Готовые материалы
Удобный и быстрый доступ для всех, кто интересуется образованием.
Наша платформа предоставляет рефераты, курсовые работы, электронные и печатные книги, а также другие учебные материалы, выполненные с высоким качеством и по различным темам.
Контент разделен по предметам, направлениям и языкам, таким как экономика, право, языки, медицина и другие интересные области.
История
Օտար աղբյուրները Հայաստանի և հայերի մասին․ բյուզանդական աղբյուրներ, հատոր Դ․ Թեոփանես Խոստովանող
Գիրքը հայ պատմագիտության և սկզբնաղբյուրագիտության համար կարևոր նշանակություն ունեցող մատենագիտական ու պատմական աշխատություն է, որը ներկայացնում է բյուզանդական պատմագրական ժառանգության արժեքավոր նմուշներից մեկի՝ Թեոփանես Խոստովանողի պատմական երկի հայագիտական նշանակությունը։ Այն ընդգրկված է Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմության վերաբերյալ օտարալեզու սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրմանն ու գիտական շրջանառության մեջ դնելուն նվիրված մատենաշարում, որի հիմնական նպատակն է բացահայտել օտար հեղինակների երկերում պահպանված տեղեկությունները Հայաստանի, հայ ժողովրդի, նրա քաղաքական կյանքի, պետական կազմավորումների, հասարակական հարաբերությունների, մշակույթի և հարևան ժողովուրդների հետ ունեցած կապերի մասին։ Թեոփանես Խոստովանողը բյուզանդական պատմագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է, որի ժամանակագրական երկը նշանակալի տեղ է զբաղեցնում վաղ միջնադարի պատմության ուսումնասիրության մեջ։ Նրա աշխատությունն ընդգրկում է ուշ անտիկ շրջանից մինչև IX դարի սկիզբը հասնող պատմական իրադարձություններ՝ անդրադառնալով Բյուզանդական կայսրության քաղաքական, ռազմական, կրոնական և հասարակական կյանքին, կայսրերի գործունեությանը, իշխանական հարաբերություններին, արտաքին քաղաքականությանը, պատերազմներին, դիվանագիտական կապերին և հարևան ժողովուրդների հետ փոխհարաբերություններին։ Այս համատեքստում առանձնահատուկ կարևորություն ունեն Հայաստանին և հայերին վերաբերող տեղեկությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու Հայաստանի պատմական զարգացումները բյուզանդական քաղաքականության և տարածաշրջանային իրադարձությունների ընդհանուր համապատկերում։ Աշխատության հայագիտական արժեքը պայմանավորված է հատկապես նրանով, որ այն ներկայացնում է Հայաստանի պատմության վերաբերյալ օտար պատմագրական վկայությունները՝ հնարավորություն տալով դրանք դիտարկել ոչ միայն հայկական սկզբնաղբյուրների, այլև Բյուզանդական կայսրության պատմական ավանդույթի տեսանկյունից։ Բյուզանդական ժամանակագրական երկերում պահպանված տեղեկությունները կարևոր նյութ են Հայաստանի և Բյուզանդիայի քաղաքական հարաբերությունների, հայ իշխանական ու ազնվական տների գործունեության, հայերի ռազմական մասնակցության, կայսրության վարչական և ռազմական համակարգում նրանց ունեցած դերակատարության, ինչպես նաև տարածաշրջանի ժողովուրդների միջև ձևավորված քաղաքական ու մշակութային փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար։ Թեոփանեսի հաղորդումները կարևոր են նաև վաղ միջնադարյան Հայաստանի պատմության ժամանակագրական խնդիրների, առանձին իրադարձությունների համադրման, պատմական անձանց գործունեության ճշգրտման և տարբեր պատմագրական ավանդույթների համեմատական քննության տեսանկյունից։ Հատորում ներկայացված նյութը հնարավորություն է տալիս հայ ընթերցողին ծանոթանալու բյուզանդական պատմական մտածողության առանձնահատկություններին, ժամանակագրության կառուցման սկզբունքներին, իրադարձությունների մեկնաբանման ձևերին և միջնադարյան պատմագրության մեջ կրոնական աշխարհայացքի ազդեցությանը։ Թեոփանես Խոստովանողի պատմագրական մոտեցումը բնորոշվում է ժամանակագրական հետևողականությամբ, պատմական իրադարձությունների հաջորդական ներկայացմամբ և քաղաքական զարգացումների՝ կրոնական ու գաղափարական պատկերացումների հետ փոխկապակցված մեկնաբանությամբ։ Նրա երկը կարևոր սկզբնաղբյուր է ոչ միայն Բյուզանդիայի, այլև Մերձավոր Արևելքի, Կովկասի և հարակից տարածաշրջանների միջնադարյան պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ այդ տարածքների իրադարձությունները հաճախ ներկայացվում են կայսրության քաղաքական և ռազմական շահերի հետ անմիջական կապի մեջ։ Հատորի գիտական նշանակությունը հատկապես ընդգծվում է օտար սկզբնաղբյուրների և հայկական պատմագրական ավանդույթի համադրման հնարավորությամբ․ այն նպաստում է պատմական տեղեկությունների համեմատական վերլուծությանը, տարբեր հեղինակների հաղորդումների արժևորմանը և Հայաստանի պատմության ավելի ամբողջական ու բազմակողմանի պատկերի ձևավորմանը։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի հայագիտության, բյուզանդագիտության, միջնադարյան պատմության, պատմական աշխարհագրության և սկզբնաղբյուրագիտության բնագավառներում հետազոտություններ իրականացնողների համար։ Այն օգտակար գիտական նյութ է պատմաբանների, արևելագետների, բանասերների, համալսարանական դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի վաղ միջնադարյան պատմությամբ, հայ-բյուզանդական հարաբերություններով և օտար հեղինակների երկերում պահպանված հայկական պատմական հիշողության ուսումնասիրությամբ։ Հատորը ոչ միայն արժեքավոր սկզբնաղբյուրային նյութ է տրամադրում մասնագիտական հետազոտությունների համար, այլև նպաստում է հայ ժողովրդի պատմության միջազգային պատմագրական համատեքստում ընկալմանը՝ բացահայտելով բյուզանդական հեղինակների հաղորդումների նշանակությունը Հայաստանի անցյալի վերակազմության և պատմական իրողությունների գիտական գնահատման գործում։
Обновлено. 2026-11-17