Готовые материалы

Տնտեսագիտական և ֆինանսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արժեթղթերի շուկայի ներդրումային գործառույթների և դրանց արդյունավետության գնահատման տեսական ու կիրառական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության պայմանների համատեքստում։ Քննության են առնվում արժեթղթերի շուկայի դերը ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման, խնայողությունների ներդրումների վերածման և կապիտալի արդյունավետ վերաբաշխման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ներդրումային գործիքների կիրառմանը, ներդրողների մասնակցությանը, շուկայի իրացվելիությանը և ֆինանսական միջոցների ներգրավման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են առաջնային ու երկրորդային շուկաների փոխկապակցվածությունը, արժեթղթերի թողարկման և շրջանառության մեխանիզմները, ինչպես նաև շուկայի արդյունավետության վրա ազդող տնտեսական և ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Քննարկվում են նաև ներդրումային ռիսկերի գնահատման, տեղեկատվական թափանցիկության, շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացման և կարգավորման համակարգի կատարելագործման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու արժեթղթերի շուկայի ներդրումային ներուժի և տնտեսության ֆինանսավորման գործընթացում դրա նշանակության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆինանսական շուկաների, ներդրումային կառավարման, արժեթղթերի շրջանառության և կապիտալի շուկայի զարգացման խնդիրներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտական և ֆինանսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում աուդիտորական գործունեության զարգացմանը խոչընդոտող խնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում աուդիտի կազմակերպման սկզբունքները, մասնագիտական գործունեության կարգավորման մեխանիզմները և աուդիտորական ծառայությունների որակի ապահովման հետ կապված հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավական ու ինստիտուցիոնալ միջավայրի կատարելագործմանը, մասնագիտական չափորոշիչների կիրառմանը, աուդիտորների որակավորման և շարունակական մասնագիտական զարգացման նշանակությանը։ Վերլուծվում են աուդիտորական կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության, անկախության, պատասխանատվության և վերահսկողության ապահովման հիմնական գործոնները։ Քննարկվում են նաև ֆինանսական հաշվետվությունների արժանահավատության բարձրացման, աուդիտորական ծառայությունների նկատմամբ վստահության ամրապնդման, մրցակցային միջավայրի զարգացման և մասնագիտական վերահսկողության մեխանիզմների կատարելագործման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու աուդիտի ոլորտի զարգացման հիմնական ուղղությունների և ֆինանսական վերահսկողության համակարգում դրա նշանակության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աուդիտի, հաշվապահական հաշվառման, ֆինանսական վերահսկողության և կազմակերպությունների կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գյուղատնտեսական և ինժեներատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է խաղողի այգիների միջվազային մշակության տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործմանը և համապատասխան աշխատանքային օրգանների կառուցվածքային ու աշխատանքային պարամետրերի հիմնավորմանը։ Քննության են առնվում միջվազային տարածությունների մշակման առանձնահատկությունները, հողի մեխանիկական մշակման պահանջները և խաղողի վազերի պահպանությունն ապահովող տեխնիկական լուծումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական մեքենաների բանող օրգանների կառուցվածքին, դրանց շարժման ռեժիմներին, հողի հետ փոխազդեցությանը և մշակության որակի վրա ազդող գործոններին։ Վերլուծվում են աշխատանքային խորության, շարժման արագության, երկրաչափական չափերի և այլ տեխնիկական պարամետրերի ընտրության ու օպտիմալացման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև մեքենայացված մշակության ընթացքում էներգածախսերի նվազեցման, աշխատանքի արտադրողականության բարձրացման, հողի արդյունավետ մշակման և վազերի հնարավոր վնասման կանխարգելման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու տեխնոլոգիական ու կառուցվածքային այնպիսի լուծումներ, որոնք նպաստում են խաղողի այգիների մեքենայացված խնամքի արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական մեքենաշինության, խաղողագործության և ագրոտեխնիկական գործընթացների մեքենայացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քրեական պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքների ուսումնասիրությանը՝ արդարության սկզբունքի իրագործման տեսանկյունից։ Քննության են առնվում պատժի անհատականացման, համաչափության և հիմնավորվածության պահանջները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը քրեական պատասխանատվության նպատակների իրականացման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանցանքի բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի, պատասխանատվության վրա ազդող հանգամանքների և անձին բնութագրող տվյալների հաշվառման իրավական նշանակությանը։ Վերլուծվում են դատարանի կողմից պատժատեսակի ու պատժաչափի ընտրության ընդհանուր չափանիշները և դրանց հարաբերակցությունը արդարության, օրինականության ու պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքների հետ։ Քննարկվում են նաև պատժի նշանակման ընթացքում միասնական իրավակիրառ պրակտիկայի ապահովման, դատական հայեցողության սահմանների և անհամաչափ պատժի կանխարգելման հետ կապված խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված պատժի նշանակման սկզբունքների և արդարության պահանջի փոխկապակցվածության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քրեական իրավունքի, դատական պրակտիկայի և քրեական քաղաքականության հիմնախնդիրներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Կենսաքիմիական և նյարդակենսաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է էստրադիոլի ազդեցության ուսումնասիրությանը գլխուղեղի որոշ ենթաբջջային կառուցվածքների ֆոսֆոինոզիտիդային կազմի վրա։ Քննության են առնվում ֆոսֆոինոզիտիդների դերը բջջային թաղանթների կառուցվածքում, ներբջջային ազդանշանային գործընթացներում և նյարդային բջիջների կենսագործունեության կարգավորման մեխանիզմներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հորմոնային ազդեցության պայմաններում տարբեր ենթաբջջային բաղադրամասերում լիպիդային կազմի հնարավոր փոփոխություններին և դրանց կենսաքիմիական նշանակությանը։ Վերլուծվում են էստրադիոլի մասնակցությամբ ընթացող կարգավորիչ գործընթացները, ֆոսֆոլիպիդային նյութափոխանակության առանձնահատկությունները և դրանց կապը բջջային ազդանշանների փոխանցման հետ։ Քննարկվում են նաև համապատասխան կենսաքիմիական ցուցանիշների որոշման, ենթաբջջային կառուցվածքների առանձնացման և ստացված տվյալների համեմատական գնահատման մեթոդական մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները ստերոիդային հորմոնների և գլխուղեղի բջիջների լիպիդային նյութափոխանակության միջև առկա փոխկապակցվածությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյարդակենսաքիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, ֆիզիոլոգիայի և հորմոնային կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Կենսաքիմիական և կենսատեխնոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Aspergillus ցեղի սնկերի թիրոզինազ ֆերմենտի սինթեզի պայմանների օպտիմալացման և դրա ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ֆերմենտի առաջացման վրա ազդող սննդային ու միջավայրային գործոնները, մշակման պայմանները և կենսասինթեզի արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սննդամիջավայրի բաղադրության, ջերմաստիճանի, թթվայնության և մշակման տևողության ազդեցությանը ֆերմենտային ակտիվության վրա։ Վերլուծվում են ստացված թիրոզինազի հիմնական ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը, ակտիվության և կայունության պայմանները, ինչպես նաև տարբեր գործոնների ազդեցությունը ֆերմենտի գործառական հատկությունների վրա։ Քննարկվում են ֆերմենտի ստացման, առանձնացման և բնութագրման մեթոդական մոտեցումները, ինչպես նաև կենսատեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետ կազմակերպման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները սնկային ծագման ֆերմենտների կենսասինթեզի կարգավորման և դրանց հատկությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիայի, ֆերմենտաբանության, մանրէաբանության և կենսատեխնոլոգիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմակրթական և փաստագրական բնույթի այս աշխատանքը վերաբերում է Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի հատուկ դասարանների վերակազմավորման և դրանց հիման վրա ազգաբանական-պատմաբանասիրական ուղղվածությամբ նոր ֆակուլտետի ձևավորման նախագծին։ Քննության են առնվում կրթական հաստատության կառուցվածքային փոփոխության անհրաժեշտությունը, ուսումնական գործընթացի կազմակերպման սկզբունքները և մասնագիտական կրթության զարգացման հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արևելագիտության, ազգաբանության, պատմության և բանասիրության փոխկապակցված ուսուցման հնարավորություններին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագետների պատրաստման նպատակներին։ Ներկայացվում են կրթական ստորաբաժանումների վերափոխման կազմակերպական հիմքերը, ուսումնական ուղղությունների ընդլայնման մոտեցումները և գիտական գործունեության զարգացման հեռանկարները։ Փաստաթուղթը կարևոր նյութ է կրթական քաղաքականության, հաստատության կառավարման և արևելագիտական կրթության կազմակերպման պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Լազարյան ինստիտուտի զարգացման վերաբերյալ ձևավորված ծրագրերի և գիտակրթական առաջնահերթությունների մասին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայագիտության, արևելագիտության, կրթության պատմության և գիտական հաստատությունների պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գիտատեխնիկական և մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անհամասեռ համակարգերի արդյունավետ կամ միջինացված բնութագրերի որոշման խնդիրներին՝ դիսպերս ֆազի պարամետրերի փոփոխության պայմաններում։ Քննության են առնվում բազմաբաղադրիչ միջավայրերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, առանձին ֆազերի փոխազդեցությունը և դրանց հատկությունների ազդեցությունը ամբողջ համակարգի մակրոսկոպիկ ցուցանիշների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիսպերս ֆազի չափերի, կոնցենտրացիայի, բաշխման և այլ բնութագրերի փոփոխության հետևանքով միջինացված պարամետրերի վարքի գնահատմանը։ Վերլուծվում են համապատասխան մաթեմատիկական մոդելները, հաշվարկային մոտեցումները և տարբեր ֆիզիկական մեծությունների արդյունավետ արժեքների որոշման մեթոդները։ Քննարկվում են նաև համակարգի անհամասեռության աստիճանի, բաղադրիչների հատկությունների և կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությունները հաշվարկների արդյունքների վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզաբանելու միկրոկառուցվածքային պարամետրերի և անհամասեռ միջավայրի ընդհանրացված ֆիզիկական բնութագրերի միջև առկա փոխկապակցվածությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյութագիտության, կիրառական ֆիզիկայի, բազմաֆազ համակարգերի մոդելավորման և հաշվողական մեթոդների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմամշակութային և ազգագրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XVII դարի հայկական միջավայրում թանկարժեք քարերի վերաբերյալ պատկերացումների, դրանց անվանումների և վերագրվող հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարբեր քարատեսակների անվանաբանական առանձնահատկությունները, դրանց գործածությունը գրավոր աղբյուրներում և համապատասխան եզրույթների տեղը ժամանակաշրջանի հայերեն բառապաշարում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քարերին վերագրվող ֆիզիկական, խորհրդանշական, բուժական և պաշտպանական հատկանիշների վերաբերյալ ավանդական պատկերացումներին՝ դրանք դիտարկելով ժամանակի մշակութային գիտելիքների համատեքստում։ Վերլուծվում են ժողովրդական հավատալիքների, կենցաղային փորձի և գրավոր ավանդույթի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև տարբեր քարերի ընկալման ու դասակարգման սկզբունքները։ Քննարկվում են նաև թանկարժեք քարերի կիրառության մշակութային նշանակությունը, դրանց վերաբերյալ գիտելիքների փոխանցման ձևերը և համապատասխան պատկերացումների կապը հայկական նյութական ու հոգևոր մշակույթի հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու XVII դարի հայերի բնագիտական գիտելիքների, բառապաշարի և ավանդական աշխարհընկալման որոշ կողմերի մասին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայագիտության, ազգագրության, պատմական բառագիտության և մշակույթի պատմության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Լեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայերենի խոսքային հոսքում հնչյունների հաջորդականության, փոխազդեցության և կազմակերպման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հնչյունական միավորների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց դիրքային փոփոխությունները և բառի ու խոսքի տարբեր հատվածներում դրսևորվող հնչյունական երևույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձայնավորների և բաղաձայնների համակցություններին, վանկային կառուցվածքին, հնչյունների հարակցությանը և արտասանական գործընթացում առաջացող փոխազդեցություններին։ Վերլուծվում են հնչյունափոխության, նմանեցման, հնչյունների անկման կամ հավելման և խոսքային հոսքի այլ հնչյունաբանական առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև հնչյունական համակարգի և բառի կառուցվածքի փոխհարաբերությունները, արտասանական նորմերը և դրանց նշանակությունը գրական հայերենի հնչյունական կառուցվածքի նկարագրման համար։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու հայերենի հնչյունների կապակցման և խոսքային շղթայի ձևավորման հիմնական սկզբունքների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի, հնչյունաբանության, հնչույթաբանության և ընդհանուր լեզվաբանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմագիտական և քաղաքագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1946–1970 թվականներին Սիրիայի քաղաքական գործընթացներում զինված ուժերի ունեցած դերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում անկախ պետականության ձևավորման պայմաններում բանակի և քաղաքական իշխանության փոխհարաբերությունները, զինվորական կառույցների ներգրավվածությունը պետական կառավարման գործընթացներում և դրանց ազդեցությունը քաղաքական համակարգի զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում զինվորական վերնախավի ձևավորմանը, բանակի ներսում տարբեր քաղաքական ու գաղափարական հոսանքների ազդեցությանը և քաղաքացիական ու ռազմական հաստատությունների հարաբերություններին։ Վերլուծվում են քաղաքական անկայունության պայմաններում զինված ուժերի մասնակցության ձևերը, պետական իշխանության կառուցվածքային փոփոխությունները և բանակի ազդեցությունը ներքաղաքական զարգացումների վրա։ Քննարկվում են նաև տարածաշրջանային գործընթացների, արտաքին քաղաքական միջավայրի և հասարակական փոփոխությունների փոխազդեցությունները ռազմական հաստատությունների քաղաքական դերակատարության հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանում Սիրիայի պետական և քաղաքական համակարգի ձևավորման առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել Մերձավոր Արևելքի պատմության, քաղաքագիտության, արաբագիտության և ռազմաքաղաքական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բազմաչափ կոմպլեքս անալիզում ինտեգրալային ներկայացումների տեսական հիմքերի և դրանց որոշ կիրառությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մի քանի կոմպլեքս փոփոխականներից կախված ֆունկցիաների հատկությունները, դրանց ինտեգրալային ներկայացման եղանակները և համապատասխան բանաձևերի կառուցման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հոլոմորֆ ֆունկցիաների հետազոտմանը, բազմաչափ տիրույթների երկրաչափական առանձնահատկություններին և ինտեգրալային միջուկների կիրառմանը տարբեր մաթեմատիկական խնդիրների լուծման ընթացքում։ Վերլուծվում են ինտեգրալային բանաձևերի ստացման պայմանները, դրանց ընդհանրացման հնարավորությունները և ֆունկցիաների վարքի ու կանոնավորության վերաբերյալ գնահատումների ստացման մեթոդները։ Քննարկվում են նաև բազմաչափ կոմպլեքս անալիզի գործիքների կիրառությունները մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների, սահմանային խնդիրների և հարակից վերլուծական խնդիրների ուսումնասիրության մեջ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու ինտեգրալային մեթոդների դերի մասին մի քանի կոմպլեքս փոփոխականների ֆունկցիաների տեսության զարգացման մեջ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կոմպլեքս անալիզի, ֆունկցիաների տեսության, մաթեմատիկական անալիզի և դիֆերենցիալ հավասարումների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Բուսաբանական և էկոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Արագած լեռան տարբեր բնական պայմաններում աճող բարձրալեռնային բույսերի որոշ տեսակների կենսաձևաբանական փոփոխականության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բույսերի կառուցվածքային և ձևաբանական հատկանիշների փոփոխությունները՝ կապված բարձրության, կլիմայական պայմանների, հողի առանձնահատկությունների և աճելավայրի այլ էկոլոգիական գործոնների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վեգետատիվ ու վերարտադրողական օրգանների բնութագրերին, աճի ձևերին և արտաքին միջավայրի ազդեցությանը բույսերի զարգացման վրա։ Վերլուծվում են տարբեր աճելավայրերում նույն կամ հարակից տեսակների կենսաձևաբանական ցուցանիշների տարբերությունները և դրանց հնարավոր հարմարվողական նշանակությունը։ Քննարկվում են նաև բարձրալեռնային միջավայրին բույսերի հարմարվելու մեխանիզմները, էկոլոգիական պայմանների փոփոխության նկատմամբ արձագանքները և տեսակների ներտեսակային փոփոխականության դրսևորումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները բարձրալեռնային բուսականության ձևավորման, հարմարվողականության և կենսաբազմազանության պահպանման օրինաչափությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բուսաբանության, բույսերի էկոլոգիայի, բուսաշխարհագրության և բարձրալեռնային էկոհամակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պետական արժեթղթերի շուկայի կառավարման տեսական, մեթոդաբանական և կիրառական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության համապատասխան նյութերի հիման վրա։ Քննության են առնվում պետական արժեթղթերի թողարկման, տեղաբաշխման, շրջանառության և մարման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց կազմակերպման ու կարգավորման հիմնական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական պարտքի կառավարման, ֆինանսական ռեսուրսների ներգրավման, շուկայի իրացվելիության ապահովման և ներդրողների մասնակցության ընդլայնման հարցերին։ Վերլուծվում են առաջնային և երկրորդային շուկաների փոխկապակցվածությունը, պետական արժեթղթերի եկամտաբերության ձևավորման գործոնները և ֆինանսական միջնորդների դերը շուկայի գործունեության մեջ։ Քննարկվում են նաև կառավարման արդյունավետության գնահատման, ռիսկերի նվազեցման, շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացման և կարգավորման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու պետական արժեթղթերի շուկայի նշանակության և պետական ֆինանսների կառավարման համակարգում դրա ունեցած դերի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆինանսների, արժեթղթերի շուկայի, պետական պարտքի կառավարման և ֆինանսական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։