицина

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քիմիական ձեռնարկություններում աշխատողների առողջության սոցիալահիգիենիկ գնահատմանը՝ էկոլոգիական անբարենպաստ պայմանների ազդեցության համատեքստում։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են արտադրական և շրջակա միջավայրի վնասակար գործոնների ազդեցությունը աշխատողների առողջական վիճակի վրա, մասնագիտական ռիսկերի առանձնահատկությունները, հիվանդացության կառուցվածքը և առողջության պահպանման սոցիալական ու հիգիենիկ հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են աշխատանքային պայմանների գնահատման, շրջակա միջավայրի գործոնների վերահսկման, կանխարգելիչ բժշկության, մասնագիտական հիվանդությունների վաղ հայտնաբերման և աշխատողների առողջության մոնիթորինգի ժամանակակից մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատանքի անվտանգության բարձրացմանը, առողջապահական կանխարգելիչ միջոցառումների կատարելագործմանը և էկոլոգիական ռիսկերի նվազեցման ուղիներին։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել աշխատանքի հիգիենայի մասնագետների, հանրային առողջապահության ոլորտի աշխատակիցների, մասնագիտական պաթոլոգների, բնապահպանների, գիտաշխատողների, բժշկական բուհերի ուսանողների և արտադրական առողջության հարցերով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

История

Աշխատանքը նվիրված է 1945-1988 թվականներին հայկական սփյուռքում տեղի ունեցած ներքին տեղաշարժերի, բնակչության տարածական վերաբաշխման և համայնքային կառուցվածքի փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ձևավորված նոր պատմական պայմաններն են, որոնք էական ազդեցություն ունեցան տարբեր երկրներում և քաղաքներում բնակվող հայերի թվաքանակի, բնակության վայրերի, սոցիալական կազմի և համայնքային կյանքի կազմակերպման վրա։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է սփյուռքի ներքին շարժերը ոչ միայն որպես բնակչության ֆիզիկական տեղափոխություններ, այլև որպես սոցիալական, տնտեսական և մշակութային գործընթացների ամբողջություն, որոնք փոփոխում էին հայկական համայնքների ներքին հարաբերություններն ու զարգացման ուղղությունները։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում հետպատերազմյան շրջանում հայրենադարձության գործընթացին և դրա ազդեցությանը սփյուռքի ժողովրդագրական կառուցվածքի վրա։ 1940-ականների երկրորդ կեսին Խորհրդային Հայաստան տեղափոխված բազմաթիվ հայերի հեռացումը տարբեր սփյուռքյան համայնքներից փոխեց առանձին բնակավայրերի և երկրների հայկական բնակչության թվաքանակը, իսկ հայրենադարձության փորձը դարձավ սփյուռքյան շարժունակության կարևոր բաղադրիչ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են հենց սփյուռքի ներսում տեղի ունեցած տեղափոխությունները՝ գյուղական բնակավայրերից քաղաքներ, փոքր համայնքներից խոշոր կենտրոններ և մի երկրից մյուսը։ Այդ գործընթացների վրա ազդել են տնտեսական զարգացման անհավասար մակարդակները, աշխատանքի և կրթության հնարավորությունները, քաղաքական փոփոխությունները, ընտանեկան կապերը և ավելի բարենպաստ կենսապայմաններ որոնելու ձգտումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել Մերձավոր Արևելքի հայկական համայնքներին, որտեղ 20-րդ դարի երկրորդ կեսին քաղաքական անկայունությունը, զինված հակամարտությունները և տնտեսական փոփոխությունները զգալիորեն ազդեցին բնակչության տեղաշարժերի վրա։ Լիբանանի, Սիրիայի, Իրաքի և տարածաշրջանի այլ երկրների հայկական համայնքներից դեպի ավելի կայուն երկրներ կատարված տեղափոխությունները նպաստեցին սփյուռքի աշխարհագրական վերակազմավորմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է հայերի ներգաղթը Եվրոպայի, Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայի, Ավստրալիայի և այլ տարածաշրջանների քաղաքներ, որտեղ ձևավորվեցին կամ ընդլայնվեցին նոր հայկական համայնքային կենտրոններ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է քաղաքայինացման գործընթացը։ Սփյուռքի տարբեր երկրներում հայ բնակչության մի մասը աստիճանաբար կենտրոնացավ խոշոր քաղաքներում, որտեղ ավելի մեծ էին աշխատանքի, կրթության, առևտրի և հասարակական գործունեության հնարավորությունները։ Այս տեղաշարժերը փոխեցին համայնքների սոցիալական կառուցվածքը և նպաստեցին նոր մշակութային ու կազմակերպական կենտրոնների առաջացմանը։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև ներհամայնքային շարժերի ազդեցությունը հայկական դպրոցների, եկեղեցիների, մշակութային միությունների, մամուլի և այլ հաստատությունների վրա։ Բնակչության նվազումը որոշ բնակավայրերում կարող էր թուլացնել ավանդական համայնքային կառույցները, մինչդեռ նոր կենտրոններում հայերի թվի աճը նպաստում էր նոր կազմակերպությունների և մշակութային հաստատությունների ստեղծմանը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև սփյուռքյան ներքին շարժերի ժողովրդագրական ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով տարիքային և սոցիալական կազմի փոփոխությունները, ընտանիքների վերամիավորումը, ծնելիության և արտագաղթի ազդեցությունը, ինչպես նաև տարբեր սերունդների շարժունակության առանձնահատկությունները։ Երիտասարդների կրթական և մասնագիտական միգրացիան կարող էր հատկապես մեծ դեր ունենալ համայնքների աշխարհագրական փոփոխության մեջ, քանի որ ուսման կամ աշխատանքի նպատակով տեղափոխված անձինք հաճախ հետագայում հաստատվում էին նոր բնակավայրերում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև 1960-1980-ական թվականներին սփյուռքի նոր կենտրոնների ձևավորմանը և արդեն գոյություն ունեցող համայնքների փոխակերպմանը։ Այս գործընթացները կապված էին ոչ միայն տնտեսական և քաղաքական գործոնների, այլև հաղորդակցության միջոցների զարգացման, միջազգային կապերի ընդլայնման և սփյուռքահայերի կրթական ու մասնագիտական շարժունակության աճի հետ։ Աշխատանքի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ ներքին տեղաշարժերը դիտարկվում են որպես սփյուռքի շարունակական վերակազմավորման գործընթաց, որի արդյունքում փոխվում էին համայնքների հարաբերակցությունը, աշխարհագրությունը և մշակութային ազդեցության կենտրոնները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է 1945-1988 թվականների հայկական սփյուռքի ժողովրդագրական և տարածական փոփոխությունների համապարփակ պատկերը՝ բացահայտելով հայրենադարձության, քաղաքայինացման, ներհամայնքային տեղափոխությունների և միջազգային միգրացիայի փոխկապակցված ազդեցությունը։ Այն հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են հետպատերազմյան տասնամյակների քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական փոփոխությունները վերափոխել հայկական սփյուռքի աշխարհագրական կառուցվածքը, համայնքային կենտրոնները և ներքին կապերը։ Թեման կարևոր է հայկական սփյուռքի պատմության, ժողովրդագրության, միգրացիոն գործընթացների և համայնքային զարգացման ուսումնասիրության համար։

Экономика

Տնտեսագիտական և ֆինանսաբանկային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության վճարահաշվարկային համակարգի ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման, ինչպես նաև բանկային պլաստիկ քարտերի ներդրման ու տարածման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ազգային վճարահաշվարկային համակարգի կառուցվածքը, դրա գործունեության կազմակերպման սկզբունքները, անկանխիկ վճարումների իրականացման մեխանիզմները և բանկային համակարգի դերը ֆինանսական գործարքների սպասարկման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանկային վճարային քարտերի կիրառման տնտեսական և տեխնոլոգիական նախադրյալներին, քարտային վճարումների ենթակառուցվածքների զարգացմանը, վճարային ծառայությունների հասանելիությանը և բնակչության շրջանում անկանխիկ գործարքների տարածման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են վճարային քարտերի թողարկման և սպասարկման առանձնահատկությունները, բանկերի ու վճարային կազմակերպությունների փոխգործակցությունը, գործարքների անվտանգության ապահովման և էլեկտրոնային վճարումների նկատմամբ վստահության ձևավորման խնդիրները։ Քննարկվում են նաև վճարահաշվարկային հարաբերությունների իրավական կարգավորման, տեխնիկական ենթակառուցվածքների արդիականացման, գործարքների մշակման արդյունավետության և ֆինանսական ծառայությունների մատուցման ծախսերի նվազեցման հիմնահարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են միջազգային վճարային համակարգերի փորձի կիրառման, ազգային քարտային համակարգի զարգացման, ֆինանսական տեխնոլոգիաների ներդրման և բանկային ծառայությունների թվայնացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում վճարային գործիքների կատարելագործման նշանակությանը ֆինանսական համակարգի կայունության, դրամաշրջանառության արդյունավետության, տնտեսական գործարքների թափանցիկության և ֆինանսական ներառականության բարձրացման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բանկային գործի, ֆինանսների, դրամավարկային հարաբերությունների, վճարային համակարգերի կառավարման և Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական համակարգի զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Туризм

Менеджмент в социально-культурном сервисе и туризме աշխատությունը կառավարման և ծառայությունների ոլորտին նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է սոցիալ-մշակութային սպասարկման և զբոսաշրջության ոլորտների կազմակերպման, պլանավորման և կառավարման հիմնական սկզբունքներն ու մեթոդները, այն բացատրում է զբոսաշրջային ձեռնարկությունների և սպասարկման կազմակերպությունների գործունեության կառուցվածքը, մարդկային ռեսուրսների կառավարման առանձնահատկությունները, շուկայավարման և ծառայությունների որակի բարձրացման մեխանիզմները, ինչպես նաև հաճախորդների սպասարկման ստանդարտների ձևավորումը, գիրքը անդրադառնում է զբոսաշրջության ոլորտի տնտեսական նշանակությանը, տարածաշրջանային զարգացման դերին և միջազգային զբոսաշրջային շուկայի առանձնահատկություններին, միաժամանակ ընդգծելով մշակութային ժառանգության, ծառայությունների որակի և մրցունակության կապը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր զբոսաշրջության և ծառայությունների կառավարման ոլորտի մասնագետների համար։

География

Աշխատությունը նվիրված է Երևան քաղաքի տարածքի էկոլոգագեոմորֆոլոգիական գնահատմանը՝ քաղաքային միջավայրի ձևավորման, բնական պայմանների և մարդածին ազդեցությունների փոխկապակցված ուսումնասիրության միջոցով։ Հեղինակը վերլուծում է քաղաքի ռելիեֆի առանձնահատկությունները, երկրաբանական և գեոմորֆոլոգիական պայմանները, բնական գործընթացների դրսևորումները և դրանց ազդեցությունը տարածքի էկոլոգիական վիճակի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում գնահատվում են քաղաքաշինական գործունեության, հողօգտագործման փոփոխությունների, տեխնածին ծանրաբեռնվածության և բնատարածքային համակարգերի խախտումների հետևանքները։ Աշխատանքում ներկայացվում են տարածքի կայունության, էկոլոգիական ռիսկերի, վտանգավոր երկրաբանական և գեոմորֆոլոգիական երևույթների գնահատման մոտեցումներ, ինչպես նաև քաղաքային միջավայրի բարելավման և տարածքային կառավարման հնարավոր ուղղություններ։ Հեղինակը համադրում է աշխարհագրական, երկրաբանական և բնապահպանական մեթոդներ՝ բացահայտելով Երևանի տարածքի բնական ներուժն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև առաջարկելով գիտական հիմքերով մոտեցումներ քաղաքային զարգացման և շրջակա միջավայրի պահպանության համար։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է աշխարհագրագետների, երկրաբանների, բնապահպանների, քաղաքաշինարարների, էկոլոգիայի ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Технология

Շինարարական նյութագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի բնական լցանյութերի հիմքով մոդիֆիկացված բետոնների բաղադրությունների մշակման և միաձույլ շինարարությունում դրանց կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տեղական բնական լցանյութերի ֆիզիկամեխանիկական և տեխնոլոգիական հատկությունները, դրանց ազդեցությունը բետոնային խառնուրդների կառուցվածքի ու շահագործական բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բետոնի բաղադրիչների հարաբերակցության ընտրությանը, մոդիֆիկացնող հավելանյութերի կիրառմանը և անհրաժեշտ ամրության, խտության ու երկարակեցության ապահովմանը։ Վերլուծվում են տարբեր բաղադրությունների փորձարարական փորձարկումների, խառնուրդների աշխատունակության և կարծրացած բետոնի հիմնական հատկությունների գնահատման մեթոդական մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև տեղական հումքի արդյունավետ օգտագործման, նյութատարության նվազեցման և միաձույլ կառուցվածքների տեխնոլոգիական պահանջներին համապատասխան բետոնների ստացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու բնական լցանյութերի և համապատասխան մոդիֆիկացնող բաղադրիչների համակցմամբ շինարարական նյութերի հատկությունների կատարելագործման ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել շինարարական նյութերի, բետոնի տեխնոլոգիայի, միաձույլ շինարարության և կառուցվածքների նախագծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։