Готовые материалы

Հրատարակությունը նվիրված է հայ մեծանուն բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի կյանքին և ստեղծագործական ժառանգությանը՝ նրա ծննդյան 60-ամյակի առթիվ։ Այն նախատեսված է գրադարանների համար որպես մեթոդական և տեղեկատվական նյութ և նպատակ ունի աջակցելու Չարենցի գրական ժառանգությանը նվիրված միջոցառումների, ցուցահանդեսների, գրական երեկոների, ընթերցումների և թեմատիկ հանդիպումների կազմակերպմանը։ Նյութում ներկայացվում են բանաստեղծի կենսագրության և ստեղծագործական ուղու կարևորագույն փուլերը, նրա գրական գործունեության հիմնական ուղղությունները, ստեղծագործությունների գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հայ գրականության զարգացման մեջ ունեցած նշանակությունը։ Հրատարակությունը կարող է ընդգրկել գրադարանային աշխատանքի համար նախատեսված առաջարկություններ, գրականության ընտրության և ներկայացման սկզբունքներ, թեմատիկ ցուցադրությունների կազմակերպման մոտեցումներ ու ընթերցողների հետ աշխատանքին նպաստող նյութեր։ Այն արժեքավոր է հատկապես գրադարանավարների, գրականության ուսուցիչների, մշակութային միջոցառումներ կազմակերպող մասնագետների և Չարենցի ստեղծագործական ժառանգությունն ուսումնասիրող ընթերցողների համար՝ որպես գրական-մշակութային աշխատանքը կազմակերպելու և բանաստեղծի կյանքն ու ստեղծագործությունը հանրահռչակելու գործնական աղբյուր։

Աշխատությունը նվիրված է Հայոց Արևելից կողմերի պատմական աշխարհագրության ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով «Աշխարհացոյց» կարևորագույն միջնադարյան աշխարհագրական աղբյուրի տեղեկությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում և վերլուծվում են Հայաստանի արևելյան շրջանների աշխարհագրական դիրքը, վարչական ու տարածքային բաժանումները, բնակավայրերը, գավառները, բնական սահմանները և տարածաշրջանի պատմական առանձնահատկությունները։ Հեղինակը փորձում է «Աշխարհացոյց»-ում պահպանված տեղեկությունները համադրել պատմական և աշխարհագրական այլ տվյալների հետ՝ ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու ուսումնասիրվող տարածքների տեղագրության և պատմական զարգացման վերաբերյալ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տեղանունների, տարածքային սահմանների և դրանց հնարավոր նույնականացման հարցերին, ինչը կարևոր նշանակություն ունի վաղ և միջնադարյան Հայաստանի պատմական քարտեզագրության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը արժեքավոր նյութ է հայ ժողովրդի պատմության, պատմական աշխարհագրության, քարտեզագրության և աղբյուրագիտության ուսումնասիրության համար և կարող է օգտակար լինել ինչպես մասնագետների ու հետազոտողների, այնպես էլ Հայաստանի պատմական տարածքների ու միջնադարյան աշխարհագրական պատկերացումների նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան հայ մտավորական և հոգևոր գործիչ Հովհաննես Պլուզ Երզնկացիի փիլիսոփայական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով իսլամական փիլիսոփայական և գրական աղբյուրների հետ ունեցած առնչությունների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում նրա իմաստասիրական հայացքների, արձակ ժառանգության և գաղափարական ձևավորման առանձնահատկությունների բացահայտումն է, ինչպես նաև այն մտավոր միջավայրի ուսումնասիրությունը, որի պայմաններում զարգացել է նրա աշխարհայացքը։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում հայ և իսլամական մտավոր ավանդույթների փոխազդեցությանը, փիլիսոփայական հասկացությունների, գաղափարների և գիտելիքի փոխանցման հնարավոր ուղիներին, ինչպես նաև միջնադարյան մշակութային երկխոսության դրսևորումներին։ Իսլամական աղբյուրների համադրական քննությունը հնարավորություն է տալիս նոր տեսանկյունից գնահատելու Երզնկացիի փիլիսոփայական արձակի բովանդակությունը, ձևավորման աղբյուրները և տեղը միջնադարյան հայ մտքի պատմության մեջ։ Գիրքը արժեքավոր է հայագիտության, փիլիսոփայության, միջնադարյան գրականության և հայ-իսլամական մշակութային ու մտավոր կապերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Սույն հրատարակությունը ներկայացնում է 1910 թվականի ընթացքում Էրիվանի գանձապետական պալատի ենթակայության հարկային տեսուչների համագումարի նիստերի արձանագրությունները և այդ ժամանակաշրջանի վարչական գործունեությանը վերաբերող նյութերը։ Փաստաթղթերում արտացոլվում են հարկային համակարգի կազմակերպման, պետական եկամուտների հավաքագրման, հարկերի հաշվարկման և գանձման, հարկատուների հետ հարաբերությունների, վարչական վերահսկողության և հարկային ծառայության առջև ծառացած գործնական խնդիրների վերաբերյալ քննարկումները։ Նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու Ռուսական կայսրության վարչական և ֆինանսական կառավարման առանձնահատկությունները Էրիվանի նահանգում՝ ներկայացնելով պետական կառույցների աշխատանքի ընթացքը, պաշտոնատար անձանց փոխհարաբերությունները և տվյալ ժամանակաշրջանի հարկային քաղաքականության իրականացման մեխանիզմները։ Արձանագրությունները կարևոր սկզբնաղբյուր են պատմաբանների, տնտեսագետների, իրավաբանների և տարածաշրջանի վարչական պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու 20-րդ դարի սկզբի Էրիվանի նահանգի պետական ֆինանսների կառավարման, հարկային վարչարարության և տեղական իշխանական համակարգի գործունեության մասին։

Աշխատությունը նվիրված է ուղևորափոխադրումների կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ լոգիստիկ համակարգերի կիրառման և քաղաքային տրանսպորտի կազմակերպման արդյունավետության բարձրացման տեսանկյունից։ Հետազոտության հիմքում դիտարկվում են քաղաքային ուղևորափոխադրումների կազմակերպման առանձնահատկությունները, ուղևորահոսքերի ձևավորման և բաշխման օրինաչափությունները, տրանսպորտային երթուղիների փոխկապակցվածությունը, շարժակազմի արդյունավետ օգտագործումը և փոխադրումների որակի վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Երևանի քաղաքային տրանսպորտային համակարգի առանձնահատկություններին, առկա խնդիրների բացահայտմանը և դրանց լուծման հնարավորություններին՝ լոգիստիկ կառավարման ժամանակակից սկզբունքների կիրառմամբ։ Ներկայացվում են տրանսպորտային հոսքերի կառավարման, երթուղային ցանցի օպտիմալացման, ուղևորների սպասարկման մակարդակի բարելավման և փոխադրումների կազմակերպման արդյունավետության բարձրացման մոտեցումներ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տրանսպորտի, լոգիստիկայի, քաղաքային տնտեսության և կառավարման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ քաղաքային ուղևորափոխադրումների համակարգված կառավարման և դրա կատարելագործման հնարավորությունները ուսումնասիրելու նպատակով։

Այս գիրքը նվիրված է կիսահաղորդչային հիմքով փոխակերպիչ համակարգերի մշակմանը, դրանց աշխատանքի տեսական ուսումնասիրությանը և տեխնիկական արդյունավետության բարձրացման ուղիների բացահայտմանը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են էլեկտրական էներգիայի փոխակերպման գործընթացները, կիսահաղորդչային ուժային տարրերի կիրառման առանձնահատկությունները, փոխակերպիչների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ սկզբունքները, ինչպես նաև համակարգի հիմնական պարամետրերի հաշվարկման և օպտիմալացման մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխակերպման արդյունավետությանը, էներգետիկ կորուստների նվազեցմանը, աշխատանքի կայունությանն ու հուսալիությանը։ Ներկայացվում են փոխակերպիչ համակարգերի նախագծման և հետազոտման մեթոդներ, դրանց էլեկտրական բնութագրերի վերլուծություն, աշխատանքային ռեժիմների գնահատում և տարբեր տեխնիկական լուծումների համեմատություն։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել էլեկտրատեխնիկայի, ուժային էլեկտրոնիկայի և ավտոմատացման ոլորտներով զբաղվող մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ որպես կիսահաղորդչային փոխակերպման համակարգերի կառուցվածքը, աշխատանքի սկզբունքները և արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները հասկանալու տեխնիկական աղբյուր։

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հաշվողական ցանցերի կառուցվածքի բարելավման գործիքային միջոցների մշակմանը՝ համակարգերի պատրաստականության, հուսալիության և թողունակության ապահովման նպատակով։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ժամանակակից հաշվողական ցանցերի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, ցանցային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման խնդիրները և տվյալների փոխանցման գործընթացների օպտիմալացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցանցի բարձր պատրաստականության ապահովմանը, խափանումների նկատմամբ կայունությանը և հաղորդակցության շարունակականության պահպանմանը, քանի որ ցանցային ենթակառուցվածքի աշխատանքի ընդհատումները կարող են էապես ազդել տեղեկատվական համակարգերի ընդհանուր արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրության մեջ քննարկվում են ցանցային տոպոլոգիայի, սարքավորումների փոխկապակցման, տվյալների հոսքերի կառավարման և ռեսուրսների բաշխման տարբեր մոտեցումներ։ Քննության են առնվում նաև ցանցի թողունակության վրա ազդող գործոնները, հաղորդակցության ուղիների ծանրաբեռնվածությունը, ուշացումները, փաթեթների կորուստները և տվյալների փոխանցման արագության ապահովման խնդիրները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է գործիքային միջոցների մշակումը, որոնք կարող են կիրառվել ցանցի կառուցվածքի նախագծման, մոդելավորման, մոնիթորինգի, վերլուծության և օպտիմալացման համար։ Այդպիսի միջոցների կիրառումը հնարավորություն է տալիս գնահատել ցանցի տարբեր կառուցվածքային լուծումների արդյունավետությունը, հայտնաբերել հնարավոր խոցելի կամ գերծանրաբեռնված հատվածները և ընտրել առավել նպատակահարմար կոնֆիգուրացիաներ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև ցանցային համակարգերի աշխատանքի ցուցանիշների գնահատման և կանխատեսման մեթոդներ՝ տարբեր ծանրաբեռնվածությունների պայմաններում դրանց վարքագիծը որոշելու նպատակով։ Կարևորվում է հուսալիության և թողունակության միջև օպտիմալ հավասարակշռության ապահովումը, քանի որ բարձր արդյունավետությամբ ցանցը պետք է ոչ միայն արագ փոխանցի տվյալները, այլև պահպանվի կայուն ու հասանելի տարբեր աշխատանքային պայմաններում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորելու հաշվողական ցանցերի նախագծման և կատարելագործման համալիր մոտեցումներ՝ համադրելով կառուցվածքային օպտիմալացումը, տեխնիկական ռեսուրսների արդյունավետ կառավարումը և աշխատանքի շարունակականության ապահովումը։ Այն կարող է օգտակար լինել ցանցային ինժեներների, համակարգային և ծրագրային մասնագետների, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի հետազոտողների, կապի համակարգերի նախագծողների, տեխնիկական մասնագետների, ուսանողների և բարձր հուսալիությամբ ու մեծ թողունակությամբ հաշվողական ցանցերի մշակմամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում անշարժ գույքի գնահատման համակարգի կատարելագործման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ գնահատման գործընթացի ճշգրտության, օբյեկտիվության, թափանցիկության և արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են անշարժ գույքի գնահատման տեսական և գործնական հիմքերը, գնահատման մեթոդները, դրանց կիրառման առանձնահատկությունները և Հայաստանի անշարժ գույքի շուկայի պայմաններում առաջացող խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շուկայական, ծախսային և եկամտային մոտեցումների կիրառմանը, դրանց ընտրության չափանիշներին և տարբեր տեսակի անշարժ գույքի նկատմամբ համապատասխան մեթոդաբանության կիրառման արդյունավետությանը։ Ուսումնասիրության մեջ քննարկվում են անշարժ գույքի արժեքի վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ գտնվելու վայրը, հողամասի և շինության բնութագրերը, շուկայական պահանջարկն ու առաջարկը, ենթակառուցվածքների առկայությունը, տնտեսական միջավայրը և այլ պայմաններ։ Քննության են առնվում նաև գնահատման արդյունքների վրա տեղեկատվական բազայի որակի, շուկայական տվյալների հասանելիության և գնահատողների մասնագիտական կարողությունների ազդեցությունը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է գնահատման համակարգի իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերի ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև գնահատման գործընթացի ստանդարտացման, վերահսկողության և մասնագիտական պատասխանատվության կատարելագործման անհրաժեշտության դիտարկումը։ Կարևորվում է ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվային տվյալների կիրառումը՝ անշարժ գույքի շուկայի տվյալների հավաքագրման, մշակման, համադրման և վերլուծության գործընթացներն առավել արդյունավետ դարձնելու նպատակով։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև գնահատման արդյունքների կիրառմանը հարկման, վարկավորման, ապահովագրության, ներդրումների, գույքային գործարքների և պետական կառավարման ոլորտներում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ՀՀ-ում անշարժ գույքի գնահատման համակարգի հիմնական մեթոդական, տեղեկատվական և կազմակերպական խնդիրները և առաջարկելու դրանց լուծման ու համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ։ Դրանց թվում կարող են դիտարկվել գնահատման մեթոդաբանության արդիականացումը, շուկայական տեղեկատվության բազայի ընդլայնումը, թվայնացման զարգացումը, մասնագիտական որակավորման բարձրացումը և գնահատման գործընթացի թափանցիկության ամրապնդումը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անշարժ գույքի գնահատողների, տնտեսագետների, ֆինանսական և բանկային ոլորտի մասնագետների, գույքի կառավարման և ներդրումային ոլորտի ներկայացուցիչների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորողների համար։

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է աշխատուժի միջազգային միգրացիայի կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են աշխատուժի միջազգային տեղաշարժի տնտեսական, սոցիալական և իրավական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև միգրացիոն գործընթացների ազդեցությունը աշխատաշուկայի և երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանից աշխատուժի արտագնա տեղաշարժի պատճառներին, այդ թվում՝ զբաղվածության հնարավորություններին, աշխատավարձերի տարբերություններին, կենսամակարդակին, մասնագիտական զարգացման հեռանկարներին և այլ սոցիալ-տնտեսական գործոններին։ Ուսումնասիրության մեջ քննարկվում են նաև ներգաղթի հնարավոր ազդեցությունները Հայաստանի աշխատաշուկայի վրա, ինչպես նաև աշխատուժի պակասի կամ ավելցուկի ձևավորման և առանձին մասնագիտությունների պահանջարկի փոփոխության խնդիրները։ Քննության են առնվում միջազգային միգրացիայի կարգավորման պետական մեխանիզմները, միգրացիոն քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, աշխատանքային միգրանտների իրավունքների պաշտպանության և օրինական զբաղվածության ապահովման խնդիրները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև միջազգային համաձայնագրերի, միջպետական համագործակցության և միգրացիոն հոսքերի կառավարման մեխանիզմների նշանակությանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արտագաղթի հետևանքներին՝ աշխատուժի կորստին, մարդկային կապիտալի արտահոսքին, ժողովրդագրական փոփոխություններին և տնտեսության առանձին ճյուղերի աշխատուժով ապահովվածությանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են արտերկրում աշխատող քաղաքացիների կողմից դրամական փոխանցումների, մասնագիտական փորձի և կապերի միջոցով Հայաստանի տնտեսության վրա հնարավոր դրական ազդեցությունները։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են նաև վերադարձի միգրացիայի, վերաինտեգրման, մասնագիտական ներուժի պահպանման և շրջանաձև միգրացիայի խթանման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու աշխատուժի միջազգային միգրացիայի կառավարման առկա խնդիրները և առաջարկելու այնպիսի կարգավորման մոտեցումներ, որոնք կարող են միաժամանակ նպաստել աշխատողների իրավունքների պաշտպանությանը, աշխատաշուկայի հավասարակշռությանը և Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, միգրացիայի մասնագետների, սոցիոլոգների, ժողովրդագրագետների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և միգրացիոն գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մակրոտնտեսական ցուցանիշների տնտեսավիճակագրական գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ տնտեսական գործընթացների չափման, վերլուծության և գնահատման մեթոդների կատարելագործման նպատակով։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են երկրի տնտեսական վիճակը բնութագրող հիմնական մակրոտնտեսական ցուցանիշները և դրանց դինամիկայի գնահատման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համախառն ներքին արդյունքին, տնտեսական աճին, գնաճին, գործազրկությանը, զբաղվածությանը, ներդրումներին, արտաքին առևտրին, պետական ֆինանսներին և այլ կարևոր ցուցանիշներին, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու տնտեսության ընդհանուր վիճակն ու զարգացման միտումները։ Ուսումնասիրության մեջ քննարկվում են մակրոտնտեսական տվյալների հավաքագրման, համակարգման, համադրելիության և մեկնաբանման խնդիրները, ինչպես նաև վիճակագրական տեղեկատվության որակի և ամբողջականության նշանակությունը տնտեսական որոշումների ընդունման գործընթացում։ Քննության են առնվում ցուցանիշների ժամանակային դինամիկայի, կառուցվածքային փոփոխությունների և փոխկապակցվածության վերլուծության տարբեր մեթոդներ, որոնց կիրառմամբ հնարավոր է բացահայտել տնտեսական գործընթացների հիմնական միտումները և դրանց վրա ազդող գործոնները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի տնտեսության առանձնահատկությունների հաշվառումը՝ հաշվի առնելով փոքր բաց տնտեսության բնույթը, արտաքին առևտրային կապերը, ներմուծման և արտահանման փոփոխությունները, ներդրումային հոսքերը և արտաքին տնտեսական միջավայրի ազդեցությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև մակրոտնտեսական ցուցանիշների կանխատեսման, տնտեսական ռիսկերի գնահատման և վիճակագրական տեղեկատվության կիրառման խնդիրներին պետական տնտեսական քաղաքականության մշակման ժամանակ։ Կարևորվում է տարբեր ցուցանիշների համատեղ վերլուծությունը, քանի որ առանձին ցուցանիշի փոփոխությունը միշտ չէ, որ կարող է ամբողջական պատկեր ներկայացնել երկրի տնտեսական վիճակի մասին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Հայաստանի մակրոտնտեսական վիճակագրության կիրառման հիմնական մեթոդաբանական և գործնական խնդիրները և դիտարկելու դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները՝ տվյալների հավաստիության, համադրելիության և վերլուծական արժեքի բարձրացման նպատակով։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, վիճակագիրների, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մասնագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, հետազոտողների, ուսանողների և մակրոտնտեսական գործընթացների քանակական գնահատմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Բյուզանդական կայսրության և Եվրոպայի միջև ձևավորված քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և կրոնական փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության շրջանակում Բյուզանդիան դիտարկվում է ոչ միայն որպես միջնադարյան հզոր պետություն, այլև որպես այնպիսի քաղաքակրթական կենտրոն, որը կարևոր դեր է ունեցել Եվրոպայի քաղաքական և մշակութային զարգացման գործընթացներում։ Ուսումնասիրվում են կայսրության հարաբերությունները եվրոպական տարբեր պետությունների և ժողովուրդների հետ, դիվանագիտական կապերը, ռազմական փոխազդեցությունները, առևտրական հարաբերությունները և քաղաքական ազդեցության տարածման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քրիստոնեական աշխարհի ձևավորման և զարգացման գործընթացներին, Արևելյան և Արևմտյան քրիստոնեական ավանդույթների փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև կրոնական և մշակութային կապերի ազդեցությանը եվրոպական հասարակությունների զարգացման վրա։ Աշխատության մեջ կարող են քննության առնվել Բյուզանդիայի ազդեցությունը եվրոպական պետական կառավարման, իրավական մշակույթի, կրթության, արվեստի, ճարտարապետության և գրավոր մշակույթի վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև միջնադարյան առևտրային ուղիներին և այն տնտեսական կապերին, որոնց միջոցով Բյուզանդական կայսրությունը կապված էր եվրոպական տարածքների հետ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև Խաչակրաց արշավանքներին, դրանց հետևանքով ձևավորված հարաբերություններին և այն քաղաքական ու մշակութային փոփոխություններին, որոնք ազդեցություն ունեցան ինչպես Բյուզանդիայի, այնպես էլ Եվրոպայի զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում Բյուզանդիայի և եվրոպական աշխարհի փոխադարձ ընկալումների ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ հարաբերությունները ձևավորվում էին ոչ միայն քաղաքական շահերի, այլև քաղաքակրթական ինքնության, կրոնի և մշակույթի տարբեր պատկերացումների ազդեցությամբ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու այն բազմաշերտ կապերի մասին, որոնց միջոցով Բյուզանդական ավանդույթները փոխանցվել և վերաիմաստավորվել են Եվրոպայում։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, բյուզանդագետների, միջնադարի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, քաղաքագետների, մշակութաբանների, միջազգային հարաբերությունների պատմության մասնագետների, ուսանողների և եվրոպական ու բյուզանդական քաղաքակրթությունների փոխազդեցությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ֆրանսերենից հայերեն լեզու անցած բառերի ուսումնասիրությանը՝ դրանց ծագման, իմաստային զարգացման, հնչյունական ու ձևաբանական հարմարեցման և հայերենում գործածության առանձնահատկությունների վերլուծությամբ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է ֆրանսերենի ազդեցությունը հայերենի բառապաշարի ձևավորման և հարստացման գործընթացում՝ հաշվի առնելով պատմական, մշակութային, հասարակական և քաղաքական այն պայմանները, որոնց արդյունքում ֆրանսերեն բառերն ու արտահայտությունները ներթափանցել են հայերեն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխառությունների յուրացման գործընթացին, որի ընթացքում օտարալեզու բառերը հարմարվում են հայերենի հնչյունական, ուղղագրական, ձևաբանական և իմաստային համակարգերին։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են դասակարգվել ֆրանսերենից փոխառված բառերը՝ ըստ թեմատիկ և իմաստային խմբերի՝ հասարակական ու քաղաքական կյանք, մշակույթ և արվեստ, կենցաղ, նորաձևություն, խոհանոց, գիտություն և տեխնիկա, մասնագիտություններ ու առօրյա խոսք։ Քննության են առնվում նաև այն բառերի իմաստային փոփոխությունները, որոնք հայերենում ձեռք են բերել նոր կամ լրացուցիչ նշանակություններ՝ տարբերվելով սկզբնաղբյուր լեզվի համապատասխան միավորներից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ փոխառությունների տարածման աղբյուրներին, դրանց գրական և խոսակցական գործածությանը, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում դրանց նկատմամբ լեզվական վերաբերմունքի փոփոխությանը։ Կարևորվում է նաև հայերենի բառապաշարի զարգացման վրա ֆրանսերեն փոխառությունների ազդեցության գնահատումը և օտար բառերի ու հայերեն համարժեքների գործածության հարաբերակցության ուսումնասիրությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայերենի և ֆրանսերենի երկարատև լեզվամշակութային շփումների հետևանքով ձևավորված բառապաշարային շերտը և հասկանալու փոխառությունների դերը հայերենի բառապաշարի հարստացման գործընթացում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայագետների, լեզվաբանների, բառարանագիրների, թարգմանիչների, բանասերների, լեզվի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և հայերենի բառապաշարի ու լեզվական փոխազդեցությունների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Երևանի արդյունաբերական գոտու ֆունկցիոնալ վերակազմավորման զարգացման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ քաղաքային տարածքների արդյունավետ օգտագործման, ժամանակակից պահանջներին համապատասխանեցման և կայուն քաղաքաշինական զարգացման համատեքստում։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են քաղաքի արդյունաբերական տարածքների ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, դրանց ներկայիս գործառնական վիճակը, տարածական կառուցվածքը և քաղաքային ընդհանուր համակարգում ունեցած դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք առաջանում են նախկին կամ գործող արդյունաբերական գոտիների քաղաքային միջավայրի հետ փոխհարաբերության արդյունքում՝ տարածքների ֆունկցիոնալ հնացման, ենթակառուցվածքների ոչ արդյունավետ օգտագործման, բնապահպանական ազդեցությունների և բնակելի ու հասարակական տարածքների հետ անհամապատասխանության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության մեջ քննարկվում են արդյունաբերական տարածքների վերակազմավորման հնարավոր մոդելները՝ դրանց մասնակի կամ ամբողջական վերաֆունկցիոնալացման, խառը օգտագործման, նոր արտադրական և ծառայությունների կենտրոնների ձևավորման, ինչպես նաև հանրային և կանաչ տարածքների ընդլայնման միջոցով։ Քննության են առնվում տարածքային պլանավորման, տրանսպորտային հասանելիության, ինժեներական ենթակառուցվածքների արդիականացման և շրջակա միջավայրի վերականգնման խնդիրները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է Երևանի քաղաքային զարգացման և արդյունաբերական տարածքների վերակազմավորման փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով բնակչության աճող պահանջները, տնտեսական ակտիվության փոփոխությունները և քաղաքի տարածական կառուցվածքի զարգացման միտումները։ Կարևորվում է նաև նախկին արդյունաբերական օբյեկտների պատմաճարտարապետական կամ քաղաքային արժեքի պահպանման և նոր գործառույթների ներդրման միջև հավասարակշռության ապահովումը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու արդյունաբերական գոտու վերակազմավորման հիմնական սահմանափակումներն ու հնարավորությունները և ձևավորելու տարածքային զարգացման այնպիսի մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել Երևանի տնտեսական, սոցիալական և բնապահպանական կայունությանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, քաղաքաշինարարների, տարածքային պլանավորման մասնագետների, տնտեսագետների, բնապահպանների, համայնքային կառավարման մարմինների աշխատակիցների, հետազոտողների, ուսանողների և Երևանի քաղաքային զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է լեռնային ռելիեֆի պայմաններում ոռոգման համակարգերի արդյունավետության բարձրացման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և գյուղատնտեսական արտադրության կայունության ապահովման նպատակով։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են լեռնային տարածքներին բնորոշ բնական և տեխնիկական առանձնահատկությունները, որոնք ազդեցություն են ունենում ոռոգման ջրի բաշխման, տեղափոխման և օգտագործման արդյունավետության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղանքի թեքությանը, բարձրությունների տարբերությանը, հողերի ջրաթափանցելիությանը, ջրային ռեսուրսների տարածական բաշխվածությանը և դրանց ազդեցությանը ոռոգման համակարգերի աշխատանքի վրա։ Ուսումնասիրության մեջ քննարկվում են ոռոգման ջրանցքների, խողովակաշարերի, ջրամբարների, պոմպակայանների և ջրի կարգավորման այլ կառույցների տեխնիկական վիճակի ու արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Քննության են առնվում ջրի կորուստների նվազեցման, ոռոգման ռեժիմների օպտիմալացման, ջրի հավասարաչափ բաշխման և ժամանակակից ոռոգման տեխնոլոգիաների կիրառման խնդիրները։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել կաթիլային, անձրևացման և այլ ջրախնայող համակարգերի կիրառման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով լեռնային գյուղատնտեսական տարածքների պայմանները և մշակաբույսերի ջրապահանջը։ Կարևորվում է նաև ջրային ռեսուրսների կառավարման և թվային վերահսկման ժամանակակից մեթոդների կիրառումը, որոնք կարող են նպաստել ջրի ծախսի ճշգրիտ հաշվառմանը, ոռոգման գործընթացի վերահսկմանը և համակարգերի շահագործման արդյունավետության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է նաև հողի էրոզիայի, ջրակալման և այլ բնապահպանական խնդիրների կանխարգելմանը, որոնք կարող են առաջանալ լեռնային պայմաններում ոռոգման ոչ արդյունավետ կազմակերպման հետևանքով։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լեռնային ռելիեֆում գործող ոռոգման համակարգերի հիմնական տեխնիկական և կազմակերպական խնդիրները և առաջարկելու դրանց կատարելագործման ուղղություններ՝ հիմնված ջրախնայողության, էներգաարդյունավետության և կայուն գյուղատնտեսության սկզբունքների վրա։ Այն կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսության և ջրային տնտեսության մասնագետների, ինժեներների, հիդրոտեխնիկների, ագրոնոմների, հողաշինարարների, բնապահպանների, հետազոտողների, ուսանողների և լեռնային տարածքների ջրային ռեսուրսների կառավարմամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։