Разработка и исследование многофункциональных светоадресованных медико-биологических датчиков

Математика

Մաթեմատիկական անալիզի հիմնական բաժիններին նվիրված ուսումնական խնդիրների ժողովածու է, որը նպատակ ունի զարգացնել ուսանողների տեսական գիտելիքներն ու գործնական հմտությունները։ Գրքում ընդգրկված են սահմանների, ածանցյալների, ինտեգրալների, շարքերի, բազմակի ինտեգրալների և դիֆերենցիալ հավասարումների վերաբերյալ տարբեր բարդության խնդիրներ, որոնք օգնում են խորությամբ հասկանալ մաթեմատիկական անալիզի հիմնարար գաղափարները։ Աշխատությունը կառուցված է այնպես, որ ընթերցողը կարողանա աստիճանաբար անցնել պարզ առաջադրանքներից ավելի բարդ և վերլուծական խնդիրների՝ զարգացնելով տրամաբանական մտածողությունն ու մաթեմատիկական ապացուցման կարողությունները։ Գիրքը ներառում է ինչպես տեսական կիրառություններ, այնպես էլ գործնական օրինակներ, որոնք ցույց են տալիս մաթեմատիկական անալիզի կարևորությունը ֆիզիկայի, ճարտարագիտության և այլ գիտությունների մեջ։ Շատ խնդիրներ ուղեկցվում են լուծումների կամ ցուցումների ձևով, ինչը նպաստում է ինքնուրույն ուսումնառությանը և գիտելիքների ամրապնդմանը։ Այն արժեքավոր աղբյուր է բուհերի ուսանողների, դասախոսների և մաթեմատիկայով խորապես հետաքրքրվողների համար։

Медицина

Գիրքը ներկայացնում է գենետիկական և կլինիկական հետազոտություն, որը նվիրված է ընտանեկան միջերկրածովյան տենդով տառապող հայ հիվանդների շրջանում MEFV և SAA1 գեների մուտացիաների ու հիվանդության կլինիկական դրսևորումների միջև առկա փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում է, թե ինչպես են տարբեր գենետիկական փոփոխություններ ազդում հիվանդության արտահայտման բնույթի, ախտանշանների ծանրության, բարդությունների զարգացման և հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունների վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է գենոտիպ–ֆենոտիպ փոխհարաբերությունների գիտական գնահատականը՝ հիմնվելով կլինիկական տվյալների, լաբորատոր հետազոտությունների և մոլեկուլային գենետիկական վերլուծությունների արդյունքների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ամիլոիդոզի զարգացման ռիսկի, հիվանդության վաղ ախտորոշման, գենետիկական թեստավորման նշանակության և անհատականացված բուժման մոտեցումների հիմնավորմանը։ Հետազոտությունը նպաստում է ընտանեկան միջերկրածովյան տենդի ժառանգական առանձնահատկությունների ավելի խորքային ըմբռնմանը և կարող է հիմք ծառայել հիվանդության կանխարգելման, կանխատեսման և բուժման արդյունավետ ռազմավարությունների մշակման համար։ Գիրքը նախատեսված է բժիշկների, գենետիկների, ռևմատոլոգների, կենսաբժշկական հետազոտողների, ինչպես նաև բժշկական բուհերի դասախոսների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են ժառանգական հիվանդությունների գենետիկական հիմքերի և կլինիկական դրսևորումների ուսումնասիրությամբ։

Другие предметы

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի ՍՍՀ մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող նոր գրականության համակարգված մատենագիտական ամփոփում, որի նպատակն է ապահովել ընթացիկ տեղեկատվություն տվյալ ժամանակահատվածում հրապարակված գիտական, քննադատական և մշակութային բնույթի նյութերի վերաբերյալ։ Այն ծառայում է որպես տեղեկատու գործիք գրադարանավարների, հետազոտողների, արվեստաբանների և մշակութային ոլորտի մասնագետների համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել նոր հրապարակումների հոսքում և ընտրել անհրաժեշտ աղբյուրները գիտական աշխատանքի համար։ Նյութերը սովորաբար դասակարգվում են ըստ թեմատիկ բաժինների՝ ընդգրկելով թատրոն, երաժշտություն, կերպարվեստ, գրականագիտություն, ինչպես նաև մշակութային քաղաքականության և արվեստի պատմության վերաբերյալ ուսումնասիրություններ, ինչը թույլ է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական հետաքրքրությունների և մշակութային զարգացումների մասին։ Այսպիսի ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն տեղեկատվության համակարգման, գիտական հետազոտությունների արդյունավետության բարձրացման և մշակութային հիշողության պահպանման գործընթացում՝ ապահովելով նոր հրատարակությունների մատչելիությունն ու հետևելիությունը։

Право

Հաշտարարության ինստիտուտը ՀՀ քաղաքացիական դատավարությունում (մեդիացիան) համարվում է վեճերի լուծման այլընտրանքային մեխանիզմ, որի նպատակն է կողմերին հնարավորություն տալ լուծելու իրենց քաղաքացիաիրավական վեճերը առանց լիարժեք դատական քննության՝ հաշտարարի (մեդիատորի) օգնությամբ։ ՀՀ իրավական համակարգում այս ինստիտուտը հատկապես զարգացել է վերջին դատավարական բարեփոխումների արդյունքում՝ որպես դատարանների ծանրաբեռնվածությունը նվազեցնող և վեճերի ավելի արագ ու արդյունավետ կարգավորման միջոց։ Քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի կարգավորումներով դատարանը կարող է ցանկացած փուլում կողմերին առաջարկել կամ նրանց համաձայնությամբ նշանակել հաշտարարություն, որի ընթացքում անկախ և արտոնագրված հաշտարարը նպաստում է կողմերի միջև փոխընդունելի լուծման ձեռքբերմանը՝ առանց պարտադրող որոշում կայացնելու։ Հաշտարարությունը կամավոր գործընթաց է, որտեղ պահպանվում են կողմերի հավասարությունը, գաղտնիությունը և ինքնուրույն որոշում կայացնելու իրավունքը, իսկ գործընթացի արդյունքում կնքված հաշտության համաձայնությունը կարող է ունենալ դատական ուժ, եթե այն հաստատվում է դատարանի կողմից։ Այս ինստիտուտի ներդրման հիմնական նպատակներն են վեճերի խաղաղ կարգավորումը, դատական ծախսերի և ժամանակի նվազեցումը, ինչպես նաև իրավական մշակույթի զարգացումը՝ խրախուսելով կողմերի համագործակցային վարքագիծը։ Հայաստանի փորձը ցույց է տալիս, որ հաշտարարության զարգացումը կարևոր դեր է խաղում արդարադատության համակարգի արդյունավետության բարձրացման, դատարանների ծանրաբեռնվածության նվազեցման և քաղաքացիական շրջանառության կայունության ապահովման գործում։

Лингвистика

Գիրքը ներկայացնում է հայերեն բառի կառուցվածքը և քերականական ձևերի ամբողջական համակարգը՝ ընդգրկելով խոսքի մասերի դասակարգումը, դրանց քերականական հատկանիշները և ձևափոխման օրինաչափությունները։ Հեղինակը մանրամասն վերլուծում է գոյականի, ածականի, թվականների, դերանունների, բայի և այլ խոսքի մասերի ձևաբանական առանձնահատկությունները՝ ցույց տալով դրանց գործառական դերը լեզվի համակարգում և խոսքի կառուցման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բայի ձևաբանական համակարգին՝ ժամանակների, եղանակների, կերպերի և խոնարհման կառուցվածքների համակողմանի ներկայացմամբ, ինչպես նաև բառաձևերի ձևավորման և փոփոխման մեխանիզմներին։ Աշխատությունը ներառում է նաև բազմաթիվ օրինակներ և վերլուծական մեկնաբանություններ, որոնք նպաստում են տեսական նյութի գործնական յուրացմանը և լեզվական մտածողության զարգացմանը։ Գիրքը նախատեսված է բանասերների, լեզվաբանների, ուսանողների և հայոց լեզվի ձևաբանությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ ծառայելով որպես կարևոր ուսումնական և գիտական աղբյուր։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության էլեկտրաէներգետիկական շուկայի կազմակերպման և կարգավորման համակարգի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով դրա արդյունավետության բարձրացման, մրցակցային հարաբերությունների զարգացման, սակագնային մեխանիզմների կատարելագործման և էներգետիկ համակարգի կայուն գործունեության ապահովման խնդիրների վրա։ Հետազոտության առանցքում էլեկտրաէներգիայի արտադրության, հաղորդման, բաշխման և սպառման ոլորտներում ձևավորվող տնտեսական հարաբերություններն են, ինչպես նաև պետական կարգավորման դերն այդ հարաբերությունների համակարգման գործում։ Քննվում են շուկայի կառուցվածքը, դրա հիմնական մասնակիցների գործառույթները, էլեկտրաէներգիայի առքուվաճառքի կազմակերպման սկզբունքները և տարբեր սուբյեկտների միջև տնտեսական փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բնական մենաշնորհների կարգավորման խնդրին, քանի որ էլեկտրաէներգիայի հաղորդման և բաշխման ենթակառուցվածքները պահանջում են այնպիսի կարգավորող մեխանիզմներ, որոնք միաժամանակ կարող են ապահովել ծառայությունների հուսալիությունը, տնտեսապես հիմնավորված ծախսերի փոխհատուցումը և սպառողների շահերի պաշտպանությունը։ Կարևորվում է սակագնային քաղաքականության ուսումնասիրությունը՝ դիտարկելով ծախսերի կառուցվածքի, ներդրումային ծրագրերի, արտադրության տեխնոլոգիական առանձնահատկությունների և էներգետիկ ռեսուրսների արժեքի ազդեցությունը վերջնական սակագների ձևավորման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև մրցակցային շուկայի զարգացման նախադրյալները, արտադրողների միջև տնտեսական մրցակցության հնարավորությունները, մեծածախ և մանրածախ շուկաների փոխհարաբերությունները և սպառողների ընտրության հնարավորությունների ընդլայնման պայմանները։ Առանձին նշանակություն ունի շուկայի կանոնների թափանցիկության, տեղեկատվության հասանելիության և կարգավորող մարմինների գործունեության արդյունավետության գնահատումը։ Քննվում են նաև էներգետիկ անվտանգության և շուկայական կարգավորման փոխհարաբերությունները, քանի որ տնտեսական արդյունավետության բարձրացումը պետք է համադրվի էլեկտրամատակարարման հուսալիության և համակարգի տեխնիկական կայունության պահպանման հետ։ Ուշադրություն է դարձվում ներդրումային միջավայրին, արտադրական հզորությունների արդիականացմանը, էներգետիկ ենթակառուցվածքների զարգացմանը և երկարաժամկետ ներդրումների խթանման տնտեսական մեխանիզմներին։ Վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների ինտեգրումը ևս կարող է դիտարկվել որպես շուկայի կառուցվածքի և կարգավորման մոտեցումների փոփոխություն պահանջող գործոն։ Համեմատական վերլուծության միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել էլեկտրաէներգետիկական շուկաների կարգավորման միջազգային փորձը և գնահատել տարբեր մոդելների կիրառելիությունը Հայաստանի տնտեսական ու էներգետիկ համակարգի առանձնահատկությունների պայմաններում։ Աշխատությունը նպաստում է էներգետիկ շուկայի պետական կարգավորման, մրցակցային մեխանիզմների և տնտեսական կառավարման փոխկապակցվածության համակարգային ընկալմանը՝ ներկայացնելով ոլորտի զարգացման և կարգավորող գործիքների կատարելագործման հիմնական ուղղությունները։