Готовые материалы

Բազմահատոր գիտական ժողովածուի այս հատորը ներկայացնում է հայ ժողովրդի բանավոր ստեղծագործության հարուստ ժառանգության հերթական բաժինը՝ պահպանելով սերնդեսերունդ փոխանցված հեքիաթային պատումները, ժողովրդական պատկերացումներն ու կենսափորձը։ Հեքիաթները ձևավորվել են տարբեր պատմական և հասարակական պայմաններում՝ արտացոլելով մարդկանց առօրյան, ընտանեկան հարաբերությունները, աշխատանքի ու ապրուստի հետ կապված դժվարությունները, հասարակական անհավասարության ընկալումը և արդարության ձգտումը։ Դրանցում իրական կյանքի մանրամասները հաճախ միահյուսվում են հրաշապատում իրադարձությունների, կախարդական առարկաների, գերբնական էակների և անսովոր փորձությունների հետ՝ ստեղծելով ժողովրդական երևակայությանը բնորոշ յուրահատուկ աշխարհ։ Պատումներում հաճախ հանդիպում են խելացի ու հնարամիտ հերոսներ, որոնք կարողանում են հաղթահարել դժվարությունները, բացահայտել խաբեությունը և հաղթել ուժեղ թվացող հակառակորդներին։ Հեքիաթների միջոցով փոխանցվում են բարության, ազնվության, աշխատասիրության, խիզախության, համբերության և փոխօգնության գաղափարները, ինչպես նաև քննադատվում են ագահությունը, գոռոզությունը, անարդարությունն ու չարությունը։ Դրանց գեղարվեստական առանձնահատկություններն են պատկերավոր լեզուն, կրկնվող դարձվածքները, սրամիտ երկխոսությունները, չափազանցությունները և գործողությունների հստակ զարգացումը, որոնք նպաստում են պատմությունների հիշվող ու կենդանի բնույթին։ Ժողովածուի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ ժողովրդական պատումները պահպանվում են որպես լեզվական, ազգագրական և պատմամշակութային արժեքավոր նյութ՝ բացահայտելով տարբեր համայնքների խոսվածքային առանձնահատկությունները, ավանդույթները, հավատալիքներն ու աշխարհընկալումը։ Հատորը կարևոր աղբյուր է հայ բանահյուսության, ժողովրդական մտածողության և ազգային մշակութային հիշողության ուսումնասիրության համար։

Գիտական ժողովածուի այս հատորը նվիրված է Ռուսաստանի Դաշնության տարածքում պահպանված հայկական վիմական արձանագրությունների հավաքմանը, վերծանմանը, ուսումնասիրությանն ու գիտական շրջանառության մեջ դնելուն։ Այն ընդգրկում է հայկական պատմամշակութային ներկայության հետ կապված հուշարձանների արձանագրություններ, որոնք կարևոր սկզբնաղբյուրներ են Ռուսաստանի տարբեր քաղաքներում և տարածաշրջաններում ձևավորված հայկական համայնքների պատմությունն ուսումնասիրելու համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Սանկտ Պետերբուրգի, Աստրախանի, Կազանի և Հյուսիսային Կովկասի հայկական վիմագրական ժառանգությանը։ Արձանագրությունները կարող են տեղեկություններ հաղորդել եկեղեցիների, գերեզմանատների, մատուռների, խաչքարերի, հիշատակային կառույցների, բարերարների, հոգևորականների և համայնքային գործիչների մասին։ Դրանց բովանդակության միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել հայկական գաղթօջախների կազմավորումը, հասարակական ու հոգևոր կյանքը, անհատների կենսագրական տվյալները, բարեգործական գործունեությունը և տեղական համայնքների կապերը պատմական Հայաստանի հետ։ Վիմագրերը կարևոր են նաև լեզվաբանական տեսանկյունից, քանի որ պահպանում են հայերենի տարբեր ժամանակաշրջանների ուղղագրական, բառապաշարային և լեզվական առանձնահատկությունները։ Արձանագրությունների վերծանումը, տեղադրության արձանագրումը և հուշարձանների հետ դրանց կապի ուսումնասիրությունը հնարավորություն են տալիս վերականգնելու պատմական իրադարձություններն ու մշակութային միջավայրերը՝ հիմնվելով անմիջական սկզբնաղբյուրների վրա։ Հատորը նշանակալի ներդրում է հայ վիմագրագիտության և պատմական աղբյուրագիտության մեջ՝ միաժամանակ նպաստելով Ռուսաստանի տարածքում հայկական նյութական ու հոգևոր ժառանգության փաստագրմանը, պահպանմանն ու հետագա ուսումնասիրությանը:

Ժողովածուի այս հատորը նվիրված է Պարսկահայքի հայ բնակչության շրջանում պահպանված ժողովրդական հեքիաթներին և ներկայացնում է տարածաշրջանի բանավոր ստեղծագործության հարուստ ու բազմազան ժառանգությունը։ Հեքիաթները ձևավորվել և փոխանցվել են սերնդեսերունդ՝ արտացոլելով ժողովրդի կենսափորձը, աշխարհընկալումը, բարոյական պատկերացումները, կենցաղն ու հասարակական հարաբերությունները։ Դրանցում ժողովրդական երևակայությունը միահյուսվում է առօրյա կյանքի դիտարկումներին, իսկ իրականության և հրաշապատում աշխարհի սահմանները հաճախ միտումնավոր խախտվում են՝ ստեղծելով խորհրդանշական ու ուսուցողական պատմություններ։ Հեքիաթների հերոսները կարող են բախվել դժվարությունների, փորձությունների և անարդարության՝ հաղթահարելով դրանք հնարամտության, քաջության, համառության կամ բարության շնորհիվ։ Ժողովրդական պատումներին բնորոշ են սրամիտ երկխոսությունները, կրկնությունները, չափազանցությունները, անսպասելի շրջադարձերը և բարու ու չարի հակադրությունը։ Դրանց միջոցով բացահայտվում են մարդկային հարաբերությունների, ընտանիքի, աշխատանքի, արդարության, պատվի, հավատարմության և հասարակական համերաշխության վերաբերյալ ավանդական պատկերացումները։ Տարածաշրջանային հեքիաթների գրառումն ու գիտական հրատարակումը կարևոր նշանակություն ունեն նաև լեզվական և ազգագրական ուսումնասիրությունների համար, քանի որ բանավոր պատումներում պահպանվում են տեղական խոսվածքի առանձնահատկություններ, արտահայտություններ, կենցաղային մանրամասներ և մշակութային հիշողության հետքեր։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս ճանաչելու Պարսկահայքի հայ համայնքի հոգևոր աշխարհը և տարածաշրջանային բանահյուսության ինքնատիպությունը՝ միաժամանակ նպաստելով հայկական ժողովրդական ստեղծագործության պահպանմանն ու գիտական ուսումնասիրմանը:

Նոր Կտակարանը քրիստոնեական Սուրբ Գրքի առանցքային մասն է, որն ամփոփում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության, մահվան և հարության մասին ավետարանական վկայությունները, ինչպես նաև առաքյալների գործունեությունն ու վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորման պատմությունը։ Այն ներառում է չորս Ավետարանները՝ ըստ Մատթեոսի, Մարկոսի, Ղուկասի և Հովհաննեսի, Գործք առաքելոցը, առաքելական թղթերը և Հայտնության գիրքը։ Ավետարաններում ներկայացվում են Քրիստոսի ծննդյան ու մանկության դրվագները, մկրտությունը, քարոզները, առակները, հրաշքները, աշակերտների հետ հարաբերությունները, վերջին ընթրիքը, խաչելությունն ու հարությունը։ Առաքելական գրություններն անդրադառնում են քրիստոնեական համայնքների հոգևոր կազմակերպմանը, հավատի պահպանմանը, եկեղեցական կյանքի սկզբունքներին, բարոյական վարքագծին և հավատացյալների փոխադարձ պատասխանատվությանը։ Գրքի կենտրոնական գաղափարներն են սերը, ներողամտությունը, խոնարհությունը, ողորմածությունը, հավատարմությունը, ապաշխարությունը և փրկության հույսը։ Այն ոչ միայն դավանաբանական հիմք է քրիստոնեական եկեղեցու համար, այլև համաշխարհային գրականության, փիլիսոփայության, արվեստի և բարոյական մտածողության վրա մեծ ազդեցություն ունեցած հոգևոր ժառանգություն։ Հայ իրականության մեջ Նոր Կտակարանի ընթերցումն ու տարածումը կարևոր դեր են ունեցել գրավոր մշակույթի, կրթության, թարգմանական ավանդույթի և ազգային հոգևոր ինքնության պահպանման գործում։ Այս հրատարակությունը նշանակալի է որպես աստվածաշնչյան տեքստի տարածման և քրիստոնեական գիտելիքի փոխանցման միջոց՝ օգտակար լինելով ինչպես հավատացյալ ընթերցողներին, այնպես էլ հայագիտությամբ, աստվածաբանությամբ և կրոնների պատմությամբ հետաքրքրվողներին։

Բազմալեզու այս բառարանը միավորում է հունարեն, իտալերեն, հայերեն և թուրքերեն լեզուների բառապաշարը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով համադրելու տարբեր լեզուների բառային միավորները և գտնելու դրանց համապատասխան իմաստային համարժեքները։ Չորս լեզուների ընդգրկումը գրքին հաղորդում է առանձնահատուկ գործնական նշանակություն՝ այն դարձնելով օգտակար տարբեր լեզվական միջավայրերում հաղորդակցվելու, թարգմանական աշխատանք կատարելու և օտար լեզուներ ուսումնասիրելու համար։ Բառարանային նյութը կարող է ընդգրկել առօրյա խոսքի, հասարակական հարաբերությունների, առևտրի, կրթության, կրոնի, արհեստների և մշակութային կյանքի տարբեր ոլորտներին վերաբերող բառեր ու հասկացություններ։ Լեզուների զուգադրումը նպաստում է ոչ միայն բառապաշարի հարստացմանը, այլև իմաստային նրբերանգների, բառերի գործածության և լեզվական տարբերությունների ճանաչմանը։ Հունարենն ու իտալերենը կապում են ժողովածուն եվրոպական լեզվամշակութային միջավայրի հետ, իսկ հայերենի և թուրքերենի ընդգրկումը արտացոլում է տարածաշրջանում ձևավորված բազմալեզու հաղորդակցության գործնական պահանջները։ Նման բառարանները կարևոր դեր են ունեցել թարգմանիչների, հոգևորականների, վաճառականների, ուսուցիչների և կրթված ընթերցողների լեզվական պատրաստության գործում։ Դրանք հնարավորություն են տվել հաղթահարելու լեզվական խոչընդոտները, ծանոթանալու տարբեր ժողովուրդների բառային ու մշակութային պատկերացումներին և ընդլայնելու գրավոր ու բանավոր հաղորդակցության շրջանակը։ Աշխատությունը նշանակալի աղբյուր է հայ բառարանագրության պատմության, բազմալեզու կրթության, թարգմանական մշակույթի և հայերի միջազգային լեզվական ու մշակութային կապերի ուսումնասիրության համար։

Բառարանը նախատեսված է հայերեն և թուրքերեն լեզուների միջև գործնական հաղորդակցությունը հեշտացնելու և երկու լեզուներով բառապաշարի յուրացումը խթանելու համար։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս գտնելու հայերեն բառերի թուրքերեն համարժեքները՝ օգտվելով բառերի համակարգված դասավորությունից և թարգմանական համապատասխանություններից։ Նմանատիպ բառարաններում սովորաբար ընդգրկվում են առօրյա խոսքում, հասարակական հարաբերություններում, առևտրում, կրթության, արհեստների և կենցաղի տարբեր ոլորտներում կիրառվող բառեր ու արտահայտություններ։ Դրանց միջոցով սովորողը կարող է հարստացնել բառապաշարը, հասկանալ երկու լեզուների իմաստային համապատասխանությունները և ընտրել տվյալ իրավիճակին առավել հարմար բառային ձևը։ Բառարանն օգտակար է նաև թարգմանական աշխատանքի համար, քանի որ նպաստում է լեզվական տարբերությունների ճանաչմանը և միջլեզվական հաղորդակցության ճշգրտությանը։ Հայերեն-թուրքերեն բառարանագրությունը կարևոր նշանակություն է ունեցել տարբեր լեզվական միջավայրերում ապրող հայերի կրթական, առևտրական, հասարակական և մշակութային կապերի պահպանման գործում։ Այսպիսի ձեռնարկները հնարավորություն են տվել հայախոս ընթերցողներին հաղորդակցվելու թուրքերենով, իսկ լեզուների համեմատական ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողներին՝ ճանաչելու բառապաշարի առանձնահատկություններն ու իմաստային նրբերանգները։ Աշխատությունը արժեքավոր է հայ բառարանագրության պատմության, հայ-թուրքական լեզվական շփումների և երկլեզու կրթական գրականության ուսումնասիրության համար՝ ներկայացնելով գործնական լեզվուսուցման ու թարգմանական մշակույթի զարգացման կարևոր ուղղություններից մեկը։

Աշխատությունը նախատեսված է ֆրանսերենի համակարգված ուսուցման համար և ներկայացնում է լեզվի կառուցվածքային հիմնական կանոնները՝ ընթերցողին ծանոթացնելով հնչյունական, ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկություններին։ Քերականական նյութը կարող է ընդգրկել խոսքի մասերի դասակարգումը, գոյականների սեռի և թվի կազմությունը, հոդերի կիրառությունը, ածականների համաձայնությունը, դերանունների տեսակներն ու գործածությունը, ինչպես նաև բայերի խոնարհման ձևերը, ժամանակները և եղանակները։ Առանձին ուշադրության են արժանի նախադասության կառուցման սկզբունքները, բառերի շարադասությունը, հարցական և ժխտական կառույցները, նախդիրների ու կապակցական բառերի կիրառությունը։ Նման ուսումնական ձեռնարկների կարևոր նպատակը լեզվական կանոնները ոչ միայն ներկայացնելն է, այլև սովորողին դրանց գործնական կիրառությանը վարժեցնելը՝ նպաստելով ճիշտ ընթերցանության, գրավոր խոսքի և թարգմանության հմտությունների զարգացմանը։ Քերականական նյութի հաջորդական դասավորությունը հնարավորություն է տալիս լեզուն ուսումնասիրել աստիճանաբար՝ պարզ կառուցվածքներից անցնելով ավելի բարդ լեզվական երևույթների։ Գիրքը կարող էր ծառայել որպես ինքնուրույն ուսուցման կամ դասավանդման օժանդակ միջոց՝ հատկապես այն հայ ընթերցողների համար, որոնք ցանկանում էին յուրացնել ֆրանսերենը՝ որպես եվրոպական կրթության, գիտության, գրականության և մշակութային հաղորդակցության կարևոր լեզու։ Այն նաև նշանակալի է հայալեզու կրթական միջավայրում օտար լեզուների դասավանդման պատմության ուսումնասիրության համար՝ ներկայացնելով լեզվական գիտելիքների համակարգման և տարածման ավանդույթը։

Այս ուսումնական տետրակը նախատեսված է հայերեն և ռուսերեն գրագիտության սկզբնական ուսուցման համար՝ ընթերցողին ծանոթացնելով երկու լեզուների այբուբեններին, տառերի գրությանը, անվանումներին և հնչյունական արժեքներին։ Երկլեզու կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս զուգահեռ ուսումնասիրելու հայերենի և ռուսերենի գրային համակարգերը, համեմատելու դրանց տառային կազմը և նկատելու հնչյունների ու գրանշանների միջև եղած նմանություններն ու տարբերությունները։ Նմանատիպ այբբենական ձեռնարկները սովորաբար ներառում են տառերի հերթական ներկայացում, վանկերի կազմության օրինակներ, պարզ բառեր և ընթերցանության առաջին վարժություններ, որոնց միջոցով սովորողը աստիճանաբար անցնում է առանձին տառերի ճանաչումից դեպի բառերի և կարճ արտահայտությունների ընթերցում։ Տետրակի գործնական նշանակությունը հատկապես կարևոր է երկլեզու կրթական միջավայրում, որտեղ անհրաժեշտ է միաժամանակ զարգացնել հայերեն և ռուսերեն գրավոր խոսքի հիմքերը։ Այն կարող էր օգտակար լինել ինչպես երեխաների սկզբնական կրթության, այնպես էլ ռուսերեն սովորել ցանկացող հայախոսների համար՝ նպաստելով լեզուների միջև համեմատական դիտարկման և գրավոր հաղորդակցության հմտությունների ձևավորմանը։ Ձեռնարկը նաև արտացոլում է հայ կրթական մշակույթում այբբենական ուսուցման և լեզվական գիտելիքների տարածման կարևորությունը, ինչպես նաև հայերեն ու ռուսերեն լեզուների գործնական ուսուցման պահանջը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ մանկավարժության, լեզվի ուսուցման պատմության և երկլեզու կրթական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Գիրքը նվիրված է Հին Հռոմի ավանդական պատմության կարևոր դեմքերից մեկին՝ Նումա Պոմպիլիոսին, որը հռոմեական ավանդության համաձայն եղել է Հռոմի երկրորդ թագավորը և նշանակալի դեր է ունեցել քաղաքի հասարակական, կրոնական ու իրավական կարգերի ձևավորման գործում։ Նրա կերպարի շուրջ ձևավորված պատմությունները ներկայացնում են այն ժամանակաշրջանը, երբ նորաստեղծ հռոմեական համայնքը աստիճանաբար վերածվում էր կազմակերպված պետության։ Նումային վերագրվող բարեփոխումները կապված են կրոնական արարողությունների կարգավորման, քրմական հաստատությունների կազմակերպման, տոնացույցի մշակման, օրենքների հաստատման և հասարակական համերաշխության ամրապնդման հետ։ Նրա կերպարը հաճախ ներկայացվում է որպես իմաստուն ու խաղաղասեր կառավարիչ, որը պետական իշխանության ամրապնդման համար կարևորում էր ոչ միայն ռազմական ուժը, այլև օրենքը, բարոյականությունը և կրոնական ավանդույթները։ Պատմական նյութի և գեղարվեստական պատումի համադրությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու հռոմեական վաղ պետականության մասին պատկերացումներին, ինչպես նաև հասկանալու, թե ինչպես են առասպելներն ու պատմական հիշողությունը մասնակցել հռոմեական ինքնության ձևավորմանը։ Ստեղծագործության մեջ կենտրոնական տեղ կարող են զբաղեցնել իշխանության պատասխանատվության, հասարակական կարգի, խաղաղության, իմաստության և քաղաքացիական պարտքի գաղափարները։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում Հին Հռոմի պատմությամբ, դասական քաղաքակրթություններով և պատմական կերպարների գրական մեկնաբանությամբ զբաղվող ընթերցողների համար՝ միաժամանակ նպաստելով հին աշխարհի քաղաքական ու մշակութային ժառանգության ճանաչմանը։

Ժողովածուն նվիրված է Հայ Առաքելական եկեղեցու հոգևոր երգեցողության ավանդույթին և ներառում է եկեղեցական պաշտամունքի ընթացքում կատարվող շարականներ՝ նախատեսված տոնական արարողությունների, ժամերգությունների, սրբերի հիշատակության օրերի և եկեղեցական տարվա տարբեր շրջանների համար։ Դրանց միջոցով արտահայտվում են քրիստոնեական հավատի հիմնարար դրույթները, Աստծո փառաբանությունը, Քրիստոսի փրկագործության խորհուրդը, Սուրբ Աստվածածնի մեծարումը, առաքյալների ու սրբերի հիշատակի ոգեկոչումը։ Շարականների թեմատիկ շրջանակը ներառում է նաև ապաշխարության, ողորմության հայցման, հոգևոր մաքրության, հավատարմության, հույսի և երախտագիտության գաղափարները։ Գեղարվեստական առումով դրանք առանձնանում են հանդիսավոր լեզվով, խորհրդանշական պատկերներով, աստվածաշնչյան ակնարկներով և բանաստեղծական կառուցվածքով, որոնք նպաստում են աղոթքի ու երգեցողության միասնությանը։ Ժողովածուն կարևոր դեր ունի եկեղեցական ծիսակարգի պահպանման գործում, քանի որ հոգևոր երգերի ընտրությունն ու կիրառությունը կապված են տոնացույցի և պաշտամունքային արարողությունների հաջորդականության հետ։ Այն նաև արտացոլում է հայ հոգևոր երաժշտության բազմադարյան զարգացումը՝ պահպանելով երգերի գրական հիմքը և դրանց հետ կապված ծիսական ավանդույթները։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է հայ եկեղեցական երաժշտության, միջնադարյան հոգևոր բանաստեղծության, աստվածաբանության և ազգային մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար՝ միաժամանակ ներկայացնելով հոգևոր երգեցողության դերը համայնքային կյանքի և հավատացյալների հոգևոր դաստիարակության մեջ։

Այս ժողովածուն ներկայացնում է հայ եկեղեցական երգարվեստի և աղոթական մշակույթի կարևոր շերտը՝ ընդգրկելով շարականներ, որոնք նախատեսված են տարվա տարբեր տոների, պահքերի, սրբերի հիշատակության օրերի և ժամերգությունների ընթացքում կատարելու համար։ Շարականների բովանդակության հիմքում քրիստոնեական հավատի խորհուրդներն են, Աստծո փառաբանությունը, Քրիստոսի մարդեղացման ու փրկագործության գաղափարները, Աստվածածնի մեծարումը, ինչպես նաև առաքյալների, մարգարեների և սրբերի հիշատակի ոգեկոչումը։ Դրանցում արտահայտվում են նաև մարդու հոգևոր կյանքի կարևոր թեմաները՝ մեղքերի գիտակցումը, ապաշխարությունը, աստվածային ողորմության հայցումը, հավատարմությունը, հույսը և երախտագիտությունը։ Գեղարվեստական առումով շարականներն առանձնանում են հանդիսավոր ոճով, խորհրդանշական պատկերներով, աստվածաշնչյան ակնարկներով և արտահայտիչ լեզվով, որոնք խոսքը դարձնում են միաժամանակ աղոթք, բանաստեղծություն և երգեցողության նյութ։ Ժողովածուն կարևոր է եկեղեցական արարողությունների կազմակերպման տեսանկյունից, քանի որ շարականների ընտրությունն ու հաջորդականությունը կապված են տոնացույցի, ծիսական կարգի և պաշտամունքային օրվա բովանդակության հետ։ Այն նաև պահպանում է հայ հոգևոր երաժշտության ավանդույթների փոխանցման համար անհրաժեշտ գրական հիմքը՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու երգերի թեմատիկ համակարգը, լեզվական առանձնահատկությունները և ծիսական կիրառությունը։ Այսպիսով, գիրքը նշանակալի աղբյուր է հայ եկեղեցու պատմության, հոգևոր բանաստեղծության, երաժշտագիտության և ազգային մշակութային ժառանգության հետազոտման համար։

Ժողովածուն ներառում է Հայ Առաքելական եկեղեցու պաշտամունքային կյանքում կիրառվող շարականները՝ հոգևոր երգերը, որոնք ուղեկցում են եկեղեցական տարվա տոներին, պահքերին, սրբերի հիշատակություններին և ժամերգություններին։ Դրանց բովանդակությունը բազմազան է՝ աստվածաբանական փառաբանությունից ու աղոթքից մինչև ապաշխարության, գոհության, խնդրանքի և հոգևոր խրատի արտահայտություններ։ Շարականներում ներկայացվում են քրիստոնեական հավատի հիմնարար գաղափարները, Քրիստոսի փրկագործությունը, Սուրբ Երրորդության խորհուրդը, Աստվածածնի դերը, առաքյալների ու սրբերի կյանքը և նահատակության հոգևոր իմաստը։ Բանաստեղծական խոսքը կառուցված է հանդիսավոր ու պատկերավոր լեզվով, իսկ տաղաչափական և հնչյունական առանձնահատկությունները նպաստում են երգեցողությանն ու աղոթական ներգործությանը։ Ժողովածուի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն միաժամանակ ծառայում է որպես ծիսական գործածության գիրք և հայ հոգևոր բանաստեղծության ու երաժշտական մշակույթի հարուստ աղբյուր։ Շարականների հերթականությունն ու թեմատիկ բաժանումները կապված են եկեղեցական օրացույցի և պաշտամունքային կարգի հետ՝ ապահովելով տարվա տարբեր շրջանների ու տոնակատարությունների համապատասխան հոգևոր երգաշարի կիրառությունը։ Այս գրական ժառանգության միջոցով պահպանվել և փոխանցվել են հայ եկեղեցական երգեցողության ավանդույթները, լեզվական ձևերը, աստվածաբանական պատկերացումները և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները։ Ժողովածուն արժեքավոր նյութ է հայ միջնադարյան մշակույթի, եկեղեցական երաժշտության, ծիսագիտության և հոգևոր գրականության ուսումնասիրության համար։

Շարակնոցը Հայ Առաքելական եկեղեցու ծիսական գրականության կարևորագույն ժողովածուներից է, որն ընդգրկում է եկեղեցական տարվա տոներին, պահքերին, սրբերի հիշատակություններին և տարբեր պաշտամունքային արարողություններին նվիրված հոգևոր երգեր՝ շարականներ։ Ժողովածուն արտացոլում է հայ քրիստոնեական հոգևոր մշակույթի բազմադարյան զարգացումը՝ միավորելով աստվածաբանական գաղափարները, աղոթական խոսքը, բանաստեղծական պատկերավորությունը և երաժշտական արտահայտչամիջոցները։ Շարականների միջոցով փառաբանվում են Սուրբ Երրորդությունը, Քրիստոսի կյանքն ու փրկագործությունը, Աստվածածինը, առաքյալները, նահատակներն ու եկեղեցու սրբերը, ինչպես նաև արտահայտվում են ապաշխարության, հույսի, երախտագիտության, հավատարմության և հոգևոր մաքրության գաղափարները։ Ստեղծագործությունների լեզուն առանձնանում է հանդիսավորությամբ, պատկերավորությամբ և գրական բարձր մշակվածությամբ, իսկ դրանց կառուցվածքը նախատեսված է ոչ միայն ընթերցանության, այլև եկեղեցական երգեցողության համար։ Ժողովածուն կարևոր դեր ունի ժամերգությունների և տոնական պատարագային արարողությունների կազմակերպման մեջ՝ օգնելով պահպանել եկեղեցական տարվա հոգևոր բովանդակությունն ու ծիսական հաջորդականությունը։ Այն նաև հայ երաժշտական ժառանգության անփոխարինելի աղբյուր է, քանի որ շարականներում պահպանվել են միջնադարյան հոգևոր մեղեդիների և երգեցողության ավանդույթների հետ կապված արժեքավոր նյութեր։ Գրքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայ հոգևոր բանաստեղծության առանձնահատկությունները, եկեղեցական երաժշտության ձևավորման ընթացքը և ծիսական մշակույթի կապը ժողովրդի պատմական ու ազգային ինքնության հետ։ Այն կարևոր նշանակություն ունի հոգևորականների, երգիչների, երաժշտագետների, բանասերների և հայ միջնադարյան մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Ստեղծագործությունը ներկայացնում է երիտասարդ Անաքարսիսի ճանապարհորդության շարունակությունը Հունաստանի տարածքով՝ ընթերցողին տեղափոխելով հին հունական աշխարհի պատմական, աշխարհագրական և մշակութային միջավայր։ Ճանապարհորդական պատումի միջոցով բացահայտվում են տարբեր բնակավայրեր, քաղաքներ, հասարակական կենտրոններ և դրանց հետ կապված պատմական հիշողություններն ու ավանդույթները։ Ճանապարհորդի դիտարկումները հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու հին հույների կենցաղին, հասարակական հարաբերություններին, սովորույթներին, կրոնական պատկերացումներին, կրթական համակարգին, արվեստին և մտավոր կյանքին։ Նման կառուցվածքը ստեղծագործությանը հաղորդում է ոչ միայն գեղարվեստական, այլև ճանաչողական նշանակություն․ ճանապարհորդության ընթացքը դառնում է հին քաղաքակրթության ուսումնասիրության միջոց, իսկ տեսած վայրերն ու հանդիպումները՝ պատմական գիտելիքի փոխանցման ձև։ Պատումում առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում հունական քաղաքների կազմակերպումը, պետական կառավարման ձևերը, քաղաքացիների պարտականություններն ու իրավունքները, փիլիսոփայական մտածողության զարգացումը և մշակութային կյանքի բազմազանությունը։ Անաքարսիսի կերպարը հանդես է գալիս որպես հետաքրքրասեր դիտորդ, որի հայացքի միջոցով ընթերցողը հնարավորություն է ստանում համեմատելու տարբեր հասարակական կարգեր, արժեհամակարգեր և կենսակերպեր։ Ստեղծագործությունը միավորում է ճանապարհորդական արձակի, պատմական տեղեկության և մշակութային դիտարկումների տարրերը՝ նպաստելով Հին Հունաստանի քաղաքակրթության ամբողջական ընկալմանը։ Այն արժեքավոր է նաև որպես եվրոպական պատմական մտածողության և դասական հնագիտության նկատմամբ հետաքրքրություն ձևավորող ընթերցանություն։