Готовые материалы

Հրատարակությունը տեղեկատու-մատենագիտական աշխատություն է, որը ներկայացնում է Լազարյան ճեմարանի արևելյան լեզուների ինստիտուտի գրադարանում պահպանվող տպագիր գրքերի և ձեռագրերի հավաքածուն։ Կատալոգի հիմնական նպատակը գրադարանային ֆոնդերի համակարգված նկարագրությունն ու դրանցում առկա նյութերի որոնման և ուսումնասիրության հնարավորությունների ընդլայնումն է։ Նմանատիպ մատենագիտական ցանկերում սովորաբար գրանցվում են ստեղծագործությունների վերնագրերը, հեղինակների անունները, լեզուները, հրատարակչական տվյալները, ձեռագրերի առանձնահատկություններն ու այլ նույնականացնող տեղեկություններ, որոնք օգնում են հետազոտողներին կողմնորոշվել հարուստ գրքային ժառանգության մեջ։ Հատուկ նշանակություն ունի ձեռագրերի ներառումը, քանի որ դրանք կարող են պահպանել պատմական, գրական, լեզվաբանական, կրոնական և գիտական արժեք ունեցող եզակի նյութեր։ Լազարյան ճեմարանը կարևոր դեր է ունեցել հայագիտության, արևելագիտության և կրթական կյանքի զարգացման գործում, իսկ նրա գրադարանը ծառայել է որպես գիտական աշխատանքի և մշակութային ժառանգության պահպանման կենտրոն։ Կատալոգը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հաստատության հավաքածուների բնույթի, լեզվական ու թեմատիկ բազմազանության և գրավոր մշակույթի պահպանման ուղղությամբ իրականացված աշխատանքի մասին։ Այն կարևոր աղբյուր է գրադարանային ֆոնդերի պատմության, ձեռագրական ժառանգության, հայ-արևելյան մշակութային կապերի և 19-րդ դարի գիտական հաստատությունների մատենագիտական գործունեության ուսումնասիրության համար։

Ժողովածուն ընդգրկում է երգային բնույթի չափածո ստեղծագործություններ, որոնց վերնագիրը հուշում է ազատության, անհատական ինքնարտահայտման և հոգևոր անկախության գաղափարների կարևորությունը։ «Ազատ» հասկացությունը կարող է արտահայտվել ինչպես անձնական զգացմունքների ու ապրումների անկաշկանդ ներկայացմամբ, այնպես էլ հասարակական կյանքի, ազգային ինքնագիտակցության և մարդկային արժանապատվության վերաբերյալ մտորումներով։ Երգային ձևը ենթադրում է հուզական անմիջականություն, արտահայտիչ լեզու, ռիթմիկ կառուցվածք և այնպիսի պատկերներ, որոնք հեշտությամբ ընկալվում ու հիշվում են ընթերցողի կամ ունկնդրի կողմից։ Նման ստեղծագործություններում կարող են միահյուսվել սիրո, կարոտի, բնության գեղեցկության, կյանքի դժվարությունների, հույսի և ազատ ապրելու ձգտման թեմաները։ Չափածո խոսքի միջոցով հեղինակները հնարավորություն են ստանում անձնական ապրումները կապելու ավելի լայն հասարակական ու ազգային զգացողությունների հետ՝ ստեղծելով անհատի և հավաքական փորձառության միջև գեղարվեստական կապ։ Երգերի տարածումը նաև նպաստում է գրական խոսքի ներթափանցմանը առօրյա մշակութային կյանք՝ բանավոր կատարման և հիշողության միջոցով։ Այս ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ երգային պոեզիայի, քնարական ստեղծագործությունների և ազատության գաղափարի գեղարվեստական արտահայտությունների ուսումնասիրության համար՝ որպես ժամանակի գրական ու հասարակական մտածողության հնարավոր արտացոլում։

Ժողովածուն նվիրված է հայ երգարվեստի պահպանմանը, տարածմանը և ազգային երաժշտական ժառանգության ներկայացմանը։ Այն միավորում է հայերեն երգեր, որոնց միջոցով արտահայտվում են ժողովրդի պատմական հիշողությունը, կենցաղը, աշխարհայացքը, զգացմունքներն ու գեղարվեստական ճաշակը։ Նման երգարաններում կարող են ընդգրկվել ժողովրդական, հայրենասիրական, քնարական, սիրային, խրատական և հոգևոր բնույթի ստեղծագործություններ, որոնք տարբեր ժամանակներում ուղեկցել են անհատական ու հասարակական կյանքին։ Երգերի բառային բովանդակությունը կարևոր աղբյուր է ժողովրդական մտածողության, լեզվական արտահայտչամիջոցների, ավանդույթների և հասարակական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Երգարվեստը հայ մշակույթում ոչ միայն գեղարվեստական ինքնարտահայտման ձև է, այլև ազգային ինքնության պահպանման ու սերունդների միջև մշակութային կապի փոխանցման միջոց։ Գրավոր ձևով երգերի ամրագրումը նպաստում է բանավոր ավանդույթի պահպանությանը և հնարավորություն տալիս ծանոթանալու տարբեր երգային տեսակների ու թեմատիկ ուղղությունների։ Ժողովածուն կարող է ծառայել նաև որպես ուսումնական և մշակութային նյութ՝ երգերի տարածման, խմբային կատարման և ազգային երաժշտության նկատմամբ հետաքրքրության զարգացման համար։ Այն արժեքավոր է հայ ժողովրդական երգարվեստի, 19-րդ դարի ազգային մշակութային կյանքի և երգային բանահյուսության գրավոր պահպանման պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Հրատարակությունը ներկայացնում է հայոց ազգային սահմանադրական կարգավորման կարևորագույն փաստաթուղթը, որը հայտնի է նաև որպես Ազգային սահմանադրություն և կապված է Օսմանյան կայսրության հայ համայնքի կառավարման ու հասարակական կյանքի վերակազմավորման հետ։ Այն ձևավորվել է 19-րդ դարի ազգային-հասարակական բարեփոխումների պայմաններում՝ նպատակ ունենալով սահմանել համայնքի ներքին կառավարման սկզբունքները, ներկայացուցչական մարմինների լիազորությունները և հասարակական տարբեր կառույցների փոխհարաբերությունները։ Փաստաթղթում ամրագրված դրույթները վերաբերում են Ազգային ժողովի գործունեությանը, համայնքային ներկայացուցիչների ընտրությանը, հոգևոր և աշխարհիկ իշխանությունների հարաբերություններին, կրթական ու բարեգործական հաստատությունների կառավարմանը, ինչպես նաև եկեղեցական և հասարակական գործերի կազմակերպմանը։ Սահմանադրական կարգավորումների կարևոր նպատակներից էր համայնքի անդամների մասնակցության ընդլայնումը, կառավարման գործընթացների կանոնակարգումը և որոշումների ընդունման համար ներկայացուցչական մեխանիզմների ձևավորումը։ Փաստաթուղթը արտացոլում է հայ հասարակական մտքի զարգացման մի կարևոր փուլ, երբ ազգային ինքնակազմակերպման, իրավական հավասարության, հանրային պատասխանատվության և համայնքային ինքնակառավարման գաղափարները ձեռք էին բերում գործնական նշանակություն։ Այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր է հայոց քաղաքական ու իրավական պատմության, օսմանահայ համայնքի կառավարման համակարգի և 19-րդ դարի սահմանադրական շարժումների ուսումնասիրության համար։

Հրատարակության վերնագիրը հուշում է հասարակությանը կամ որոշակի խմբի ուղղված կարևոր հաղորդագրության, նախազգուշացման կամ կոչի բնույթ։ «Ազդանշան» հասկացությունը կարող է խորհրդանշել այնպիսի երևույթի կամ իրադարձության մասին տեղեկացում, որը պահանջում է ուշադրություն, գիտակցում և համապատասխան արձագանք։ Նման բնույթի կարճ գրքույկներում սովորաբար ներկայացվում են հեղինակի մտահոգությունները, հասարակական կյանքի որևէ խնդրի վերաբերյալ դիտարկումները, ինչպես նաև ընթերցողին ուղղված հորդորներ կամ պարզաբանումներ։ Հնարավոր է, որ նյութը նպատակ ունի հանրության ուշադրությունը հրավիրելու ժամանակի հրատապ հարցերից մեկի վրա՝ խրախուսելով քննադատական մտածողությունը, տեղեկացվածությունը և պատասխանատու վերաբերմունքը տեղի ունեցող իրադարձությունների նկատմամբ։ Հրապարակախոսական այսպիսի գրությունները կարևոր դեր են ունեցել հասարակական կարծիքի ձևավորման, գաղափարների տարածման և հանրային քննարկումների աշխուժացման գործում։ Դրանց առանձնահատկություններից են սեղմ շարադրանքը, ուղերձի անմիջականությունը և ընթերցողի վրա ներգործելու ձգտումը։ Թեև վերնագիրը չի բացահայտում քննարկվող կոնկրետ թեման, այն թույլ է տալիս հրատարակությունը դիտարկել որպես իր ժամանակի հաղորդակցական և հասարակական մտքի արտահայտություն։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի վերջի հայալեզու հրապարակախոսության, տպագիր խոսքի և հասարակական իրազեկման միջոցների պատմության ուսումնասիրության համար։

Ստեղծագործության վերնագիրը՝ «Կրակի լեզուները», ունի պատկերավոր և խորհրդանշական բնույթ։ Կրակը գրականության մեջ հաճախ հանդես է գալիս որպես ուժեղ զգացմունքների, ներքին բախումների, կործանման, մաքրագործման կամ վերափոխման խորհրդանիշ, իսկ լեզվի պատկերը կարող է մատնանշել այդ ուժերի արտահայտման ձևերը։ Այս համադրությունը կարող է հուշել հուզական լարվածությամբ, պատկերավոր մտածողությամբ և խորհրդանշական արտահայտչամիջոցներով կառուցված ստեղծագործության մասին։ Վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ միանշանակ որոշել երկի ժանրը կամ սյուժեն, սակայն այն թույլ է տալիս դիտարկել կրակի կերպարի գեղարվեստական նշանակությունը և դրա միջոցով փոխանցվող մարդկային ապրումների հնարավոր բազմազանությունը։ Ստեղծագործության ուսումնասիրությունը կարող է ուշադրություն հրավիրել նաև օսմանյան շրջանի բազմալեզու գրական միջավայրի վրա, որտեղ թուրքերենով ստեղծված կամ տարածված երկերը կարևոր տեղ էին զբաղեցնում Կոստանդնուպոլսի մշակութային կյանքում։ Այն կարող է հետաքրքրել այդ ժամանակաշրջանի գրական վերնագրերի, պատկերային համակարգերի, լեզվական առանձնահատկությունների և հայերեն տառերով գրառված թուրքերեն տեքստերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին։ Հրատարակությունը նաև արժեք ունի որպես հայատառ թուրքերեն գրքի օրինակ՝ վկայելով տարբեր լեզվական ու մշակութային ավանդույթների փոխազդեցության և տպագրական միջավայրի բազմազանության մասին։

Հիշատակի այս երկը նվիրված է Մխիթարյան միաբանության անդամ Հայր Սահակ Հեքիմյանի հիշատակին և արտահայտում է նրա մահվան առիթով հարուցված հոգևոր վիշտը, հարգանքն ու աղոթական խոհերը։ Վերնագրում օգտագործված «ծաղկաբար խամրեցելոյ» պատկերավոր արտահայտությունը մահը ներկայացնում է որպես ծաղկման ու հասունացման ընթացքի ընդհատում՝ ընդգծելով հանգուցյալի կյանքի վաղաժամ ավարտի ցավալի հանգամանքը։ Աղոթքի միջոցով հեղինակը դիմում է Աստծուն՝ խնդրելով հանգուցյալի հոգու խաղաղությունն ու հավիտենական հանգիստը, միաժամանակ արտահայտելով նրա անձի և հոգևոր ծառայության հանդեպ երախտագիտություն։ Ստեղծագործության մեջ հիշատակի թեման միահյուսվում է քրիստոնեական հավատքի հիմնական գաղափարներին՝ մահվան անցողիկությանը, հոգու անմահությանը, աստվածային ողորմությանը և հանդերձյալ կյանքի հույսին։ Հոգևոր խոսքի բնույթը ենթադրում է խոհական ու աղոթական շարադրանք, որտեղ անձնական կորուստը վերածվում է հավատքի, մխիթարության և հոգևոր մտորումների առիթի։ Երկը կարևոր է նաև Մխիթարյան միաբանության ներսում ձևավորված հիշատակի մշակույթը ճանաչելու տեսանկյունից․ նման գրությունները ոչ միայն հավերժացնում էին միաբանության անդամների հիշատակը, այլև արտահայտում նրանց միջև եղած հոգևոր կապը, եղբայրական սերը և ընդհանուր ծառայության արժեքը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ հոգևոր գրականության, հիշատակի աղոթքների և Մխիթարյանների գրական-կրոնական ժառանգության ուսումնասիրության համար։

Ստեղծագործության երրորդ հատորը ներկայացնում է նախորդ մասերում զարգացած պատմության շարունակությունը՝ խորացնելով կերպարների փոխհարաբերությունները, բախումները և նրանց ճակատագրերի շուրջ ձևավորվող դրամատիկ իրադարձությունները։ «Անիծյալը» վերնագիրը ենթադրում է մեղքի, անեծքի, ճակատագրի, մարդկային տառապանքի և հասարակական կամ անձնական դատապարտման թեմաների կարևորություն։ Նման վիպական երկերում անեծքը կարող է հանդես գալ ոչ միայն որպես գերբնական կամ խորհրդանշական ուժ, այլև որպես մարդու անցյալի արարքների, բարոյական ընտրությունների և դրանց հետևանքների արտահայտություն։ Պատմության ընթացքը կարող է բացահայտել, թե ինչպես են գաղտնիքները, սխալ որոշումները, անվստահությունը, վրեժխնդրությունը կամ չլուծված հակասությունները ներգործում անհատների և նրանց շրջապատի կյանքի վրա։ Երրորդ հատորի նշանակությունը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ շարունակվող պատումը հնարավորություն է տալիս հետևելու կերպարների ներքին փոփոխություններին, նրանց պայքարին, հուսահատությանն ու հնարավոր վերափոխմանը։ Գեղարվեստական առումով նման ստեղծագործություններին բնորոշ են լարված սյուժեն, հակադրությունների զարգացումը, հուզական տեսարանները և ընթերցողի հետաքրքրությունը պահպանող հանգուցալուծումները։ Հատորը կարող է հետաքրքրել հայերեն թարգմանական արձակի պատմությամբ, վիպական գրականության զարգացման ուղիներով և 19-րդ դարի հայ ընթերցողական միջավայրում տարածված գրական թեմաների ուսումնասիրությամբ։

Աշխատությունը նվիրված է անհավատության գաղափարի քննադատությանը և կրոնական հավատքի հիմնարար դրույթների պաշտպանությանը։ Վերնագիրը հուշում է, որ գրքույկի հիմնական նպատակը հավատքի և անհավատության միջև առկա հակասությունների ներկայացումն ու քրիստոնեական աշխարհայացքի դիրքորոշման հիմնավորումն է։ Նման բնույթի երկերում սովորաբար քննարկվում են Աստծո գոյության, աշխարհի արարման, աստվածային նախախնամության, մարդու հոգևոր բնույթի և բարոյական պատասխանատվության հարցերը։ Հնարավոր է, որ հեղինակը անդրադառնում է նաև այն մտավոր կասկածներին ու առարկություններին, որոնք կարող են առաջանալ կրոնական համոզմունքների նկատմամբ, և փորձում է դրանց պատասխանել աստվածաբանական, փիլիսոփայական ու բարոյական փաստարկներով։ Նյութի կարևոր ուղղություններից է հավատքի դերի ընդգծումը մարդու անձնական կյանքում և հասարակական հարաբերություններում՝ որպես բարոյական կողմնորոշման, ներքին ամրության և կյանքի իմաստավորման աղբյուր։ Հրատարակությունը արժեքավոր է կրոնական մտքի պատմության, հավատքի պաշտպանության գրականության և հայ հասարակության մեջ կրոնական ու աշխարհիկ գաղափարների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն ժամանակաշրջանի մտավոր միջավայրի մասին, երբ հավատքի, բանականության և գիտելիքի հարաբերության հարցերը կարևոր տեղ էին զբաղեցնում հասարակական ու մշակութային քննարկումներում։

Աշխատությունը նվիրված է քրիստոնեական ինքնաքննության գաղափարին՝ ընթերցողին հրավիրելով խորհելու սեփական հավատի, համոզմունքների, վարքի և հոգևոր կյանքի համապատասխանության մասին քրիստոնեական ուսմունքին։ Դրա հիմնական նպատակն է օգնել մարդուն տարբերակելու հավատքի արտաքին դրսևորումները ներքին համոզմունքից և հասկանալու, թե որքանով են իր առօրյա արարքները համապատասխանում քրիստոնեական արժեքներին։ Ինքնաքննությունը ներկայացվում է որպես հոգևոր աճի կարևոր միջոց, որի շնորհիվ անհատը կարող է բացահայտել իր թերությունները, վերանայել սխալները և ձգտել բարոյական կատարելագործման։ Նման բնույթի կրոնական աշխատություններում սովորաբար ուշադրություն է դարձվում հավատի անկեղծությանը, Աստծո պատվիրանների պահպանմանը, սիրուն, խոնարհությանը, ներողամտությանը, ազնվությանը, գթասրտությանը և մերձավորի հանդեպ պատասխանատվությանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև խոսքի ու գործի համապատասխանությանը՝ ընդգծելով, որ քրիստոնյա լինելը չի սահմանափակվում միայն դավանանքի ընդունմամբ կամ եկեղեցական արարողություններին մասնակցությամբ, այլ պետք է արտահայտվի մարդու վերաբերմունքի և վարքագծի մեջ։ Հարցադրումների և խորհրդածությունների միջոցով ընթերցողը խրախուսվում է անկեղծորեն գնահատելու սեփական հոգևոր վիճակը՝ առանց ինքնարդարացման և ձևականության։ Գիրքն ունի խրատական ու դաստիարակչական բնույթ և նպատակաուղղված է անձնական պատասխանատվության, բարոյական գիտակցության ու հոգևոր կարգապահության ամրապնդմանը։ Այն արժեքավոր է հայերեն քրիստոնեական ուսուցողական գրականության, կրոնական ինքնաճանաչման և 19-րդ դարի հոգևոր դաստիարակության ավանդույթների ուսումնասիրության համար։

Ա. Կ. Պետիկյանի աշխատությունը հայերենի աշխարհաբարի գործնական ուսուցմանն ուղղված կրթական ձեռնարկ է, որի նպատակն է սովորողներին ծանոթացնել լեզվի կառուցվածքին և զարգացնել գրավոր խոսքի ճիշտ ու գրագետ կիրառման հմտությունները։ Գործնական քերականության բաժինը նախատեսված է լեզվական կանոնները ոչ միայն տեսականորեն ներկայացնելու, այլև դրանք վարժությունների և օրինակների միջոցով յուրացնելու համար։ Նման ուսումնական ձեռնարկներում սովորաբար դիտարկվում են հնչյունների ու տառերի հարաբերակցությունը, բառերի կազմությունը, խոսքի մասերը, բառերի փոփոխությունը, հոլովումը, խոնարհումը, նախադասության անդամները և շարահյուսական հիմնական կանոնները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի աշխարհաբարի առանձնահատկությունների ներկայացումը, քանի որ այն նպատակ ուներ հայերենը դարձնել հասարակական հաղորդակցության, կրթության և գրավոր արտահայտման ավելի մատչելի ու գործածական միջոց։ Շարադրության տարրերին նվիրված բաժինը լրացնում է քերականական գիտելիքները՝ սովորողին ուղղորդելով մտքերը տրամաբանական հաջորդականությամբ դասավորելու, նախադասությունները ճիշտ կառուցելու, բառապաշարը տեղին ընտրելու և ամբողջական գրավոր խոսք կազմելու գործում։ Այն կարող է ընդգրկել նկարագրության, պատմողական շարադրանքի, մտքերի արտահայտման և տարբեր թեմաների շուրջ գրելու նախնական սկզբունքներ։ Հեղինակի գործնական մոտեցումը կարևորում է լեզվական կանոնների կիրառությունը կենդանի խոսքում և գրավոր աշխատանքներում։ Ձեռնարկը արժեքավոր է հայերենի ուսուցման պատմության, աշխարհաբարի տարածման, լեզվական կրթության մեթոդների և հայերեն գրավոր խոսքի ձևավորման ուսումնասիրության համար։

Ժողովածուն ներկայացնում է աշուղ Պայծառեի երգարվեստը՝ պահպանելով հայկական աշուղական մշակույթի մի հատված, որտեղ միահյուսվում են բանաստեղծական խոսքը, երաժշտական արտահայտչականությունը և ժողովրդական կենսափորձը։ Աշուղական ստեղծագործությունը հայ մշակութային ավանդույթում առանձնահատուկ տեղ ունի․ այն ձևավորվել է բանավոր կատարողական արվեստի միջավայրում և սերունդներին փոխանցել ժողովրդի զգացմունքները, աշխարհընկալումը, առօրյա կյանքի պատկերներն ու հասարակական մտածողությունը։ Պայծառեի երգերը կարելի է դիտարկել այդ ավանդույթի շրջանակում՝ որպես անհատական ստեղծագործական ձայնի և ժողովրդական երգարվեստի փոխազդեցության արտահայտություն։ Աշուղական երգերին բնորոշ թեմաներից են սերը, կարոտը, գեղեցկության գովերգումը, մարդկային հարաբերությունները, կյանքի անցողիկությունը, բարոյական արժեքները և անձնական ապրումները։ Դրանց գեղարվեստական ազդեցությունն ուժեղանում է պատկերավոր համեմատությունների, փոխաբերությունների, կրկնությունների, հանգավորման և երգային ռիթմի շնորհիվ։ Աշուղի ստեղծագործություններում խոսքը նախատեսված է ոչ միայն ընթերցվելու, այլև երաժշտության ուղեկցությամբ կատարվելու համար, ուստի կարևոր են հնչերանգը, բառերի ընտրությունը և զգացմունքային անմիջականությունը։ Նման ժողովածուները կարևոր դեր ունեն աշուղական ժառանգության պահպանման գործում՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու երգերի լեզուն, թեմատիկ շրջանակը, կատարողական ավանդույթները և ժողովրդական երաժշտական մշակույթի առանձնահատկությունները։ Գիրքը արժեքավոր է հայ աշուղական արվեստով, ժողովրդական երգարվեստով և 19-րդ դարի հայկական գրական-երաժշտական միջավայրով հետաքրքրվողների համար։

Հրատարակությունը ներկայացնում է քրիստոնեական ավանդության մեջ հայտնի տասը կույսերի առակը, որը Հիսուս Քրիստոսի ուսուցումների կարևոր խորհրդանշական պատումներից է։ Առակը պատմում է տասը կույսերի մասին, որոնք սպասում են փեսայի գալստյանը, սակայն նրանցից հինգը նախապես պատրաստ են և իրենց լապտերների համար բավարար յուղ ունեն, իսկ մյուս հինգը չեն հոգացել անհրաժեշտ պաշարի մասին։ Փեսայի ուշանալուց հետո պատրաստվածները կարողանում են դիմավորել նրան և մասնակցել հարսանեկան խնջույքին, մինչդեռ անպատրաստները ուշանում են և դուրս մնում տոնական արարողությունից։ Պատումի հիմնական գաղափարը հոգևոր զգոնության, պատրաստակամության և պատասխանատվության կարևորությունն է։ Լապտերը խորհրդանշում է մարդու ներքին հավատն ու հոգևոր վիճակը, իսկ յուղը՝ այն արժեքներն ու գործերը, որոնք պետք է մշտապես պահպանվեն և ամրապնդվեն։ Առակը կոչ է անում չհետաձգել բարոյական կատարելագործումը, ապրել գիտակցված, պահպանել հավատարմությունը հոգևոր սկզբունքներին և պատրաստ լինել կյանքի վճռորոշ պահերին։ Այն ընդգծում է, որ արտաքին ներկայությունն ու ձևական պատկանելությունը բավարար չեն, եթե մարդը չունի ներքին համոզմունք և գործնական պատրաստվածություն։ Հրատարակության բարոյախրատական նշանակությունը պայմանավորված է առակի պարզ, պատկերավոր սյուժեով և համընդհանուր ուղերձով, որը վերաբերում է ժամանակի ճիշտ օգտագործմանը, հեռատեսությանը, հոգևոր պատասխանատվությանը և մարդու անձնական ընտրությանը։ Այն կարևոր նյութ է քրիստոնեական ուսուցման, աստվածաշնչյան պատումների և հայ հոգևոր-բարոյական գրականության ուսումնասիրության համար։

Ժողովածուն ներկայացնում է ռուս նշանավոր առակագիր Իվան Կռիլովի ստեղծագործական ժառանգությունը՝ ընթերցողին ծանոթացնելով նրա առակների գեղարվեստական աշխարհին, սուր դիտողականությանը և բարոյափիլիսոփայական գաղափարներին։ Կռիլովի առակներում կենդանիները, թռչուններն ու առարկաները հանդես են գալիս մարդկային բնավորությունների և հասարակական հարաբերությունների խորհրդանշական կերպարներով։ Նրանց գործողությունների միջոցով հեղինակը բացահայտում է մարդկային թերությունները՝ ագահությունը, մեծամտությունը, նախանձը, կեղծավորությունը, փառասիրությունը, տգիտությունն ու անպատասխանատվությունը։ Առակների սյուժեները հաճախ կառուցված են պարզ, հիշվող իրավիճակների շուրջ, սակայն դրանց ավարտին ներկայացվող խրատական միտքը տարածվում է մարդկային կյանքի և հասարակական վարքագծի ավելի լայն հարցերի վրա։ Հեղինակը քննադատում է անարդարությունը, պաշտոնական դիրքի չարաշահումը, դատարկ խոստումները և արտաքին փայլի հետևում թաքնված թերությունները՝ միաժամանակ կարևորելով խոհեմությունը, ազնվությունը, աշխատասիրությունն ու արդարամտությունը։ Կռիլովի ստեղծագործություններին բնորոշ են կենդանի երկխոսությունները, ժողովրդական խոսքին մոտ լեզուն, հումորը, երգիծանքը և պատկերավոր համեմատությունները, որոնց շնորհիվ առակները մնում են մատչելի ու ազդեցիկ տարբեր տարիքի ընթերցողների համար։ Դրանք ոչ միայն զվարճացնում են, այլև խթանում են քննադատական մտածողությունը՝ սովորեցնելով գնահատել արարքների հետևանքները և ճանաչել մարդկային վարքի հակասությունները։ Ժողովածուն արժեքավոր է ռուս գրականության դասական առակագրության, թարգմանական գրականության և բարոյական դաստիարակության պատմության ուսումնասիրության համար։