Ещё в разделе История

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Право

    Իրավունքի սկզբունքների դերը ՀՀ իրավական համակարգում. պրակտիկ և տեսական վերլուծություն

    Իրավունքի սկզբունքների դերը ՀՀ իրավական համակարգում ունի հիմնարար նշանակություն ինչպես նորմատիվ կառուցվածքի ձևավորման, այնպես էլ իրավակիրառ պրակտիկայի ուղղորդման տեսանկյունից, քանի որ դրանք հանդես են գալիս որպես իրավական կարգավորման ընդհանուր գաղափարական և արժեքային հիմքեր։ Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակարգում իրավունքի սկզբունքները ամրագրված են Սահմանադրությամբ, ոլորտային օրենքներով և դատական նախադեպային մոտեցումներով, և ապահովում են իրավական նորմերի մեկնաբանության ու կիրառման միասնականությունը։ Դրանց շարքում առանձնանում են օրինականության, իրավահավասարության, մարդու և քաղաքացու իրավունքների գերակայության, իրավական որոշակիության, համաչափության և արդարության սկզբունքները, որոնք ձևավորում են իրավական պետության առանցքային կառուցվածքը։ Տեսական առումով իրավունքի սկզբունքները դիտարկվում են որպես իրավական համակարգի «կմախք», որը միավորում է տարբեր իրավական ճյուղերը մեկ միասնական արժեքային համակարգում և ապահովում է իրավական նորմերի տրամաբանական համադրելիությունը։ Դրանք նաև կատարում են մեկնաբանական գործառույթ՝ օգնելով դատավորներին և իրավակիրառ մարմիններին լուծել այն դեպքերը, որտեղ կոնկրետ նորմերի կիրառումը բավարար չէ կամ առաջանում են հակասություններ։ Այս համատեքստում սկզբունքները ծառայում են որպես իրավունքի զարգացման ուղենիշներ՝ հնարավորություն տալով իրավական համակարգին հարմարվել սոցիալական փոփոխություններին առանց օրենսդրության ամբողջական վերափոխման։

    Обновлено. 2026-09-10
    Իրավունքի սկզբունքների դերը ՀՀ իրավական համակարգում. պրակտիկ և տեսական վերլուծություն
    Онлайн

    Лингвистика

    Խոսքային փոխներգործության ճանաչողական-գործաբանական հայեցակերպը անգլերենում

    Աշխատությունը նվիրված է անգլերենում խոսքային փոխներգործության ճանաչողական և գործաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ լեզվական հաղորդակցությունը դիտարկելով որպես խոսողների գիտելիքների, մտադրությունների, ենթադրությունների և հաղորդակցական ռազմավարությունների փոխկապակցված համակարգ։ Հետազոտության կենտրոնում այն մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով հաղորդակցության մասնակիցները ձևավորում, փոխանցում և մեկնաբանում են իմաստը՝ հաշվի առնելով ոչ միայն արտահայտության բառային ու քերականական կառուցվածքը, այլև հաղորդակցական իրավիճակը, համատեքստը և զրուցակիցների ընդհանուր գիտելիքները։ Ճանաչողական մոտեցման շրջանակում խոսքային փոխներգործությունը դիտարկվում է որպես տեղեկատվության ընկալման, մշակման և մտային ներկայացումների ակտիվացման գործընթաց, որի ընթացքում լեզվական միավորների նշանակությունը փոխկապակցվում է մարդու փորձի և աշխարհընկալման հետ։ Գործաբանական տեսանկյունից ուշադրություն է հատկացվում խոսողի հաղորդակցական նպատակին, խոսքային ակտերի գործառույթներին, ենթատեքստային իմաստներին և այն եղանակներին, որոնց միջոցով հասցեատերը վերականգնում է խոսողի ակնարկած կամ ուղղակիորեն չարտահայտված բովանդակությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հարցերի, խնդրանքների, առաջարկների, համաձայնության, անհամաձայնության, գնահատման և այլ հաղորդակցական գործողությունների լեզվական իրացման առանձնահատկությունները։ Կարևոր ուղղություն է խոսքային փոխներգործության հաջորդական կազմակերպումը, քանի որ երկխոսության յուրաքանչյուր արտահայտություն սովորաբար պայմանավորված է նախորդ հաղորդակցական քայլով և միաժամանակ ձևավորում է հետագա արձագանքի հնարավոր շրջանակը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն քաղաքավարության ռազմավարությունները, խոսքային համագործակցության սկզբունքները, հաղորդակցական ակնկալիքները և սոցիալական հարաբերությունների ազդեցությունը լեզվական միջոցների ընտրության վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև բացահայտ և ներակա իմաստների հարաբերակցությանը, համատեքստային ենթադրություններին, հեգնանքի, ակնարկի և անուղղակի խոսքային գործողությունների մեկնաբանման ճանաչողական հիմքերին։ Անգլերեն խոսքային նյութի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են լեզվական կառուցվածքները և ճանաչողական գործընթացները համատեղ գործում իրական հաղորդակցության ընթացքում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ճանաչողական լեզվաբանության, գործաբանության, դիսկուրսի վերլուծության և հաղորդակցական լեզվաբանության մոտեցումները՝ խոսքային փոխներգործությունը ներկայացնելով որպես լեզվական, մտավոր և սոցիալական գործոնների փոխազդեցությամբ ձևավորվող բարդ հաղորդակցական գործընթաց։

    Обновлено. 2026-09-27
    Խոսքային փոխներգործության ճանաչողական-գործաբանական հայեցակերպը անգլերենում
    Онлайн

    История

    [Армяне в Австро-Венгрии и Румынии]

    Աշխատությունը նվիրված է Ավստրո-Հունգարիայի և Ռումինիայի տարածքներում հայկական համայնքների ձևավորման, զարգացման և հասարակական-մշակութային կյանքի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում է հայերի ներկայության պատմական ընթացքը Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի այդ երկրներում՝ ուշադրություն դարձնելով նրանց բնակության, տնտեսական գործունեության, հասարակական կազմակերպման և համայնքային ինքնության պահպանման առանձնահատկություններին։ Քննության են առնվում հայկական համայնքների ձևավորման նախադրյալները, նրանց կապերը տեղի հասարակությունների հետ և տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում ունեցած դերակատարությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերի առևտրական, արհեստագործական և տնտեսական գործունեությանը, ինչպես նաև կրթական, մշակութային և հոգևոր կյանքի զարգացմանը։ Ուսումնասիրվում են համայնքային կառույցների, եկեղեցական հաստատությունների, դպրոցների, մշակութային կազմակերպությունների և այլ միավորումների նշանակությունը հայկական ինքնության պահպանման ու սերունդների միջև մշակութային կապի ապահովման գործում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև հայերի ինտեգրման և ազգային ինքնության պահպանման փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են հայկական համայնքները հարմարվել տվյալ երկրների հասարակական ու քաղաքական միջավայրին՝ միաժամանակ պահպանելով լեզվական, կրոնական և մշակութային առանձնահատկությունները։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Ավստրո-Հունգարիայում և Ռումինիայում հայկական համայնքների պատմական ժառանգության, նրանց փոխհարաբերությունների և եվրոպական հասարակական կյանքում ունեցած ներդրման մասին։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, սփյուռքագետներին, մշակութաբաններին, արևելաեվրոպական պատմության մասնագետներին, ուսանողներին, հետազոտողներին և հայկական սփյուռքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Обновлено. 2026-09-14
    [Армяне в Австро-Венгрии и Румынии]
    Онлайн

    Литература

    Ջոնաթան Լիվինգսթոն Որորը

    «Ջոնաթան Լիվինգսթոն Որորը» (Jonathan Livingston Seagull) պատմում է առանձին և ազատ սիրող մի թռչունի՝ Ջոնաթանի մասին, ով չբավարարվում է սովորական կյանքի սահմանափակումներով և ձգտում է ինքնաբացահայտման, ազատության և կատարելության։ Վեպը խորը խորհրդանշական է և մատնանշում է անհատի պայքարը սահմանափակումների դեմ ու անձնական զարգացման կարևորությունը։ Հիմնական թեմաները․ Անհատի ազատություն և ինքնակատարելագործում Սովորականության և միջակության դեմ պայքար Հոգևոր աճ և սեփական ներքին պոտենցիալի իրականացում Ընդհանուր արժեքներ՝ հայրենասիրություն, ընկերություն, միասնականություն Խորհրդանշական և առակային մոտեցումներ Գրքի առանձնահատկությունները․ Փոքր չափսի, բայց խորիմաստ և խորհրդանշական պատմություն Հարմար է երիտասարդ և հասուն ընթերցողների համար, ինչպես նաև ինքնաճանաչման և մոտիվացիոն գրականության սիրահարների Օգտագործվում է որպես ոգեշնչող ու փիլիսոփայական ընթերցանություն Թռչունների արկածները ծառայում են մարդկային կյանքի և հոգևոր մարտահրավերների խորհրդանշան

    Обновлено. 2026-09-21
    Ջոնաթան Լիվինգսթոն Որորը
    Онлайн

    Другие предметы

    Հայկական ՍՍՀ գրադարանների կենտրոնացված համակարգերի գրքափոխանակության ֆոնդերից առաջարկվող գրականության համահավաք ցանկ N I ։ Ա

    Հրատարակությունը մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի համահավաք ցանկ է, որը կազմվել է Հայկական ՍՍՀ-ում գործող գրադարանների կենտրոնացված համակարգերի գրքափոխանակության ֆոնդերում առկա և այլ գրադարաններին առաջարկվող գրականության վերաբերյալ տեղեկությունները մեկ միասնական աղբյուրում ներկայացնելու նպատակով։ Այն արտացոլում է գրադարանային համակարգերի միջև գրականության փոխանակման կազմակերպված մեխանիզմը և ծառայում է որպես գործնական միջոց՝ տարբեր գրադարանների ֆոնդերում առկա ավելորդ կամ տվյալ հաստատության համար այլևս անհրաժեշտություն չներկայացնող հրատարակությունները նպատակային կերպով վերաբաշխելու համար։ Համահավաք բնույթը հնարավորություն է տալիս տարբեր գրադարանային կենտրոններից ստացված տվյալները ներկայացնել համակարգված ձևով և գրադարանավարներին տեղեկացնել այն գրքերի ու այլ հրատարակությունների մասին, որոնք հնարավոր է ձեռք բերել գրքափոխանակության միջոցով։ Նման ցանկերի կազմումը կապված է գրադարանային ֆոնդերի արդյունավետ կառավարման, համալրման և փոխադարձ օգտագործման խնդիրների հետ։ Գրադարաններում ժամանակի ընթացքում կարող էին կուտակվել կրկնօրինակներ, տվյալ հաստատության ընթերցողական պահանջներին չհամապատասխանող կամ այլ պատճառներով քիչ օգտագործվող հրատարակություններ, որոնք, սակայն, կարող էին անհրաժեշտ և արժեքավոր լինել մեկ այլ գրադարանի համար։ Դրանց պարզապես ֆոնդից դուրս բերելու փոխարեն գրքափոխանակության համակարգը հնարավորություն էր տալիս գրականությունը փոխանցել այն հաստատություններին, որտեղ տվյալ նյութի նկատմամբ իրական պահանջ կար։ Այսպիսով ապահովվում էր գրքային պաշարների առավել նպատակային օգտագործումը և տարբեր գրադարանների հավաքածուների համալրումը՝ առանց յուրաքանչյուր անհրաժեշտ հրատարակությունը նորից ձեռք բերելու անհրաժեշտության։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է առաջարկվող գրականության մատենագիտական ներկայացման վրա։ Ցանկում ընդգրկվող յուրաքանչյուր միավորի վերաբերյալ տվյալները նախատեսված էին հրատարակության նույնականացման և դրա անհրաժեշտությունը գնահատելու համար։ Այդպիսի տեղեկատվությունը կարող էր ներառել հեղինակի անունը, հրատարակության անվանումը, հրատարակության վայրը և տարեթիվը, ինչպես նաև մատենագիտական նկարագրության համար անհրաժեշտ այլ տվյալներ։ Տեղեկությունների միասնական ձևով ներկայացումը հեշտացնում էր առաջարկվող նյութերի որոնումը և գրադարանների միջև պատվերների կազմակերպումը։ Հրատարակության կառուցվածքը կապված է նաև համահավաք գրացուցակների և մատենագիտական տեղեկատվության կազմակերպման սկզբունքների հետ։ Առանձին գրադարանների գրքափոխանակության ֆոնդերի մասին տեղեկությունների համախմբումը հնարավորություն էր տալիս ստեղծել ընդհանուր տեղեկատվական պատկեր և խուսափել այնպիսի իրավիճակից, երբ յուրաքանչյուր հաստատություն ստիպված էր առանձին կապ հաստատել բազմաթիվ գրադարանների հետ՝ անհրաժեշտ գրականության առկայությունը պարզելու համար։ Համահավաք ցանկը հանդես էր գալիս որպես միջգրադարանային տեղեկատվական գործիք՝ միավորելով տարբեր ֆոնդերի առաջարկները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում գրքափոխանակության ֆոնդի նշանակությանը։ Այն առանձնահատուկ նշանակության հավաքածու է, որտեղ կենտրոնացվում են այն հրատարակությունները, որոնք կարող են առաջարկվել այլ գրադարանների։ Նման ֆոնդի ճիշտ կազմակերպումը պահանջում է նյութերի հաշվառում, դասակարգում, պահպանություն և պարբերական տեղեկատվության տարածում դրանց առկայության մասին։ Համահավաք ցանկերի հրապարակումը հենց այդ տեղեկատվական աշխատանքի կարևոր բաղադրիչներից էր, քանի որ առանց առաջարկվող նյութերի մասին տեղեկությունների տարածման գրքափոխանակության ֆոնդը չէր կարող արդյունավետորեն ծառայել իր նպատակին։ Գրադարանները ցանկի միջոցով հնարավորություն էին ստանում համեմատելու առաջարկվող նյութերը սեփական ֆոնդի կառուցվածքի հետ, հայտնաբերելու բացակայող հրատարակությունները և ընտրելու անհրաժեշտ գրականությունը։ Այս գործընթացը հատկապես կարևոր էր հետադարձ համալրման համար, երբ անհրաժեշտ էր ձեռք բերել ոչ թե նոր լույս տեսած, այլ նախկին տարիներին հրատարակված և տվյալ գրադարանում բացակայող նյութեր։ Գրքափոխանակության ֆոնդերը կարող էին այդպիսի հրատարակությունների ձեռքբերման կարևոր աղբյուր լինել՝ լրացնելով հավաքածուների թեմատիկ կամ ժամանակագրական բացերը։ Նյութը նաև պատկերացում է տալիս կենտրոնացված գրադարանային համակարգերի աշխատանքի կազմակերպման մասին։ Նման համակարգերում առանձին գրադարանների գործունեությունը փոխկապակցված էր ընդհանուր ֆոնդային, մատենագիտական և մեթոդական աշխատանքների հետ։ Գրականության վերաբաշխումը հնարավորություն էր տալիս կենտրոնացված համակարգի ներսում և տարբեր համակարգերի միջև առավել արդյունավետ օգտագործել առկա գրքային պաշարները։ Մի գրադարանում քիչ պահանջարկ ունեցող հրատարակությունը կարող էր փոխանցվել մեկ այլ գրադարան, որտեղ այն անհրաժեշտ էր ընթերցողների սպասարկման, ուսումնական աշխատանքի, մասնագիտական գործունեության կամ հետազոտական նպատակների համար։ Առանձին նշանակություն ունի հրատարակության դերը գրադարանային ֆոնդերի համալրման պլանավորման մեջ։ Գրադարանավարը կարող էր ցանկի միջոցով ընտրել այն նյութերը, որոնք համապատասխանում էին տվյալ հաստատության համալրման թեմատիկ ուղղություններին։ Ընտրությունը կարող էր իրականացվել հաշվի առնելով գրադարանի տեսակը, ընթերցողների կազմը, ֆոնդում արդեն առկա գրականությունը և չբավարարված ընթերցողական պահանջները։ Այսպիսով ցանկը ծառայում էր ոչ միայն որպես տեղեկատու, այլև որպես ֆոնդի զարգացման վերաբերյալ գործնական որոշումներ ընդունելու միջոց։ Գրքափոխանակությունը նպաստում էր նաև նյութական միջոցների խնայողությանը։ Գրադարանները հնարավորություն էին ստանում անհրաժեշտ հրատարակությունների մի մասը ձեռք բերել փոխանակման կամ վերաբաշխման միջոցով՝ սահմանափակելով լրացուցիչ գնման անհրաժեշտությունը։ Միաժամանակ ավելորդ կրկնօրինակները դուրս էին գալիս այն ֆոնդերից, որտեղ դրանց օգտագործումը սահմանափակ էր, և փոխանցվում այն հաստատություններին, որտեղ դրանք կարող էին ակտիվ շրջանառության մեջ մտնել։ Այս մեխանիզմը կարևոր էր գրադարանային տարածքի արդյունավետ օգտագործման և ֆոնդերի որակական կազմի կարգավորման տեսանկյունից։ Հրատարակությունը կարելի է դիտարկել նաև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի գրադարանային ֆոնդերի ուսումնասիրության աղբյուր։ Առաջարկվող գրականության մատենագիտական կազմը կարող է տեղեկություններ հաղորդել այն մասին, թե ինչպիսի հրատարակություններ էին կուտակվել տարբեր կենտրոնացված համակարգերի գրադարաններում, ինչ թեմատիկ ուղղություններ էին ներկայացված և ինչպիսի նյութեր էին ընդգրկվում փոխանակման գործընթացում։ Այդ պատճառով ցանկը կարող է արժեք ունենալ ոչ միայն իր անմիջական գործնական նշանակությամբ, այլև գրադարանագիտության և գրքային մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտագործվել խորհրդային Հայաստանի գրադարանային ցանցի զարգացման, ֆոնդերի կառուցվածքի, գրականության տարածման և միջգրադարանային համագործակցության ձևերի հետազոտության ժամանակ։ Առանձին ուշադրության է արժանի համահավաք ցանկի մատենագիտական նշանակությունը։ Տարբեր ֆոնդերից ստացված տվյալների կենտրոնացված ներկայացումը ձևավորում է որոշակի ժամանակահատվածի հրատարակությունների վերաբերյալ տեղեկատվական շտեմարան, որը կարող է օգտակար լինել նաև հետագայում համապատասխան գրքերի որոնման և նույնականացման համար։ Նույնիսկ այն ժամանակ, երբ գրքափոխանակության անմիջական գործառույթն այլևս արդիական չէ, նման ցանկերը կարող են պահպանել աղբյուրագիտական արժեք՝ փաստագրելով գրադարաններում առկա գրականության մի հատվածը։ Ցանկի համարակալված լինելը ցույց է տալիս նման տեղեկատվական նյութերի պարբերական կամ շարունակական բնույթը և հնարավորություն է տալիս ենթադրել, որ այն նախատեսված է եղել գրքափոխանակության վերաբերյալ տեղեկությունների փուլային ներկայացման համար։ Նման թողարկումների միջոցով գրադարանային աշխատողները կարող էին պարբերաբար տեղեկանալ նոր առաջարկվող գրականության մասին և համապատասխան պատվերներ ներկայացնել։ Կարևորվում է նաև գրադարանների միջև մասնագիտական համագործակցությունը։ Գրքափոխանակությունը պահանջում էր հստակ կապ տարբեր հաստատությունների միջև, առաջարկների և պահանջների հաշվառում, նյութերի ընտրություն, փոխանցման կազմակերպում և համապատասխան փաստաթղթավորում։ Համահավաք ցանկը այդ գործընթացում կատարում էր տեղեկատվական միջնորդի դեր՝ նպաստելով գրադարանային ռեսուրսների միասնական օգտագործմանը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ներկայացնում է գրադարանային ֆոնդերի փոխանակման և վերաբաշխման կազմակերպված համակարգի կարևոր գործիք, որը միաժամանակ կատարում է մատենագիտական, տեղեկատվական և գործնական գործառույթներ։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել գրքափոխանակության կազմակերպման սկզբունքները, կենտրոնացված գրադարանային համակարգերի համագործակցությունը, ֆոնդերի համալրման լրացուցիչ աղբյուրները և գրքային պաշարների արդյունավետ օգտագործման մեխանիզմները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության և գրադարանային ֆոնդերի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, գրադարանավարների, տեղեկատվական մասնագետների, ինչպես նաև Հայաստանի խորհրդային շրջանի գրքային և մշակութային կյանքի պատմությունն ուսումնասիրող դասախոսների ու ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-16
    Հայկական ՍՍՀ գրադարանների կենտրոնացված համակարգերի գրքափոխանակության ֆոնդերից առաջարկվող գրականության համահավաք ցանկ  N I ։ Ա
    Онлайн

    Информатика

    Разработка и исследование генетических алгоритмов принятия решения для оптимального проектирования (на примере электрических машин)

    Տեխնիկական և հաշվողական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է օպտիմալ նախագծման խնդիրների լուծման համար գենետիկական ալգորիթմների մշակմանը և հետազոտմանը՝ էլեկտրական մեքենաների նախագծման օրինակով։ Քննության են առնվում որոշումների ընդունման ալգորիթմական մեթոդները, նախագծային պարամետրերի ընտրության սկզբունքները և բազմաչափ օպտիմալացման խնդիրների լուծման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գենետիկական ալգորիթմների կառուցվածքին, սկզբնական լուծումների ձևավորմանը, ընտրության, խաչասերման և մուտացիայի մեխանիզմներին, ինչպես նաև նպատակային ֆունկցիաների և սահմանափակումների հաշվառմանը։ Վերլուծվում են որոնման արդյունավետության, լուծումների ճշգրտության և հաշվարկային գործընթացի արագացման հնարավորությունները։ Էլեկտրական մեքենաների նախագծման օրինակով դիտարկվում է մշակված մեթոդների կիրառումը տեխնիկական պարամետրերի օպտիմալ համակցությունների որոնման և նախագծային տարբերակների գնահատման համար։ Քննարկվում են նաև ալգորիթմների կատարելագործման, ավտոմատացված նախագծման համակարգերում դրանց ներդրման և բարդ ինժեներական խնդիրների լուծման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել օպտիմալացման մեթոդների, գենետիկական ալգորիթմների, էլեկտրամեխանիկայի և ավտոմատացված նախագծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-03
    Разработка и исследование генетических алгоритмов принятия решения для оптимального проектирования (на примере электрических машин)