Готовые материалы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում գրավոր մշակույթի ձևավորման և զարգացման պատմական նախադրյալների ուսումնասիրությանը՝ մինչև Մեսրոպ Մաշտոցի կողմից հայոց գրերի ստեղծումը։ Քննարկվում են հին Հայաստանի հասարակական, քաղաքական և մշակութային կյանքի առանձնահատկությունները, գրի ու գրավոր հաղորդակցության նշանակությունը պետական կառավարման, կրոնական գործունեության, առևտրի և մշակութային փոխանակումների գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տարածքում տարբեր ժամանակաշրջաններում կիրառված գրային համակարգերին, այդ թվում՝ ուրարտական սեպագրությանը, արամեերեն, հունարեն և այլ լեզուներով պահպանված արձանագրություններին ու գրավոր հուշարձաններին։ Ուսումնասիրվում են հնագիտական և վիմագրական աղբյուրները, դրանց պատմական արժեքը, տարածվածության առանձնահատկությունները և տեղեկությունները հին Հայաստանի գրավոր ավանդույթների մասին։ Անդրադարձ է կատարվում նախամաշտոցյան հայկական գրի գոյության վերաբերյալ գիտական տեսակետներին, դրանց հիմնավորման համար ներկայացվող փաստարկներին և պատմագիտական քննարկումներին՝ տարբերակելով հաստատված վկայությունները հետազոտական ենթադրություններից։ Կարևորվում են գրավոր մշակույթի և բանավոր ավանդույթի փոխհարաբերությունները, հարևան քաղաքակրթությունների մշակութային ազդեցությունները և գրագիտության տարածման հնարավոր ուղիները։ Դիտարկվում են նաև քրիստոնեության ընդունումից հետո ձևավորված կրթական ու կրոնական պահանջները և դրանց նշանակությունը ազգային գրային համակարգի ստեղծման պատմական գործընթացում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու հայոց գրերի ստեղծմանը նախորդած մշակութային միջավայրի և Հայաստանի գրավոր ժառանգության վաղագույն շերտերի մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, հնագետների, լեզվաբանների, վիմագրագետների, մշակութաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է դեյտերիումի վրա պրոտոն–հակապրոտոն զույգի կոհերենտ ֆոտոծնման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ օգտագործելով CLAS փորձարարական համակարգի հնարավորությունները։ Քննարկվում են բարձր էներգիաների միջուկային և տարրական մասնիկների ֆիզիկայի տեսական հիմքերը, ֆոտոնների փոխազդեցությունը միջուկային նյութի հետ, ինչպես նաև մասնիկ–հակամասնիկ զույգերի առաջացման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կոհերենտ ֆոտոծնման առանձնահատկություններին, որոնց դեպքում դեյտերիումը փոխազդեցությունից հետո պահպանում է իր ամբողջականությունը, և ուսումնասիրվող գործընթացի կինեմատիկական բնութագրերին։ Դիտարկվում են պրոտոնների ու հակապրոտոնների առաջացման պայմանները, էներգիայի և իմպուլսի պահպանման օրենքների կիրառությունը, ինչպես նաև փոխազդեցության հնարավոր մեխանիզմների տեսական մեկնաբանությունները։ Անդրադարձ է կատարվում CLAS դետեկտորի միջոցով լիցքավորված մասնիկների գրանցման, դրանց հետագծերի վերականգնման, նույնականացման և փորձարարական տվյալների մշակման սկզբունքներին։ Կարևորվում են ֆոնային իրադարձությունների առանձնացման, չափումների ճշգրտության գնահատման, կինեմատիկական բաշխումների վերլուծության և տեսական մոդելների հետ փորձարարական արդյունքների համեմատության հարցերը։ Ուսումնասիրության թեման առնչվում է նաև ուժեղ փոխազդեցության բնույթի, նուկլոնների կառուցվածքի և միջուկային միջավայրում հադրոնային գործընթացների առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել ֆոտոմիջուկային ռեակցիաների վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը և մասնիկների ֆիզիկայի փորձարարական մեթոդների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել միջուկային ֆիզիկոսների, տարրական մասնիկների ֆիզիկայի մասնագետների, փորձարարական ֆիզիկայի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Alcaligenaceae ընտանիքին պատկանող մանրէների նոր տեսակից D-ամինաացիլազ ֆերմենտի անջատման, կենսաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրության և կենսատեխնոլոգիական կիրառման հնարավորությունների գնահատման հիմնախնդիրներին։ Քննարկվում են մանրէային ծագման ֆերմենտների նշանակությունը ժամանակակից կենսատեխնոլոգիայում, դրանց կատալիտիկ առանձնահատկությունները և կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների ստացման գործընթացներում օգտագործման հեռանկարները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում D-ամինաացիլազի՝ որպես D-ամինաթթուների N-ացիլացված ածանցյալների հիդրոլիզը կատալիզող ֆերմենտի հատկություններին և դրա դերին օպտիկական ակտիվ ամինաթթուների ստացման գործընթացներում։ Ուսումնասիրվում են մանրէների աճեցման պայմանները, ֆերմենտի կենսասինթեզի վրա ազդող գործոնները, բջջային զանգվածից դրա անջատման և մաքրման հնարավոր մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում ֆերմենտի ակտիվության որոշմանը, սուբստրատային յուրահատկությանը, ջերմաստիճանի և միջավայրի թթվայնության ազդեցությանը, ինչպես նաև կատալիտիկ կայունության գնահատմանը։ Կարևորվում են ֆերմենտի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, կենսաքիմիական բնութագրերի համեմատությունը համանման ֆերմենտների հետ և արդյունաբերական կիրառության համար անհրաժեշտ պայմանների բացահայտումը։ Դիտարկվում են D-ամինաթթուների ստացման, քիրալ միացությունների տարանջատման, դեղագործական միջանկյալ նյութերի արտադրության և կենսակատալիտիկ գործընթացների կատարելագործման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել մանրէային ֆերմենտների կիրառական նշանակության ընդլայնմանը և կենսատեխնոլոգիական նոր լուծումների մշակմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մանրէաբանների, կենսաքիմիկոսների, ֆերմենտաբանների, կենսատեխնոլոգների, դեղագործական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում առևտրային կազմակերպությունների տնտեսական գործունեության հետևանքով ջրային ռեսուրսների աղտոտման կանխարգելման ֆինանսատնտեսական, կառավարչական և բնապահպանական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ջրային ռեսուրսների նշանակությունը երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման, բնակչության կենսապայմանների բարելավման և բնական էկոհամակարգերի պահպանության համար, ինչպես նաև տնտեսական գործունեության ազդեցությունը ջրային միջավայրի որակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերական և այլ առևտրային կազմակերպությունների ջրօգտագործման առանձնահատկություններին, արտադրական կեղտաջրերի առաջացմանը, աղտոտման հիմնական աղբյուրներին և դրանց հետևանքով առաջացող բնապահպանական ու տնտեսական վնասներին։ Ուսումնասիրվում են ջրային ռեսուրսների պահպանության տնտեսական կարգավորման մեխանիզմները, բնապահպանական վճարների, հարկային խթանների, ֆինանսական պատասխանատվության և պետական վերահսկողության գործիքների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում աղտոտման կանխարգելմանն ուղղված ներդրումային ծրագրերի տնտեսական արդյունավետության գնահատմանը, մաքրման տեխնոլոգիաների ներդրմանը և արտադրական գործընթացներում ջրի խնայողաբար օգտագործման սկզբունքներին։ Կարևորվում են կազմակերպությունների բնապահպանական պատասխանատվության բարձրացումը, էկոլոգիական կառավարման համակարգերի կատարելագործումը և կայուն արտադրության մոտեցումների կիրառումը։ Դիտարկվում են Հայաստանի Հանրապետության ջրային ռեսուրսների կառավարման իրավական ու ինստիտուցիոնալ առանձնահատկությունները, միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները և պետության ու մասնավոր հատվածի համագործակցության հեռանկարները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, բնապահպանների, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետների, ձեռնարկությունների ղեկավարների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հողի ջրային ռեժիմի ազդեցության ուսումնասիրությանը խաղողի վազի աճի, զարգացման և բերքատվության ձևավորման գործընթացների վրա՝ Լեռնային Ղարաբաղի նախալեռնային գոտու հողակլիմայական պայմաններում։ Քննարկվում են տարածաշրջանի բնական և գյուղատնտեսական առանձնահատկությունները, հողերի ֆիզիկական ու ջրային հատկությունները, մթնոլորտային տեղումների բաշխումը և բույսերի ջրապահովվածության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողի խոնավության փոփոխություններին, խաղողի վազի արմատային համակարգի ջրակլանման առանձնահատկություններին և բույսերի ֆիզիոլոգիական գործընթացների կախվածությանը ջրային պայմաններից։ Ուսումնասիրվում են տարբեր խոնավության պայմաններում վազերի վեգետատիվ աճի, տերևային մակերեսի ձևավորման, ընձյուղների զարգացման, ծաղկման, պտղակալման և խաղողի հասունացման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ջրային անբավարարության և ավելցուկային խոնավության հնարավոր ազդեցություններին բերքի քանակական ու որակական ցուցանիշների վրա։ Կարևորվում են ոռոգման ժամկետների, ջրման նորմերի, հողի խոնավության պահպանման և ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հարցերը։ Դիտարկվում են հողի ջրային ռեժիմի կարգավորման ագրոտեխնիկական միջոցառումները, դրանց համապատասխանությունը նախալեռնային գոտու պայմաններին և խաղողի մշակության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատությունն ընդգծում է հողակլիմայական գործոնների ու բույսերի կենսաբանական պահանջների փոխկապակցված ուսումնասիրության նշանակությունը՝ կայուն բերքատվության ապահովման և ջրօգտագործման բարելավման նպատակով։ Այն կարող է օգտակար լինել խաղողագործների, ագրոնոմների, հողագետների, ոռոգման համակարգերի մասնագետների, բույսերի ֆիզիոլոգների, գյուղատնտեսական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հալած պանիրների արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործմանը, արտադրանքի որակական հատկանիշների բարելավմանը և կաթնամթերքի վերամշակման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հալած պանիրների արտադրության հումքային բաղադրիչները, դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, սննդային արժեքը և տեխնոլոգիական մշակման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պանրային հումքի ընտրությանը, հալեցման աղերի կիրառմանը, ջերմային մշակման պայմաններին և պատրաստի արտադրանքի կառուցվածքի ու համային հատկությունների ձևավորման գործընթացներին։ Ուսումնասիրվում են սպիտակուցների, ճարպերի և խոնավության փոխազդեցությունները, էմուլսացման մեխանիզմները, ինչպես նաև տեխնոլոգիական պարամետրերի ազդեցությունը արտադրանքի համասեռության, մածուցիկության և կայունության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում արտադրական բաղադրատոմսերի օպտիմալացմանը, տարբեր տեսակի կաթնային հումքի օգտագործման հնարավորություններին և արտադրանքի սննդային ու զգայորոշական ցուցանիշների բարելավմանը։ Կարևորվում են հալեցման ջերմաստիճանի, մշակման տևողության, խառնման ինտենսիվության և հումքի բաղադրության ազդեցությունները վերջնական արտադրանքի որակի վրա։ Դիտարկվում են նաև մանրէաբանական անվտանգության ապահովման, պահպանման ժամկետի երկարաձգման, փաթեթավորման և որակի վերահսկման ժամանակակից մոտեցումները։ Աշխատությունն ընդգծում է տեխնոլոգիական նորարարությունների, արտադրական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և պատրաստի արտադրանքի մրցունակության բարձրացման նշանակությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել սննդի տեխնոլոգների, կաթնամթերքի արտադրության մասնագետների, սննդի անվտանգության փորձագետների, հետազոտողների, արտադրական ձեռնարկությունների աշխատակիցների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հանքարդյունաբերության ընթացքում առաջացող մակաբացման ապարների և հանքահարստացման պոչերի համատեղ տեղադրման ու լցակույտերի ձևավորման տեխնոլոգիական, ինժեներական և բնապահպանական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են բաց եղանակով հանքավայրերի շահագործման արդյունքում գոյացող ապարային զանգվածների և հանքաքարի հարստացման թափոնների ֆիզիկամեխանիկական առանձնահատկությունները, դրանց կուտակման պայմանները և անվտանգ կառավարման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր հատկություններ ունեցող հանքարդյունաբերական թափոնների համատեղ տեղադրման տեխնոլոգիական սկզբունքներին, լցակույտերի կառուցվածքի ձևավորմանը, նյութերի շերտավորման և խտացման գործընթացներին, ինչպես նաև դրանց կայունության ապահովման պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են ապարների հատիկաչափական կազմի, խոնավության, ամրության և ջրաթափանցելիության ազդեցությունները լցակույտերի երկրատեխնիկական բնութագրերի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում լցակույտերի նախագծման, տեղադրման հերթականության, ջրահեռացման կազմակերպման և հնարավոր դեֆորմացիաների կանխարգելման ինժեներական մոտեցումներին։ Կարևորվում են հանքարդյունաբերական տարածքների արդյունավետ օգտագործումը, թափոնների առանձին պահեստավորման համար անհրաժեշտ մակերեսների կրճատումը և շրջակա միջավայրի վրա բացասական ազդեցությունների նվազեցումը։ Դիտարկվում են տեխնոլոգիական լուծումների տնտեսական արդյունավետության, շահագործման անվտանգության, բնապահպանական վերահսկողության և խախտված տարածքների հետագա վերականգնման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել հանքարդյունաբերական թափոնների կառավարման համակարգերի կատարելագործմանը և ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ Այն նախատեսված է լեռնային ինժեներների, երկրատեխնիկայի մասնագետների, հանքարդյունաբերական ձեռնարկությունների նախագծողների, բնապահպանների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենի ուսուցման գործընթացում աշակերտների բառապաշարային փոխներթափանցման երևույթի ուսումնասիրությանը և դրա բացասական ազդեցության հաղթահարման մանկավարժական ու մեթոդական ուղիների բացահայտմանը։ Քննարկվում են մայրենի և օտար լեզուների բառապաշարային համակարգերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, լեզվական փոխանցման մեխանիզմները և դրանց դերը սովորողների հաղորդակցական կարողությունների ձևավորման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բառերի իմաստային, կառուցվածքային և գործառական տարբերություններին, որոնք կարող են հանգեցնել անգլերեն խոսքում բառագործածության սխալների, իմաստային շփոթությունների և հաղորդակցական դժվարությունների։ Ուսումնասիրվում են աշակերտների բառապաշարային սխալների առաջացման պատճառները, դրանց դասակարգման հնարավորությունները և լեզվական միջամտության ազդեցությունը բանավոր ու գրավոր խոսքի զարգացման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում հաղորդակցական ուսուցման սկզբունքներին, համեմատական լեզվաբանական վերլուծությանը, համատեքստային բառուսուցմանը և գործնական վարժությունների կիրառմանը՝ բառապաշարային դժվարությունների հաղթահարման նպատակով։ Կարևորվում են սովորողների լեզվական գիտակցության զարգացումը, բառերի ճիշտ ընտրության հմտությունների ձևավորումը, ինքնուրույն խոսքի կառուցումը և հաղորդակցական իրավիճակներում լեզվական միջոցների նպատակային օգտագործումը։ Դիտարկվում են ինտերակտիվ առաջադրանքների, երկխոսությունների, դերային խաղերի, տեքստային աշխատանքի և ժամանակակից կրթական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատությունն ընդգծում է բառապաշարային գիտելիքների և հաղորդակցական հմտությունների փոխկապակցված զարգացման անհրաժեշտությունը՝ անգլերենի ուսուցման արդյունավետության բարձրացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել անգլերենի ուսուցիչների, լեզվաբանների, օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիստների, մանկավարժների, կրթության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում աճող սրոհունդի տեսակների, մասնավորապես ծակոտկեն սրոհունդի (Hypericum perforatum L.), բուսական պաշարների և դեղագիտական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են սրոհունդի ցեղին պատկանող բույսերի տարածվածությունը, կենսաբանական և էկոլոգիական առանձնահատկությունները, աճելավայրերի պայմանները և բնական պաշարների օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դեղաբուսական հումքի նույնականացմանը, բույսերի արտաքին և անատոմիական կառուցվածքին, ինչպես նաև դեղագործական նշանակություն ունեցող կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են սրոհունդի տեսակներում պարունակվող ֆլավոնոիդները, հիպերիցինները, ֆենոլային միացությունները և այլ բաղադրիչներ, որոնք պայմանավորում են բույսերի դեղաբանական հատկությունների նկատմամբ գիտական հետաքրքրությունը։ Ուսումնասիրվում են բուսական հումքի հավաքման, չորացման, պահպանման և որակի գնահատման սկզբունքները, ինչպես նաև տարբեր տեսակների քիմիական կազմի և դեղագիտական հատկանիշների հնարավոր տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում բնական պաշարների հաշվառման, տարածվածության գնահատման և դեղաբույսերի կայուն օգտագործման հիմնախնդիրներին։ Կարևորվում են դեղաբուսական հումքի ստանդարտացման, որակի վերահսկման և դեղագործական նպատակներով կիրառման գիտական հիմքերի կատարելագործման հարցերը։ Դիտարկվում են նաև Հայաստանի բուսական բազմազանության պահպանության և տեղական դեղաբուսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հեռանկարները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել դեղագետների, ֆարմակոգնոստների, բուսաբանների, բուսաքիմիկոսների, դեղագործական հետազոտողների, բնապահպանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Եվրոպայի պետությունների քաղաքական-իրավական կառուցվածքների, պետական սահմանների և տարածքային կազմակերպման պատմական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ աշխարհաքաղաքական գործընթացների համատեքստում։ Քննարկվում են եվրոպական պետականության ձևավորման և զարգացման հիմնական փուլերը, քաղաքական քարտեզի վերափոխման պատմական նախադրյալները, ինչպես նաև միջազգային հարաբերությունների ազդեցությունը պետությունների տարածքային կառուցվածքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական սահմանների ձևավորման, փոփոխման և իրավական ամրագրման գործընթացներին, տարածքային ինքնիշխանության սկզբունքին, պետությունների միավորման ու բաժանման երևույթներին և ազգային ինքնորոշման հիմնախնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են եվրոպական պետությունների կառավարման և տարածքային կազմակերպման տարբեր ձևերը, ունիտար ու դաշնային համակարգերի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց պատմական զարգացման օրինաչափությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պատերազմների, խաղաղության պայմանագրերի, միջազգային համաձայնագրերի, ազգային շարժումների և քաղաքական վերափոխումների ազդեցությանը Եվրոպայի սահմանների փոփոխության վրա։ Կարևորվում են հատկապես XX դարի աշխարհաքաղաքական վերադասավորումները, երկու համաշխարհային պատերազմների հետևանքները, սոցիալիստական համակարգի փլուզումը և եվրոպական ինտեգրման գործընթացները։ Դիտարկվում են պատմական քարտեզագրության, համեմատական աշխարհաքաղաքական վերլուծության և տարածաժամանակային ուսումնասիրության մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու քաղաքական տարածության կազմակերպման, պետական սահմանների կայունության և փոփոխականության, ինչպես նաև միջազգային իրավունքի ու աշխարհաքաղաքական շահերի փոխհարաբերությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, պատմաբանների, աշխարհագրագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, իրավաբանների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան գոգավորության արտեզյան ավազանի ջրաղային հաշվեկշռի ձևավորման, փոփոխության և կարգավորման հիդրոերկրաբանական ու բնապահպանական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են տարածաշրջանի երկրաբանական կառուցվածքը, կլիմայական պայմանները, ստորերկրյա ջրերի ձևավորման աղբյուրները, սնման և բեռնաթափման գործընթացները, ինչպես նաև ջրային պաշարների տարածական բաշխման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտեզյան ջրերի քիմիական կազմին, հանքայնացման աստիճանին, լուծված աղերի տեղաշարժին և ջրային ու աղային բաղադրիչների փոխկապակցված փոփոխություններին։ Ուսումնասիրվում են ստորերկրյա ջրերի բնական շրջանառության, ոռոգման, ջրահեռացման և տնտեսական գործունեության ազդեցությունները ավազանի ջրաղային ռեժիմի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում ջրատար հորիզոնների փոխազդեցությանը, ջրերի մակարդակների տատանումներին, աղակալման գործընթացներին և ջրային ռեսուրսների որակական փոփոխությունների հնարավոր պատճառներին։ Կարևորվում են ջրաղային հաշվեկշռի քանակական գնահատման, հիդրոերկրաբանական դիտարկումների, ջրաքիմիական հետազոտությունների և հաշվարկային մեթոդների կիրառման հարցերը։ Դիտարկվում են ստորերկրյա ջրերի շահագործման արդյունավետության բարձրացման, ջրային պաշարների պահպանության, հողերի երկրորդային աղակալման կանխարգելման և գյուղատնտեսական ջրօգտագործման բարելավման հնարավորությունները։ Աշխատությունն ընդգծում է բնական և մարդածին գործոնների համատեղ ազդեցության գնահատման անհրաժեշտությունը՝ տարածաշրջանի ջրային համակարգերի կայուն կառավարման նպատակով։ Այն կարող է օգտակար լինել հիդրոերկրաբանների, հիդրոլոգների, երկրաբանների, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետների, բնապահպանների, հողագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է իռլանդացի նշանավոր գրող Ջեյմս Ջոյսի վաղ շրջանի փոքրածավալ գրական ստեղծագործությունների ուսումնասիրությանը՝ նրա գեղարվեստական մտածողության ձևավորման, թեմատիկ հետաքրքրությունների և ոճական առանձնահատկությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Քննարկվում են հեղինակի ստեղծագործական սկզբնական որոնումները, իռլանդական հասարակության սոցիալական ու մշակութային միջավայրը, ինչպես նաև անհատի ներաշխարհի և հասարակական իրականության փոխհարաբերությունների գեղարվեստական արտացոլումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կարճ արձակի կառուցվածքային առանձնահատկություններին, կերպարների հոգեբանական նկարագրությանը, առօրյա կյանքի մանրամասների խորհրդանշական նշանակությանը և պատմողական նորարարական հնարներին։ Ուսումնասիրվում են հատկապես «Դուբլինցիներ» պատմվածքների ժողովածուի գաղափարական ու գեղագիտական առանձնահատկությունները, մարդկային օտարացման, հոգևոր անշարժության, ազգային ինքնության և անձնական ազատության թեմաները։ Անդրադարձ է կատարվում հեղինակի վաղ ստեղծագործություններում իրապաշտական պատկերավորման և մոդեռնիստական գրական մտածողության փոխազդեցությանը, լեզվաոճական միջոցների կիրառմանը և ներքին ապրումների արտահայտման եղանակներին։ Կարևորվում են կերպարների ինքնաճանաչման պահերը, խորհրդանշական պատկերները և գեղարվեստական մանրամասների դերը ստեղծագործությունների իմաստային կառուցվածքում։ Դիտարկվում են նաև Ջոյսի վաղ շրջանի գրական փորձառության ազդեցությունը նրա հետագա ստեղծագործական զարգացման և XX դարի համաշխարհային գրականության նորարարական միտումների վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, բանասերների, համեմատական գրականագիտության մասնագետների, անգլալեզու գրականության հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և մոդեռնիստական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության զբոսաշրջության ոլորտի մրցունակության բարձրացման տնտեսական, կազմակերպական և կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են զբոսաշրջության նշանակությունը ազգային տնտեսության զարգացման, զբաղվածության ընդլայնման, տարածաշրջանային համաչափ զարգացման և երկրի միջազգային ճանաչելիության բարձրացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում զբոսաշրջային ծառայությունների որակին, ենթակառուցվածքների զարգացմանը, զբոսաշրջային արդյունքի բազմազանեցմանը և միջազգային շուկայում Հայաստանի դիրքավորման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են ոլորտի մրցունակության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, այդ թվում՝ տրանսպորտային հասանելիությունը, սպասարկման մակարդակը, գնային քաղաքականությունը, ներդրումային միջավայրը, մարդկային ռեսուրսների որակավորումը և զբոսաշրջային ուղղությունների գրավչությունը։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի պատմամշակութային ժառանգության, բնական ռեսուրսների և ազգային ավանդույթների արդյունավետ օգտագործմանը՝ որպես մրցակցային առավելությունների ձևավորման կարևոր նախադրյալների։ Կարևորվում են զբոսաշրջության պետական կարգավորման, պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցության, նպատակային մարքեթինգային ռազմավարությունների և թվային տեխնոլոգիաների կիրառման հարցերը։ Դիտարկվում են միջազգային փորձի ուսումնասիրման, զբոսաշրջային ծառայությունների որակի չափանիշների կատարելագործման, նոր զբոսաշրջային ուղղությունների զարգացման և ոլորտի կայունության ապահովման հնարավորությունները։ Աշխատությունն անդրադառնում է նաև զբոսաշրջային կազմակերպությունների արդյունավետ կառավարման, ներդրումների ներգրավման և միջազգային մրցակցային միջավայրին հարմարվելու խնդիրներին։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, զբոսաշրջության կառավարման մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, ձեռնարկատերերի, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության ֆինանսավորման հասանելիության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը, ֆինանսական ռեսուրսների ներգրավման հնարավորությունների գնահատմանը և դրանց բարելավման տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների բացահայտմանը։ Քննարկվում են փոքր և միջին ձեռնարկությունների դերը ազգային տնտեսության զարգացման, զբաղվածության ապահովման, մրցակցային միջավայրի ձևավորման և նորարարական գործունեության խթանման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռնարկությունների ֆինանսական կարիքներին, բանկային վարկավորման պայմաններին, տոկոսադրույքներին, գրավային ապահովման պահանջներին և ֆինանսական միջոցների ձեռքբերման հետ կապված սահմանափակումներին։ Ուսումնասիրվում են ֆինանսավորման ավանդական և այլընտրանքային աղբյուրները, այդ թվում՝ առևտրային բանկերի վարկային ծրագրերը, միկրոֆինանսավորումը, լիզինգը, վենչուրային կապիտալը և պետական աջակցության գործիքները։ Անդրադարձ է կատարվում ֆինանսական կազմակերպությունների և ձեռնարկատիրական հատվածի փոխգործակցության առանձնահատկություններին, վարկունակության գնահատման մեխանիզմներին, ֆինանսական գրագիտության նշանակությանը և ներդրումային ռիսկերի կառավարման խնդիրներին։ Կարևորվում են Հայաստանի ֆինանսական շուկայի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, մարզային ձեռնարկությունների ֆինանսավորման հնարավորությունները և պետական քաղաքականության ազդեցությունը ձեռնարկատիրական գործունեության զարգացման վրա։ Դիտարկվում են միջազգային փորձի կիրառման, վարկային երաշխիքների համակարգերի կատարելագործման, ֆինանսական ծառայությունների թվայնացման և ֆինանսավորման նոր գործիքների ներդրման հեռանկարները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, բանկային ոլորտի մասնագետների, ձեռնարկատերերի, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, հետազոտողների և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար։