Готовые материалы

Աշխատանքը նվիրված է Վլադիմիր Մայակովսկու դրամատուրգիայում առասպելաբանական մոտիվների, կերպարների և սյուժետային կառուցվածքների վերարտադրության ու ստեղծագործական վերաիմաստավորման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպես է հեղինակը ավանդական առասպելական և կրոնական պատկերաշարը վերափոխում ժամանակակից հասարակական, քաղաքական և գեղարվեստական խնդիրների արտահայտման միջոցի։ Մայակովսկու դրամատուրգիայում առասպելաբանական նյութը սովորաբար չի պահպանվում իր սկզբնական իմաստով․ այն ենթարկվում է պարոդիկ, գրոտեսկային և երգիծական վերամշակման՝ ձեռք բերելով նոր գաղափարական նշանակություն։ Այդ առանձնահատկությունը հատկապես ակնհայտ է «Միստերիա-բուֆֆ» ստեղծագործության մեջ, որտեղ համաշխարհային ջրհեղեղի, տապանի, դրախտի, դժոխքի և ավետյաց երկրի մասին աստվածաշնչյան պատկերները վերածվում են հեղափոխական իրականության գեղարվեստական արտահայտման ձևերի։ Գրականագիտական աղբյուրները նշում են, որ այդ առասպելական շրջանակը Մայակովսկու մոտ ծառայում է ոչ թե ժամանակակից իրադարձությունները հնագույն կերպարներով պարզապես «զարդարելուն», այլ դրանց սուր քաղաքական և երգիծական վերաիմաստավորմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել առասպելաբանական սյուժեների կառուցվածքային փոխակերպումները, հնագույն կերպարների նոր գործառույթները, սրբազան և առօրյա պատկերների բախումը, ինչպես նաև առասպելի ու ժամանակակից իրականության միջև ստեղծվող հակադրությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակի կողմից առասպելական բարձր ոճի և ժողովրդական, խոսակցական ու երգիծական լեզվի միավորմանը, որի շնորհիվ ավանդական սյուժեները ստանում են նոր, հաճախ ծայրահեղ հեգնական նշանակություն։ Մայակովսկու դրամատուրգիական մեթոդի կարևոր առանձնահատկություններից է նաև ժողովրդական թատրոնի, ֆարսի, բալագանի և կատակերգական ներկայացման տարրերի օգտագործումը, որոնք նպաստում են առասպելական նյութի ապամոնումենտալացմանն ու դրա հասանելիությանը լայն հանդիսատեսի համար։ Այս համատեքստում առասպելը հանդես է գալիս որպես մշակութային հիշողության նյութ, որը կարող է վերակազմավորվել՝ նոր գաղափարների, պատմական իրադարձությունների և հասարակական հակասությունների մեկնաբանման նպատակով։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել նաև հեղինակի դրամատուրգիայի բեմական բնույթը՝ հաշվի առնելով տեսողական գրոտեսկը, պայմանական տարածությունները, կերպարների ընդհանրացված բնույթը և հանդիսատեսի հետ անմիջական հաղորդակցության ձգտումը։ Մայակովսկին ինքն է «Միստերիա-բուֆֆ»-ը բնութագրել որպես իր ժամանակաշրջանի հերոսական, էպիկական և երգիծական պատկերում, ինչը կարևոր է նրա առասպելաբանական կառուցումների ըմբռնման համար։ Արդյունքում աշխատանքը ցույց է տալիս, որ առասպելաբանական նյութի կիրառումը Մայակովսկու դրամատուրգիայում ոչ թե անցյալի պարզ կրկնություն է, այլ ստեղծագործական վերակառուցման գործընթաց, որի միջոցով հնագույն սյուժեներն ու պատկերները ներառվում են նոր պատմական և գեղագիտական համատեքստում։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հեղինակի դրամատուրգիայի գաղափարական բազմաշերտությունը, նրա երգիծական մտածողության առանձնահատկությունները և ավանդույթի ու նորարարության փոխհարաբերությունը։