Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Աշխարհով մեկ

    Ճանապարհորդական և ճանաչողական ուղղվածություն ունեցող այս հրատարակությունը ընթերցողին հրավիրում է բացահայտելու աշխարհը՝ ծանոթանալու տարբեր երկրներին, ժողովուրդներին, նրանց մշակութային առանձնահատկություններին, ավանդույթներին, կենցաղին և պատմական ժառանգությանը։ Ստեղծագործության հիմքում ընկած է աշխարհաճանաչողության գաղափարը, որը ճանապարհորդությունը ներկայացնում է ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածությունների հաղթահարում, այլև որպես մարդկային փորձի ընդլայնման, նոր գիտելիքների ձեռքբերման և տարբեր մշակույթների միջև փոխըմբռնման ձևավորման միջոց։ Աշխարհի բազմազանության ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին պատկերացում կազմելու տարբեր ժողովուրդների կյանքի, նրանց ինքնատիպ սովորույթների, հասարակական հարաբերությունների, մշակութային արժեքների և ազգային առանձնահատկությունների մասին՝ ընդգծելով յուրաքանչյուր երկրի ու ժողովրդի յուրահատկությունը համաշխարհային քաղաքակրթության ընդհանուր համապատկերում։ Գրքի վերնագրում արտահայտված համընդհանուր ընդգրկման գաղափարը խորհրդանշում է հետաքրքրասիրության, բացահայտումների և ճանաչողության ձգտումը՝ ընթերցողին մղելով դուրս գալու իր սովորական միջավայրի սահմաններից և հետաքրքրվելու աշխարհում գոյություն ունեցող բազմազան երևույթներով։ Նման ճանաչողական գրականությունը կարևոր նշանակություն ունի աշխարհագրական և մշակութային գիտելիքների ընդլայնման, տարբեր ժողովուրդների նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորման, հանդուրժողականության և միջմշակութային հաղորդակցության արժևորման տեսանկյունից։ Այն նպաստում է ընթերցողի աշխարհայացքի ընդլայնմանը, զարգացնում դիտողականությունը, համեմատելու և տարբեր մշակութային միջավայրերը ճանաչելու կարողությունը՝ միաժամանակ խթանելով ճանապարհորդության, ուսումնասիրության և նոր գիտելիքների ձեռքբերման ցանկությունը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հատկապես աշխարհագրությամբ, տարբեր երկրների պատմությամբ, ժողովուրդների մշակույթով և համաշխարհային քաղաքակրթության բազմազանությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ ծառայելով որպես աշխարհաճանաչողական հետաքրքրությունների ձևավորման և ընդլայնման ընթերցողական նյութ։

    Updated: 2026-11-17
    Աշխարհով մեկ
    Online

    Culture

    Творчество художника Степана Агаджаняна

    Այս գիրքը նվիրված է նկարիչ Ստեփան Աղաջանյանի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հայ կերպարվեստի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի գեղարվեստական ուղին և արվեստային առանձնահատկությունները։ Աշխատանքում վերլուծվում են նկարչի ստեղծագործությունների թեմատիկան, գեղանկարչական լեզուն, դիմանկարչության և ժանրային պատկերների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրա ներդրումը հայկական կերպարվեստի զարգացման գործում։ Գրքում ներկայացվում են նկարչի ստեղծագործական մեթոդները, ոճական բնորոշ գծերը և նրա արվեստի կապը ժամանակաշրջանի մշակութային միջավայրի հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, մշակութաբանների, նկարիչների, ուսանողների, հետազոտողների և հայկական կերպարվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-08-28
    Творчество художника Степана Агаджаняна
    Online

    History

    Բանբեր Մատենադարանի

    «Բանբեր Մատենադարանի»-ն հայագիտական գիտության կարևորագույն պարբերականներից է, որը նվիրված է Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի գիտահետազոտական ինստիտուտի՝ Մատենադարանի հարուստ ձեռագրական ժառանգության, հայ միջնադարյան մշակույթի, պատմության, գրականության, լեզվի, փիլիսոփայության, արվեստի և գիտական մտքի բազմակողմանի ուսումնասիրությանը։ Պարբերականը գիտական հարթակ է, որտեղ ներկայացվում են հայերեն ձեռագրերի, հնագույն մատյանների, ձեռագրագիտական հավաքածուների, պատմական փաստաթղթերի, վիմագրական արձանագրությունների և այլ գրավոր հուշարձանների ուսումնասիրության արդյունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռագրերի ստեղծման, ընդօրինակման, պահպանման և տարածման պատմությանը, գրչության կենտրոնների գործունեությանը, ձեռագրերի հիշատակարաններում պահպանված պատմական տեղեկություններին, ինչպես նաև միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական, հասարակական, տնտեսական և մշակութային կյանքի տարբեր դրսևորումներին։ Պարբերականում տեղ են գտնում հայ պատմագրության, մատենագրության և գեղարվեստական գրականության ուսումնասիրություններ, քննության են առնվում հայ պատմիչների, մատենագիրների, աստվածաբանների, փիլիսոփաների և գիտնականների աշխատությունները, նրանց գաղափարական ժառանգությունն ու ազդեցությունը հետագա սերունդների վրա։ Կարևոր ուղղություններից են նաև հայոց լեզվի պատմության, գրաբարի, միջնադարյան թարգմանական գրականության, տերմինաբանության, լեզվական առանձնահատկությունների և բնագրագիտության հարցերը։ Գիտական հետաքրքրության շրջանակում են հայկական մանրանկարչությունը, ձեռագրազարդման արվեստը, գեղագրությունը, կազմարվեստը, երաժշտական մշակույթը, ինչպես նաև հայկական մշակութային ժառանգության առնչությունները հարևան ժողովուրդների և քաղաքակրթությունների հետ։ Պարբերականը կարևոր տեղ է հատկացնում նաև հայ-բյուզանդական, հայ-արաբական, հայ-պարսկական և այլ պատմամշակութային կապերի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով Հայաստանի և տարածաշրջանի ժողովուրդների միջև պատմական փոխազդեցությունները, գիտական ու գրական հաղորդակցությունը և մշակութային ժառանգության փոխադարձ ազդեցությունները։ Հրապարակվող նյութերը ներառում են գիտական հոդվածներ, բնագրերի հրատարակություններ, ձեռագրերի նկարագրություններ, ուսումնասիրություններ, վերլուծություններ և աղբյուրագիտական աշխատանքներ, որոնք նպաստում են պատմական սկզբնաղբյուրների գիտական շրջանառությանը և նորովի մեկնաբանմանը։ Հատկապես արժեքավոր է ձեռագրերում պահպանված մինչ այժմ քիչ ուսումնասիրված կամ անհայտ տեղեկությունների բացահայտումը, դրանց համադրումը այլ պատմական աղբյուրների հետ և հայ ժողովրդի հոգևոր ու նյութական մշակույթի զարգացման ամբողջական պատկերի վերակազմությունը։ Պարբերականի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրա միջառարկայական բնույթով, քանի որ ներկայացվող ուսումնասիրությունները միավորում են պատմագիտության, բանասիրության, լեզվաբանության, արվեստաբանության, կրոնագիտության, փիլիսոփայության և մշակութաբանության հետազոտական մոտեցումները։ Այն կարևոր դեր ունի հայագիտության զարգացման, ձեռագրագիտական ուսումնասիրությունների խորացման, ազգային գրավոր ժառանգության պահպանման և միջազգային գիտական հանրությանը հայկական մշակույթի արժեքների ներկայացման գործում։ Հրատարակությունը նշանակալի աղբյուր է հայ միջնադարյան պատմությամբ, ձեռագրերով, հին գրականությամբ, մատենագիտությամբ և մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների, գրադարանների ու մասնագիտական հաստատությունների համար։ Այն ոչ միայն նպաստում է անցյալի գրավոր հուշարձանների գիտական ճանաչողությանը, այլև ապահովում է դրանց շարունակական ուսումնասիրությունն ու ներգրավումը ժամանակակից հայագիտական մտքի մեջ՝ պահպանելով ազգային հիշողության, գիտական ավանդույթի և մշակութային ինքնության կարևորագույն արժեքները։

    Updated: 2026-11-17
    Բանբեր Մատենադարանի
    Online

    Chemistry

    Антипероксирадикальные антиоксидантные свойства биоактивных 3,5-замещенных салицилатных хелатов Cu(II), Zn(II), Fe(III), Mn(II) в модельных липидных средах

    Գիտական աշխատանքը նվիրված է կենսաակտիվ 3,5-տեղակալված սալիցիլատային քելատների հակապերօքսիռադիկալային և հակաօքսիդանտային հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Cu(II), Zn(II), Fe(III) և Mn(II) մետաղների կոմպլեքսների օրինակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել նշված մետաղակոմպլեքսների փոխազդեցությունը ազատ ռադիկալների և լիպիդների օքսիդացման գործընթացների հետ՝ օգտագործելով մոդելային լիպիդային միջավայրեր։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են քելատային միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց կապը հակաօքսիդանտային ակտիվության հետ՝ ուշադրություն դարձնելով տարբեր մետաղական կենտրոնների ազդեցությանը։ Հատուկ նշանակություն ունի լիպիդային միջավայրերում ընթացող պերօքսիդացման գործընթացների ուսումնասիրությունը, քանի որ լիպիդների օքսիդատիվ վնասումը կարևոր դեր ունի կենսաբանական համակարգերում ազատ ռադիկալային գործընթացների զարգացման և բջջային կառուցվածքների վնասման մեջ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ուսումնասիրվող միացությունների՝ օքսիդատիվ շղթայական ռեակցիաները արգելակելու կամ ազատ ռադիկալների ակտիվությունը նվազեցնելու ունակությունը։ Ստացված արդյունքները կարող են կարևոր լինել մետաղակոմպլեքսային հակաօքսիդանտների քիմիայի, կենսաակտիվ միացությունների հետազոտության, դեղաքիմիայի և օքսիդատիվ գործընթացների վերահսկման մեխանիզմների ուսումնասիրման համար։ Աշխատանքը հատկապես հետաքրքրական է քիմիկոսների, կենսաքիմիկոսների, դեղաքիմիայի մասնագետների և հակաօքսիդանտային համակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-09-11
    Антипероксирадикальные антиоксидантные свойства биоактивных 3,5-замещенных салицилатных хелатов Cu(II), Zn(II), Fe(III), Mn(II) в модельных липидных средах
    Online

    Other Subjects

    ՀՀ Քրեակատարաողական օրենսգրքով նախատեսված հանրային աշխատանքները

    Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսգրքով նախատեսված հանրային աշխատանքների ինստիտուտի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով դրա իրավական բնույթը, կիրառման պայմանները և նշանակությունը որպես քրեական պատժի այլընտրանքային ձևերից մեկը։ Աշխատանքում ներկայացվում է հանրային աշխատանքը որպես պատիժ, որը ենթադրում է դատապարտյալի կողմից անվճար հասարակական օգտակար աշխատանքների կատարում՝ առանց ազատազրկման կիրառման, նպատակ ունենալով ապահովել վերականգնողական արդարադատության իրականացումը և նվազեցնել ազատազրկման բացասական սոցիալական հետևանքները։ Քննարկվում են հանրային աշխատանքների նշանակման հիմքերը, դրանց տևողությունը, կատարման կարգը և վերահսկողության մեխանիզմները, ինչպես նաև դատապարտյալի իրավունքներն ու պարտականությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այս պատժատեսակի նպատակներին՝ վերադաստիարակում, սոցիալական պատասխանատվության ձևավորում և կրկնահանցագործության կանխարգելում։ Աշխատանքում վերլուծվում են նաև հանրային աշխատանքների կիրառման արդյունավետությունը, դրանց համեմատությունը այլ պատժատեսակների հետ, ինչպես նաև միջազգային փորձը, որտեղ նման մոտեցումները լայնորեն կիրառվում են որպես հումանիստական քրեական քաղաքականության մաս։ Ներկայացվում են նաև գործնական խնդիրները՝ կապված վերահսկողության, աշխատանքի կազմակերպման և սոցիալական ինտեգրման հետ։ Աշխատանքը նպատակ ունի ցույց տալ հանրային աշխատանքների կարևորությունը որպես ժամանակակից քրեական քաղաքականության մարդասիրական և արդյունավետ գործիք՝ ուղղված արդարադատության վերականգնմանն ու հասարակական անվտանգության ապահովմանը։

    Updated: 2026-10-23
    ՀՀ Քրեակատարաողական օրենսգրքով նախատեսված հանրային աշխատանքները
    Online

    Literature

    Բարիս ֆաճիալարը, կամ՝ Բարիսին միւէսսիր վագաալարը, հատոր Ա

    Հրատարակության վերնագիրը ներկայացված է հայատառ օսմաներեն-թուրքերեն գրությամբ և բաղկացած է հիմնական անվանումից ու այն լրացնող երկրորդ արտահայտությունից։ «Բարիս ֆաճիալարը» և «Բարիսին միւէսսիր վագաալարը» ձևերը պահպանվում են հայատառ հնչյունական գրությանը մոտ՝ խուսափելով դրանց իմաստային չհիմնավորված մեկնաբանությունից։ Առաջին հատորի նշումը ցույց է տալիս, որ գիրքը բազմահատոր հրատարակության մաս է և ներկայացնում է շարքի սկզբնական բաժինը։ Վերնագրում առկա «վագաալար» բառաձևը կարող է առնչվել դեպքերի կամ իրադարձությունների ներկայացմանը, սակայն միայն մատենագիտական տվյալներով հնարավոր չէ հաստատել ստեղծագործության կոնկրետ թեման, սյուժեն կամ պատմական հիմքը։ Այդ պատճառով բովանդակային բնութագրումը սահմանափակվում է վերնագրից և հրատարակության կառուցվածքից բխող տեղեկություններով։ Գիրքը մատենագիտական հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի վերջին հայատառ թուրքերեն գրականության և Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրական միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Այն վկայում է հայերեն տառերով թուրքերեն գրավոր նյութերի հրատարակման և բազմալեզու ընթերցողական մշակույթի գոյության մասին։ Նման աշխատությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է հայ համայնքի գրական կյանքի, լեզվական փոխազդեցությունների և հայատառ թուրքերեն տպագիր ժառանգության պատմության բացահայտման տեսանկյունից։

    Updated: 2026-10-31
    Բարիս ֆաճիալարը, կամ՝ Բարիսին միւէսսիր վագաալարը, հատոր Ա